[Προβολείς] Φούσκες

Ο συμβολισμός δεν ήταν πρωτότυπος, ούτε η ιδέα καινούργια. Η τεράστια φούσκα που έσκασε, όμως, στον «Πλούτο» ήταν λυτρωτική. Γιατί ήταν η πρώτη φορά που ένας δημιουργός δεν υπέκυψε στην ευκολία της καταγγελίας, η πρώτη που απέφυγε την παγίδα της ταύτισης με ένα κοινό το οποίο έχει πιθανότατα βολευτεί στον ρόλο του ανυπεράσπιστου θύματος, που έχει εθιστεί στον ρόλο του αιώνιου μάρτυρα. Ο Διονύσης Σαββόπουλος δεν έκλεισε το μάτι σε αυτό το κοινό, δεν χάιδεψε αυτιά, δεν χρησιμοποίησε τον Αριστοφάνη για να στήσει στο απόσπασμα πολιτικούς που προδίδουν και ξένους που επιβουλεύονται τα ιερά μας χώματα. Το σκάσιμο της φούσκας, της δικής μας φούσκας που οδήγησε στην κρίση, ξεσκεπάζει έναν κόσμο στον οποίο δεν χωρά η αυτολύπηση και δεν έχουν θέση οι επαναστατικοί θούριοι. Ο πάταγος της φούσκας που σκάει αποκαλύπτει έναν κόσμο στρεβλό αλλά πραγματικό – αυτός ήταν ο κόσμος που φτιάξαμε και ζήσαμε.

Αλλά ακόμη και αν θεωρεί κάποιος ότι, τυφλωμένοι και αθώοι, ζήσαμε σε έναν κόσμο που έφτιαξαν άλλοι, η φούσκα μάς λυτρώνει ως εξαίρεση στο επαναλαμβανόμενο μοτίβο της καταγγελίας των εγχώριων εξωνημένων και των ξένων αρπακτικών, της αφήγησης όπου δεν υπάρχουν η Ελλάδα και ο λαός της αλλά μόνο τα υποκοριστικά τους. Η φούσκα απαιτεί κοινωνία και πολίτες, όχι «Ελλαδίτσα» και «λαουτζίκο». Προϋποθέτει ανάληψη ευθύνης, επιβάλλει την αυτοκριτική. Θέλει τόλμη. Και απαιτεί αυτοσαρκασμό για να υπηρετήσει το αριστοφανικό πνεύμα.

Μετά τον «Πλούτο» και τη φούσκα του μπορούμε να επιστρέψουμε στους ανυπότακτους τηλεδιασκεδιαστές που ψαρεύουν από τα θολά νερά του τηλεοπτικού τρας, στους ασυμβίβαστους πρωταγωνιστές της Επιδαύρου που κρύβονται επιλεκτικά από το μάτι του φωτορεπόρτερ, στους οργισμένους τραγουδοποιούς που γρατζουνάνε τις κιθάρες τους στα γαμήλια πάρτι του μισητού κεφαλαίου.

Επιστρέφουμε σε αυτόν τον κόσμο που γνωρίζουμε πολύ καλά. Αλλά τουλάχιστον μπορούμε να επιστρέψουμε λίγο πιο υποψιασμένοι απέναντι στην εύκολη καταγγελία, την ανέξοδη οργή. Ο Ροβήρος Μανθούλης, για παράδειγμα, θύμωσε επειδή η ΔΤ προέβαλε την «Κυρία Δήμαρχο». Δήλωσε βέβαιος ότι η μετάδοση της ταινίας του από το κανάλι ήταν εκδικητική πράξη, αισθάνθηκε ότι λερώνεται, ένιωσε την ανάγκη να διαμαρτυρηθεί έτσι όπως θα διαμαρτυρόταν εάν παιζόταν η ταινία του «σε ένα αποχωρητήριο». Μπορεί να αντιληφθεί κανείς το πνεύμα. Αλλά μπορεί και να θυμηθεί την ατάκα του Χένρι Μίλερ: «Μπορώ να πω πως ό,τι καλό έχω διαβάσει, το έχω κάνει στην τουαλέτα». Εντελώς αριστοφανικά.