[Διαστάσεις] Ο Ζίζεκ στο Συνέδριο

Αυτό τώρα δεν χρειαζόταν. Λίγες ημέρες πριν αρχίσει το Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ κι ενώ έχει φουντώσει η μάχη για το αν πρέπει να διαλυθούν ή όχι οι συνιστώσες, ο «γκουρού της αμφισβήτησης» Σλάβοϊ Ζίζεκ παρεμβαίνει με άρθρο του στο επόμενο τεύχος του «London Review of Books» και ζητεί κάτι που είναι σίγουρο ότι θα μπερδέψει τους συνέδρους: να αφήσουν στην άκρη οι έλληνες και τούρκοι διαδηλωτές την ιστορική έχθρα των χωρών τους και τους «πατριωτικούς» πειρασμούς τους και να ενώσουν τους αγώνες τους με στόχο την ανατροπή του παγκόσμιου καπιταλισμού.

«Το χωριό Χόλιγουντ», γράφει στις μάλλον άγνωστες στην Ελλάδα «Χολιγουντιανές Ελεγείες» του ο Μπρεχτ, «σχεδιάστηκε με βάση την αντίληψη/ που έχουν οι άνθρωποι σε αυτές τις περιοχές για τον Παράδεισο.

Σε αυτές τις περιοχές,/ οι άνθρωποι έχουν φτάσει στο συμπέρασμα ότι ο Θεός/ αναζητώντας έναν Παράδεισο και μια Κόλαση, δεν χρειάστηκε/ να σχεδιάσει δύο χώρους,/ αλλά μόνον έναν: τον Παράδεισο./ Υπηρετεί αυτούς που δεν πρόκοψαν και δεν πέτυχαν/ όπως και η Κόλαση». Η περιγραφή αυτή, σύμφωνα με τον Ζίζεκ, ταιριάζει γάντι στο σημερινό παγκόσμιο χωριό. Ο πλούτος του Κατάρ, για παράδειγμα, εξαρτάται από τις συνθήκες σκλαβιάς στις οποίες ζουν οι μετανάστες εργάτες.

Ετσι πρέπει να δούμε και τη σχέση ανάμεσα στην Τουρκία της ανάπτυξης και την Ελλάδα της λιτότητας: κάθε Τουρκία περιέχει και δημιουργεί τη δική της Ελλάδα, τις δικές της νησίδες φτώχειας. Από τη συνειδητοποίηση αυτής της διαλεκτικής σχέσης εξαρτάται το μέλλον των διαδηλώσεων σε όλο τον πλανήτη.

Δεν ξέρω αν θα συμφωνήσουν με τον συλλογισμό αυτόν ο Γιώργος Πάντζας, ο Αντώνης Κοτσακάς, ο Αλέξης Μητρόπουλος, ακόμα κι ο Ρούντι Ρινάλντι. Καλού κακού, πάντως, θα συνιστούσα να μην τεθεί η ελληνοτουρκική αντικαπιταλιστική συμμαχία σε ψηφοφορία στο Συνέδριο. Η πρόταση του σλοβένου φιλοσόφου, όμως, έχει κι άλλους περιορισμούς.

Πρώτα απ’ όλα χρονικούς: η καλοκαιρινή περίοδος δεν προσφέρεται για αγώνες και πολύ περισσότερο για κοινούς αγώνες. Μετά το Συνέδριο – κρατά και πολλές ημέρες! – οι αγωνιστές θα σκορπίσουν στις παραλίες. Ακόμη κι αν δοθεί ραντεβού για τον Σεπτέμβριο, όμως, υπάρχει ένα γεωγραφικό θέμα: ποια πλατεία να προτιμηθεί, η Ταξίμ ή το Σύνταγμα; Θα μπορούσε βέβαια να επιλεγεί μια ουδέτερη, ας πούμε η Πλατεία Ταχρίρ, αλλά το πράγμα μπερδεύεται, χώρια που εκεί γίνονται και πολλοί βιασμοί.

Τα συνθήματα θα φωνάζονται και στις δύο γλώσσες; Να οργανωθούν μήπως στα νησιά σεμινάρια ταχείας εκμάθησης της τουρκικής; Και ο κεντρικός στόχος ποιος θα είναι; Διαβάζω στο άρθρο του Ζίζεκ ότι πρέπει να δημιουργηθούν νέες μορφές δημοκρατίας που «υπερβαίνουν το πολυκομματικό τελετουργικό». Δηλαδή;

Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως είναι άλλο: να γλυκαθούν από την ιδέα του φιλοσόφου οι δυνάμεις ασφαλείας των δύο χωρών και να ενώσουν κι αυτές τις δυνάμεις τους. Τότε, πραγματικά, τη βάψαμε. Και ο καπιταλισμός έχει εξασφαλισμένα άλλα χίλια χρόνια.