Η αλλαγή τελείωσε. Δεν ξέρω αν μαζί της τελείωσε και η ελπίδα να προχωρήσουν κάποτε οι μεταρρυθμίσεις σε αυτόν τον τόπο. Το αναφέρω επειδή το βιβλίο του Παρασκευά Αυγερινού «Η αλλαγή τελείωσε», το οποίο παρουσιάστηκε χθες το βράδυ στο Βυζαντινό Μουσείο, έγινε αφορμή και για μπρεϊνστόρμινγκ πάνω στα τρέχοντα προβλήματα της χώρας.
Για την ακρίβεια, μου λένε ότι ο Τάσος Γιαννίτσης άδραξε την ευκαιρία ώστε να μιλήσει για την πονεμένη ιστορία των μεταρρυθμίσεων, «μια αλυσίδα αποτυχιών» όπως το έθεσε. Ο πρώην υπουργός, ο οποίος επίσης εξέδωσε νέο βιβλίο, παραδέχθηκε ότι οι αλλαγές υπονομεύθηκαν «και με ευθύνη των σοσιαλιστικών και αριστερών δυνάμεων». Εξέφρασε μάλιστα την πεποίθηση ότι τελικά η αντίδραση των ομάδων συμφερόντων που έχουν εμπεδωθεί καταλήγει να είναι ισχυρότερη από την επιθυμία για μεταρρυθμίσεις. Με αυτά και με κείνα, θυμήθηκα το μότο των εκσυγχρονιστών του Κώστα Σημίτη ότι οι μεταρρυθμίσεις δεν γίνονται για να αρέσουν στον κόσμο. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι δεν αρέσουν στους πολιτικούς.
Ολα αυτά ο Γιαννίτσης τα είπε αναφερόμενος σε κεφάλαιο του βιβλίου του Αυγερινού που ασχολείται με τη μεταρρύθμιση του ΕΣΥ. Ο Σωτήρης Βαλντέν που πήρε τον λόγο αμέσως μετά, πάντως, έκανε το… μνημόσυνο της μεταρρύθμισης Γιαννίτση για το Ασφαλιστικό. Ας προσέχαμε.
Οσο για τον συγγραφέα, ο Αυγερινός απεδείχθη, όπως είπε ο Γιάννης Βούλγαρης, «πολιτικά συνεπής». Ο καθηγητής χαρακτήρισε μάλιστα την αμφισημία και τον διπλό λόγο του ΠΑΣΟΚ της δεκαετίας του ’80 «προσαρμογή του κόμματος στα διεθνή και εθνικά δεδομένα της εποχής». Ενδιαφέρουσα προσέγγιση. Κατέληξε μάλιστα δηλώνοντας αντίθετος στη δαιμονοποίηση της δεκαετίας του ’80.
Το κλου ήταν η παρέμβαση του ιστορικού στελέχους του ΠΑΣΟΚ. Ο Αυγερινός μίλησε τελευταίος και εξομολογήθηκε πως ο λόγος που δεν έγραψε το βιβλίο τόσα χρόνια ήταν επειδή δεν ήθελε να ξαναζήσει τα γεγονότα εκείνης της εποχής. Ομως, όπως είπε, πολλά από τα στραβά της εποχής επαναλαμβάνονται και σήμερα.
Σύναξη Συντηρητικών
Η αφρόκρεμα των ευρωπαίων Συντηρητικών θα συγκεντρωθεί στη Βιέννη στις 20 Ιουνίου για τη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ). Εκεί μαθαίνω ότι θα βρίσκεται και ο Αντώνης Σαμαράς, κατόπιν πρόσκλησης που έλαβε από τον αυστριακό αντικαγκελάριο και αρχηγό του συγκυβερνώντος (με τους Σοσιαλδημοκράτες) κόμματος Μίχαελ Σπίντελεγκερ. Μου λένε μάλιστα ότι η εν λόγω Σύνοδος του ΕΛΚ θα είναι διευρυμένη, καθώς δεν θα συμμετάσχουν μόνο αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, αλλά και αρχηγοί της αντιπολίτευσης εντός και εκτός της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το «παρών» θα δώσουν ακόμη ο Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο και ο Χέρμαν βαν Ρόμπαϊ.
Οχι, δεν τους τσίμπησε μύγα ξαφνικά. Κάνουν αυτό το συντηρητικό πάρτι για να δηλώσουν τη στήριξή τους προς το αδελφό τους Αυστριακό Λαϊκό Κόμμα, το οποίο θα κριθεί από τους ψηφοφόρους στις βουλευτές εκλογές της 29ης Σεπτεμβρίου. Θυμίζω ότι κάτι ανάλογο είχε οργανώσει και το ΔΗΣΥ του Νίκου Αναστασιάδη στη Λευκωσία πριν από τις εκλογές του περασμένου Φεβρουαρίου. Του Αναστασιάδη, ο οποίος επίσης θα βρεθεί στη Βιέννη, πάντως, δεν του βγήκε σε καλό αν κρίνω από όσα ακολούθησαν.
Περί έθνους
Ο έρωτας και ο βήχας δεν κρύβονται. Και η συμπάθεια το ίδιο. Εξού και δεν μου κάνει εντύπωση που, όπως πληροφορούμαι, χθες το βράδυ το μισό πολιτικό προσωπικό της χώρας κατά παράβαση του πρωτοκόλλου αγκαλιαζόταν και φιλιόταν με τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Κατάσκοπός μου συνέλαβε τουλάχιστον τρεις θερμούς εναγκαλισμούς και ασπασμούς του Πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου: με τον Βαγγέλη Βενιζέλο, τον Φώτη Κουβέλη και την Ντόρα Μπακογιάννη. Ετερος φαρμακόγλωσσος πληροφοριοδότης μου παρατήρησε ότι ο Γιούνκερ μίλησε για την «παρωχημένη έννοια του έθνους – κράτους» ενώπιον του Αντώνη Σαμαρά. Αυτό, επειδή την Κυριακή από το «Μακεδονία Παλάς» ο Πρωθυπουργός έκανε εκτενή αναφορά στο έθνος. Θυμίζω, πάντως, ότι Γιούνκερ και Σαμαράς δεν ανήκουν στην ίδια πολιτική οικογένεια.
Ζητείται χώρος
Σε αναζήτηση χώρου βρίσκονται στην Κουμουνδούρου για το Διαρκές Συνέδριο του ΣΥΝ, το οποίο και θα αποφασίσει την οριστική και τελεσίδικη αυτοδιάλυση του ΣΥΝ το ερχόμενο Σαββατοκύριακο. Σημειώνω ότι σε αυτό θα συμμετάσχουν πάνω από 1.000 σύνεδροι, εξού και τους βλέπω να καταλήγουν στο ΣΕΦ αντί του Σινέ Κεραμεικός, το οποίο από πολυχώρος έχει μετεξελιχθεί σε γιάφκα των απανταχού συριζαίων.