[Ενστάσεις] Γιορτή για την ανοιχτή κοινωνία

Στα 1980, όταν είχε καταρρεύσει το καθεστώς Χότζα στην Αλβανία και οι κάτοικοι της χώρας προσπαθούσαν με κίνδυνο της ζωής τους να δραπετεύσουν από μια κοινωνία-φρούριο, με έναν ακόμη συνάδελφό μου πήγαμε στα Τίρανα, σε ένα δημοσιογραφικό οδοιπορικό. Επειδή μάλιστα τίποτα δεν μπορούσε να γίνει ακόμη χωρίς την έγκριση των Αρχών, το μεταβατικό καθεστώς του Ραμίζ Αλία μας έδωσε έναν ξεναγό από την ελληνική μειονότητα, προφανώς κομμουνιστή και στέλεχος του καθεστώτος.

Στις αμέτρητες ώρες που συνυπήρξαμε μαζί του η συζήτηση πήγε σε διάφορες πτυχές, ανάμεσα στις οποίες και στο AIDS, που ως τρομερή ασθένεια, εκείνο τον καιρό, είχε σχεδόν ταυτιστεί στην κοινή συνείδηση με την ομοφυλοφιλία. Ο κομματικός ξεναγός και επιτηρητής μας ήταν κατηγορηματικός: στην Αλβανία δεν υπήρχε AIDS διότι δεν υπήρχε ομοφυλοφιλία. Πώς ήταν δυνατόν; Αν συλλάβουμε κάποιον ομοφυλόφιλο, τον εκτελούμε, μου απάντησε. Σοβαρολογούσε; Δεν είχα αμφιβολία ότι ναι. Δεν έστελναν στα στρατόπεδα ή και στο απόσπασμα όποιον διαφωνούσε πολιτικά με το καθεστώς, όποιον διεκδικούσε ελευθερίες; Στα καθεστώτα αυτά, ο αυταρχισμός και η συντήρηση, αυτή η βίαιη «βαλκανική γραφικότητα», ήταν η κανονικότητα.

Θυμάμαι όλα αυτά σήμερα που, εν όψει του Gay Pride, υπάρχουν φωνές που επιμένουν να επικαλούνται τη βαλκανική γραφικότητα. Ιδίως στη Βόρεια Ελλάδα ο παππούλης Ανθιμος και διάφορες προσωπικότητες του εθνικολαϊκισμού διεκδικούν μια πόλη περίκλειστη και ομοιόμορφη: βυζαντινογενή, περιχαρακωμένη, ηθικολόγα. Την εικόνα αυτή τη χαλάει η θεσμική διοργάνωση της γιορτής μιας κοινότητας πολιτών που καθορίζεται από τη σεξουαλική επιλογή της και, στην πραγματικότητα, αποθεώνει το πλαίσιο ελευθερίας που κατακτήθηκε από τις κοινωνίες μας. Το πλαίσιο αυτό επιτρέπει και στους Ελληνες και στις Ελληνίδες, όπως και στους άλλους κατοίκους του δυτικού κόσμου, να απολαμβάνουν τα οφέλη της θεσμικώς κατοχυρωμένης ελευθερίας.

Η αλήθεια είναι ότι η κρίση θέτει σε δοκιμασία και τα όρια της ανοιχτής κοινωνίας (όχι, βεβαίως, επειδή «τα Μνημόνια αυξάνουν την ομοφυλοφιλία», όπως είχε πει ο κ. Μιχελογιαννάκης, υπόδειγμα μιας περιφερόμενης Αριστεράς). Δίνει φωνή στους εχθρούς της ανοιχτής κοινωνίας, όχι μόνο στους θεσμικούς υπερασπιστές των καταπιεστικών παραδόσεων, αλλά και σε εξτρεμιστές εναντίον της προόδου, όπως οι χρυσαυγίτες. Εναντίον αυτών είναι σημαντικό το Gay Pride να γίνει η μεγάλη γιορτή της ελευθερίας. Οσοι συμμετάσχουν δεν είναι υποχρεωτικό να προσδιορίζονται από τον σεξουαλικό προσανατολισμό τους. Συμμετέχουμε για να προασπίσουμε την ανοιχτή κοινωνία.