Το τρίτο – ψηφιακό – μάτι!

Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι είναι το πιο ριζοσπαστικό προϊόν τεχνολογίας της τελευταίας δεκαετίας. Αλλοι, πάλι, το παρομοιάζουν με την επέλαση του Μεγάλου Αδελφού.

Οποια από τις εκδοχές κι αν διαλέξετε, το βέβαιο είναι ότι τα Google Glass, τα φουτουριστικά γυαλιά που υπόσχονται να χαρίσουν στους χρήστες τους ένα τρίτο – ψηφιακό – μάτι, είναι το πιο πολυσυζητημένο γκάτζετ των ημερών μας, κι ας μην έχει ακόμη κυκλοφορήσει στην αγορά.

Πρόκειται για την πιο τολμηρή συσκευή της γενιάς των wearable computers (ελληνιστί υπολογιστές που φοριούνται στο ανθρώπινο σώμα). Οι υπολογιστές αυτοί έχουν αρχίσει να αποτελούν την κυρίαρχη τάση στην τεχνολογία, με την Apple και τη Samsung να αναπτύσσουν ήδη παρόμοιες συσκευές.

Το προϊόν της Google μοιάζει περίπου με ένα συνηθισμένο ζευγάρι γυαλιών. Ομως δεν είναι. Πρόκειται για έναν μικροσκοπικό υπολογιστή που χρησιμοποιεί την τεχνολογία της επαυξημένης πραγματικότητας (augmented reality), ενσωματώνοντας τις λειτουργίες ενός smartphone.

Τα γυαλιά διαθέτουν κάμερα και έχουν πρόσβαση στο Ιντερνετ, παρέχοντας στον χρήστη πλήθος επιλογών: από τη δυνατότητα τηλεφωνικών κλήσεων και τη λήψη φωτογραφιών μέχρι υπηρεσίες πλοήγησης και ακρόαση μουσικής.

Μια οθόνη μεγέθους γραμματοσήμου που βρίσκεται τοποθετημένη στην αριστερή πλευρά του σκελετού επιτρέπει στα γυαλιά να καταγράφουν βίντεο, να αποκτούν πρόσβαση στο e-mail του χρήστη, να δίνουν βήμα προς βήμα οδηγίες για το πώς θα φτάσει στον προορισμό του και να αναζητεί πληροφορίες στο Ιντερνετ συνδεόμενα με το κινητό του.

Οι πολέμιοι. Τα χάι τεκ γυαλιά υπόσχονται να αλλάξουν ριζικά τη σχέση μας με τον ψηφιακό κόσμο – ή να μας μετατρέψουν όλους σε cyborgs (πλάσματα που συνδυάζουν φυσικά και τεχνητά μέλη), εξαφανίζοντας τα τελευταία ψήγματα ιδιωτικότητας που μας έχουν απομείνει, όπως υποστηρίζουν οι πολέμιοι της συσκευής.

Τα Google Glass επαναπροσδιορίζουν την έννοια του τι είναι δημόσιο, μπλέκοντας τον ψηφιακό κόσμο με τον πραγματικό. Η κριτική που έχει δεχθεί η συσκευή επικεντρώνεται στη δυνατότητα να συλλέγει εικόνες, βίντεο και άλλα δεδομένα για σχεδόν οτιδήποτε βλέπει ο χρήστης τη στιγμή που τη φορά. Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι η προστασία της ιδιωτικής ζωής θα αποτελέσει παρελθόν αν τα γυαλιά αυτά αρχίσουν να χρησιμοποιούνται ευρέως.

Τα γυαλιά της Google έχουν αποσταλεί σε μερικές χιλιάδες προσεκτικά επιλεγμένους ανθρώπους, οι οποίοι πλήρωσαν 1.500 δολάρια για να τα αποκτήσουν.

Παρά το γεγονός ότι η εμπορική τους διάθεση δεν έχει αρχίσει – και παραμένει άγνωστο πότε θα γίνει αυτό – η συσκευή έχει δεχθεί τα βέλη ευρείας γκάμας ανθρώπων: από πολιτικούς μέχρι… ιδιοκτήτες καζίνο, οι οποίοι υποπτεύονται ότι οι πελάτες που θα τα φορούν θα έχουν τη δυνατότητα να κλέβουν.

Ηδη ένα αμερικανικό καζίνο ανακοίνωσε ότι απαγορεύει την είσοδο όσων φορούν αυτά τα γυαλιά στους χώρους των τυχερών παιχνιδιών.

Το ίδιο έκανε και ένα μπαρ στο Σιάτλ, επικαλούμενο την προστασία της ιδιωτικότητας των πελατών του. Οι χρήστες των γυαλιών μπορούν να καταγράφουν κινήσεις και συνομιλίες περνώντας σχεδόν απαρατήρητοι. Τι θα συμβεί αν αυτό αρχίσει να γίνεται στα αποδυτήρια γυμναστηρίων ή σε αίθουσες συσκέψεων όπου καθημερινά κυκλοφορούν επιχειρηματικά μυστικά;

Η απάντηση. Ο πρόεδρος της Google Ερικ Σμιντ απέρριψε τις αιτιάσεις περί κατάλυσης της ιδιωτικότητας: «Οι επικρίσεις είναι αναπόφευκτες από ανθρώπους που φοβούνται την αλλαγή ή που δεν έχουν καταλάβει ότι θα υπάρξει προσαρμογή της κοινωνίας σε αυτήν», είπε με περισσή αυτοπεποίθηση μιλώντας σε εκδήλωση στο Χάρβαρντ, τον περασμένο Απρίλιο.

Πρόσφατα, οκτώ μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου έστειλαν επιστολή στον διευθύνοντα σύμβουλο της Google Λάρι Πέιτζ, ζητώντας διαβεβαιώσεις ότι τα γυαλιά δεν θα παραβιάζουν προσωπικά δεδομένα πολιτών. «Διερωτόμαστε εάν η νέα αυτή τεχνολογία θα μπορούσε να παραβιάσει την ιδιωτική ζωή του μέσου Αμερικανού», ανέφεραν.

«Οταν τα γυαλιά ενεργοποιούνται, η οθόνη ανάβει. Ως εκ τούτου, μπορείτε να είστε σίγουροι ότι δεν θα σας καταγράφουν», ανέφερε ο Στιβ Λι, επικεφαλής του τμήματος της Google που κατασκευάζει τα Google Glass. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η προστασία της ιδιωτικότητας θεωρείται ύψιστη προτεραιότητα για την εταιρεία του.

Οι ανησυχίες εκφράζονται εν μέρει λόγω του πρότερου βίου της Google σε ζητήματα προσωπικών δεδομένων: το 2010 αποκαλύφθηκε ότι τα αυτοκίνητα που φωτογράφιζαν δρόμους και σπίτια για λογαριασμό της υπηρεσίας Street View συνέλεγαν προσωπικές πληροφορίες πολιτών έχοντας αποκτήσει πρόσβαση σε μη κρυπτογραφημένα οικιακά ασύρματα δίκτυα.

Περί ηθικής
Η «ηθική» χρήση των γυαλιών εναπόκειται αποκλειστικά στους κατόχους τους. Νομικοί προειδοποιούν ότι δεν υπάρχει σχεδόν τίποτε που μπορούμε να κάνουμε για να αποτρέψουμε την καταγραφή των δραστηριοτήτων μας από συσκευές όπως αυτή.