Ο Ρομά που ζει κάπου έξω από το Παρίσι συνοδεύει κάθε μέρα με το μετρό το 7χρονο παιδί του στο σχολείο γιατί θέλει να «αποκτήσει τα εφόδια που δεν απέκτησε ποτέ εκείνος». Την ίδια δουλειά που κάνει το μετρό στο Παρίσι, την κάνουν στο Σερτάο της Βραζιλίας για τον Ματέους, τη Μάρσια, τον Φαμπρίτσιο και τη Μαϊάρα δύο γαϊδούρια. Στη Μιζουράτα της Λιβύης η 11χρονη Αμα αλ Τορκιάνι πηγαίνει στο σχολείο με τα πόδια παρά τις νάρκες που παραμένουν θαμμένες στο έδαφος από την εποχή της επανάστασης κατά του Καντάφι. Ο 14χρονος Αντόνιο Μουνιόζ στη Νέα Υόρκη κάνει δύο ώρες κάθε μέρα για να πάει από το Κουίνς που είναι το σπίτι του στο Μπρονξ που είναι το σχολείο του – κι άλλες τόσες για να γυρίσει. Δυο ώρες περπατάει κάθε μέρα για τον ίδιο λόγο η 6χρονη Ελίζαμπεθ που ζει στην Κιμπέρα της Κένυας, τη δεύτερη μεγαλύτερη παραγκούπολη στον κόσμο.
ΚΑΠΩΣ ΕΤΣΙ κερδίζεται η γνώση σε πολλά μέρη του κόσμου. Με πολύ δρόμο, χωρίς σχολικά λεωφορεία και την ασφάλεια των συνοδών. «Εμείς οι Ιταλοί», διαπιστώνει με κάποια θλίψη ο καθηγητής Μάρκο Λόντολι στη Repubblica, «φοβόμαστε πλέον τα πάντα, βλέπουμε σε κάθε γωνιά παιδεραστές και σύριγγες, τρέμουμε τα αυτοκίνητα και τις απαγωγές». Τη συνέχεια μπορεί να τη δει κανείς κάθε πρωί όχι μόνο στις ιταλικές αλλά και τις ελληνικές πόλεις. «Ντύνουμε τα παιδιά μας βαριά, τους κουβαλάμε τις τσάντες τους γιατί είναι ασήκωτες και χωνόμαστε στο αυτοκίνητο γιατί βιαζόμαστε, γιατί ξεκινάμε αργά, γιατί αυτό το καθημερινό ταξίδι προς τη γνώση είναι για μας μια αγχώδης μετακίνηση. Ετσι όμως στερούμε τα παιδιά μας από μια παιδαγωγική εμπειρία, από εκείνη την αίσθηση της ελευθερίας που εκπαιδεύει το βλέμμα, τον ρυθμό των βημάτων, το αίσθημα ευθύνης».
ΙΣΩΣ ΛΟΙΠΟΝ το πραγματικό σημάδι γήρανσης της Ευρώπης να μην είναι οι πολλοί συνταξιούχοι της αλλά τα παιδιά της που μεγαλώνουν μέσα σε οικογενειακές γυάλες και δηλητηριάζονται κάθε μέρα από μια νοσηρή ενήλικη πρέσα. Ο ιταλός δάσκαλος ζητάει από τους μαθητές του να γράψουν γι’ αυτήν τη διαδρομή από το σπίτι στο σχολείο, αλλά τα παιδιά διαμαρτύρονται, δεν έχουν τι να γράψουν, κάθε μέρα είναι η ίδια, δεν αλλάζει τίποτα. Εκείνος όμως επιμένει, το ταξίδι κάθε μέρα είναι διαφορετικό, τους λέει. Και μόνο τότε οι μαθητές αρχίζουν να παρατηρούν όσα συμβαίνουν στο σχολικό λεωφορείο και στον κόσμο από τον οποίο τους χωρίζει το τζάμι. Αρχίζουν να δίνουν σημασία στη σκέψη τους. Ποιος ξέρει, μπορεί μια μέρα να μην υποχρεωθούν να πάνε στο σχολείο υπό προστασία ή να κληθούν να γράψουν σώνει και καλά ότι το Διαδίκτυο είναι ένα κακό πράγμα που τους αποξενώνει.