[Εναλλακτικά] Για όλα υπάρχει η πρώτη φορά

ΜΠΟΡΕΙ να κερδίσεις τον πόλεμο και να χάσεις τις εκλογές. Το έπαθε ο Ουίνστον Τσόρτσιλ. Και όχι μόνο. Το έπαθε, ας πούμε, ο Τζορτζ Μπους ο πρεσβύτερος μετά τον νικηφόρο πόλεμο στο Ιράκ, το 1992. Σε πόλεμο η Ελλάδα δεν είναι. Αλλά το κόστος αποφυγής της χρεοκοπίας και του μετασχηματισμού της οικονομίας επέφερε επάνω στο σώμα της χώρας τραύματα εφάμιλλα ενός πολέμου χωρίς νεκρούς. Είναι σαφές ότι τον πόλεμο αυτόν θα τον κερδίσουμε. Φαίνεται από το ενδιαφέρον των Κινέζων να αγοράσουν κομμάτια των υποδομών της χώρας. Δεν θα το έκαναν αν η Ελλάδα σκιαζόταν ακόμη από νομισματικό κίνδυνο ή αν η οικονομία είχε πιο κάτω να πέσει.

Πίσω στις εκλογές, το ερώτημα είναι η πολιτική επίπτωση των εξελίξεων αυτών. Θα δώσουν οι θετικές εξελίξεις – που θα έχουν εκδηλωθεί σε έναν χρόνο το πολύ στην πραγματική οικονομία – ώθηση στα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού; Είναι το στοίχημα – διαφοροποιημένο για τον καθένα – του Σαμαρά, του Βενιζέλου, αλλά και του Κουβέλη. Στην περίπτωση αυτήν, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει πλαφονάρει και η επιμονή του Αλέξη Τσίπρα σε μια ριζοσπαστικά αριστερή προσέγγιση τον καταδικάζει σε στασιμότητα. Γιατί είναι προφανές – παρά τη σημειολογία της ομιλίας στον ΣΕΒ – ότι η Κουμουνδούρου δεν ασπάζεται τον οικονομικό ρεαλισμό, δηλαδή ένας μοντέλο Αριστεράς τύπου Λούλα. Επιμένει σε μια πιο «άγρια» ρητορική. Η άλλη εκδοχή – σε αναλογία με τον πόλεμο – προβλέπει μια κοινωνική κόπωση έπειτα από πέντε χρόνια ύφεσης και θυσιών που θα σημαίνει φθορά των κυβερνώντων και διάθεση αλλαγής.

Το πρόβλημα είναι ότι δεν έχουμε ποτέ περάσει αντίστοιχη περίοδο ως χώρα για να μπορούμε να κάνουμε προβλέψεις. Ξέρουμε την πολιτική δυναμική σε περιόδους ανάπτυξης – όπως αυτή που γνώρισε η χώρα από το 1995-96 ως το 2006-07. Εχουμε δει πολλούς ανταγωνισμούς κομμάτων σε τέτοιο περιβάλλον. Ξέρουμε επίσης – το είδαμε στις εκλογές του 2009 και του 2012 – ότι η ύφεση τσακίζει τους κυβερνώντες και τα κατεστημένα – ακόμη και πολιτικές μηχανές ρεγουλαρισμένες για την εξουσία όπως αυτή του ΠΑΣΟΚ. Δεν ξέρουμε όμως πώς θα λειτουργήσει η έξοδος από την κρίση. Γιατί δεν το έχουμε ξαναζήσει ποτέ. Αλλά και γιατί δεν θα βγει όπως μπήκε η ελληνική κοινωνία. Με την έννοια ότι δεν θα βγουν όλοι από την κρίση κι ότι ακόμη και αυτοί που θα βγουν θα είναι αλλαγμένοι. Ολα αυτά συνεπάγονται κινδύνους – αλλά και ευκαιρίες για τολμηρές κινήσεις. Είναι, ας πούμε, η επιχειρηματολογία για ένα άνοιγμα Σαμαρά προς ένα ευρύ ευρωπαϊκό μέτωπο. Αυτό έχει δύο σταθμούς το προσεχές διάστημα: την ανασύνθεση της κυβέρνησης και το combo ευρωεκλογών – αυτοδιοικητικών εκλογών.