Αθήνα-Λαχώρη χωρίς επιστροφή

Εως την απέλαση μεσολαβούν αρκετοί μήνες κράτησης. Τον περασμένο Απρίλιο περίπου 700 μετανάστες πραγματοποίησαν τριήμερη απεργία πείνας στην Αμυγδαλέζα διαμαρτυρόμενοι για την παρατεταμένη παραμονή τους εκεί. Προτού επιβιβαστούν στις πτήσεις του επαναπατρισμού πρέπει να ολοκληρωθεί η διαδικασία εξέτασης των αιτημάτων ασύλου.

Εφόσον αυτά απορριφθούν, ξεκινά ο συντονισμός με προξενικές Αρχές για την έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων, αφού οι περισσότεροι τα είχαν καταστρέψει με προτροπές των διακινητών τους. «Σε κάποιες περιπτώσεις οι πρεσβείες καθυστερούν έως και οκτώ μήνες να εκδώσουν διαβατήριο. Ολο αυτό το διάστημα οι μετανάστες κρατούνται. Μπορεί οι συνθήκες στην Αμυγδαλέζα να είναι καλύτερες συγκριτικά με άλλα κέντρα, στερούνται όμως την ελευθερία τους», λέει η Ελπίδα Ευθυμιάτου, συντονίστρια της μη κυβερνητικής οργάνωσης Ιατρική Παρέμβαση. Με πόρους του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσφύγων η οργάνωση καλύπτει τις ανάγκες των μεταναστών στην Αμυγδαλέζα. Ωστόσο ακόμη δεν έχει εισπράξει την πρώτη δόση που της αναλογεί από το υπουργείο Εργασίας.

Γιατρός υπάρχει και στην πτήση προς Λαχώρη. Η μόνη ανάγκη που προκύπτει όμως είναι η παροχή χαπιών Ντεπόν σε έναν μετανάστη. Το αεροσκάφος ιδιωτικής εταιρείας, τύπου Airbus 321, με τις 220 θέσεις και το επταμελές πλήρωμα κάνει στάση στην Τιφλίδα για ανεφοδιασμό και αλλαγή πιλότων και αεροσυνοδών. Στα δύο σημεία της διαδρομής μοιράζονται και πάλι σε όλους σάντουιτς και αναψυκτικά. Οχι φαγητό αεροπλάνου για λόγους ασφαλείας (και τα πλαστικά μαχαιροπίρουνα μπορεί να τραυματίσουν), ούτε ζεστός καφές για να μην επιχειρήσει κάποιος να κάψει τους συνοδούς. Οι αστυνομικοί φορούν πολιτικά και ένα κίτρινο γιλέκο. Δεν είναι οπλισμένοι. Το ταξίδι κυλά χωρίς φωνές ή δάκρυα.

«Σκοπός των πτήσεων δεν είναι να τους τιμωρήσουμε, ούτε να τους ταλαιπωρήσουμε», λέει ο αστυφύλακας Αργύρης Γεωργούλιας. «Είναι επιβολή νόμιμων διαδικασιών. Ημασταν μια χώρα που διώχναμε μετανάστες. Δεν είχαμε την εμπειρία να δεχόμαστε. Ψυχολογικά είναι βαρύ, αλλά πρέπει να κάνουμε τη δουλειά μας». Σε άλλες αποστολές αστυνομικοί έχουν δει ηλικιωμένους να κλαίνε και μετανάστες να προσπαθούν να αυτοτραυματιστούν μήπως και δεν τους δεχτεί στο αεροπλάνο ο πιλότος. Παλαιότερα μετανάστης έσπασε με το κεφάλι του εσωτερικό τζάμι του αεροσκάφους και η πτήση καθυστέρησε ώσπου να αποκατασταθεί η ζημιά. Ο βασικός κορμός των συνοδών αποτελείται από μέλη της Διεύθυνσης Αλλοδαπών. Δέχονται όμως και ενισχύσεις από άλλες υπηρεσίες. Κάποιοι αστυνομικοί ταξιδεύουν μαζί τους ενώ είχαν νυχτερινή βάρδια την προηγουμένη, άλλοι θα δουλέψουν και την επομένη χωρίς ρεπό. Η εκτός έδρας αποζημίωση είναι 60 ευρώ ανά ημέρα αποστολής, αλλά θα τη λάβουν έπειτα από έξι-οκτώ μήνες. «Το 2009, όταν συμμετείχα τελευταία φορά, η οργάνωση δεν ήταν ίδια. Σήμερα νιώθω Ευρωπαίος», λέει ένας αστυνομικός καθώς προσεγγίζουμε το Πακιστάν.

Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ. Η παραμονή μας στον αεροδιάδρομο της Λαχώρης δεν διαρκεί περισσότερο από μία ώρα. Στο έδαφος πατούν μόνο οι επικεφαλής αστυνομικοί. Οι μετανάστες αποβιβάζονται ανά δεκάδες. Στα laissez passer ταξιδιωτικά έγγραφα ο λόγος απέλασης που αναφέρεται είναι η παράνομη διαμονή στη χώρα. Η ελληνική πλευρά δεν αναγράφει αδικήματα που μπορεί κάποιος να είχε διαπράξει. «Εφόσον έχει εκτίσει την ποινή του, εκεί πρέπει να είναι ελεύθερος. Σε κάποιες περιπτώσεις τους φυλάκιζαν στη χώρα τους για δυσφήμηση στο εξωτερικό», λέει έλληνας αστυνομικός.

Στο παρελθόν, σε άλλα ταξίδια, αστυνομικοί-συμπατριώτες των απελαθέντων τούς έκλεβαν τα τιμαλφή ή τους χτυπούσαν. Χρειάστηκαν διπλωματικές παρεμβάσεις για να περιοριστούν τέτοια φαινόμενα. Στη Λαχώρη, μετά την εξακρίβωση στοιχείων, οι μετανάστες επιβιβάζονται σε ένα βαν. Στο αεροπλάνο μένουν οι συνοδοί τους με κόκκινα από την κούραση μάτια. Είναι Τετάρτη, 10 το πρωί, με τη θερμοκρασία στους 31 βαθμούς Κελσίου και ο αέρας στη Λαχώρη καίει το πρόσωπο.

ώρα 19.00 Αμυγδαλέζα
Ενας μετανάστης οδηγείται από αστυνομικούς-συνοδούς σε κλούβα για τη μεταγωγή του στο αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος. Προηγήθηκε σωματικός έλεγχος, αφαίρεση των κορδονιών από τα παπούτσια για λόγους ασφαλείας και παράδοση αποσκευών. Στην Αττική σήμερα κρατούνται 2.850 μετανάστες, οι περισσότεροι εκ των οποίων βρίσκονται στην Αμυγδαλέζα. 
Το κέντρο της Αμυγδαλέζας είναι χωρισμένο σε τρεις τομείς των 500 κρατουμένων. Ολοι τους, σύμφωνα με την Αστυνομία, στερούνται νόμιμης άδειας διαμονής στη χώρα και πρόκειται να απελαθούν εφόσον απορριφθούν αιτήσεις τους για πολιτικό άσυλο. Τέσσερις μετανάστες κοιμούνται σε κάθε δωμάτιο με κλιματισμό και δική του τουαλέτα.
ώρα 20.00 Η μεταγωγή
Οι προς απέλαση μετανάστες μεταφέρονται με μια κλούβα, συνολικής χωρητικότητας 28 κρατουμένων. Σε λίγο ξεκινά η διαδρομή για το αεροδρόμιο. Τους δίνονται σάντουιτς με γαλοπούλα και ένα μπουκάλι νερό, τα ίδια που θα φάνε και οι αστυνομικοί-συνοδοί τους. Οι πλαστικές χειροπέδες θα κοπούν εν ώρα πτήσης. Ωστόσο στη διαδρομή οι αστυνομικοί θα τους τις αλλάξουν πολλές φορές καθώς κάποιοι διαμαρτύρονται ότι τους σφίγγουν στα χέρια.  
ώρα 23.20 Στο αεροδρόμιο
Με δεμένα τα χέρια οι μετανάστες οδηγούνται σε αίθουσα του αεροδρομίου Ελ. Βενιζέλος για να περάσουν από ανιχνευτές μετάλλων. Ο έλεγχος γίνεται σε ξεχωριστή αίθουσα, μακριά από τις εμπορικές πτήσεις. Οι αποσκευές των μεταναστών έχουν τοποθετηθεί σε μεγάλες πλαστικές σακούλες. Τα τιμαλφή τους έχουν αφαιρεθεί και τους επιστρέφονται με την προσγείωση.
ώρα 10.00 (τοπική) αφιξη στη λαχωρη
Αστυνομικοί της υπηρεσίας μετανάστευσης του Πακιστάν παραλαμβάνουν στο αεροδρόμιο τους συμπατριώτες τους. Οι 100 αστυνομικοί-συνοδοί και το πλήρωμα θα επιστρέψουν στην Ελλάδα με ενδιάμεση στάση και πάλι στην Τιφλίδα. Η πτήση θα διαρκέσει συνολικά άλλες οκτώ ώρες. Κάποιοι, ανάλογα με τις ανάγκες της υπηρεσίας, δεν θα πάρουν ρεπό την επομένη.

159.490
αλλοδαποί που διέμεναν παράνομα σε χώρες της ΕΕ επαναπατρίστηκαν το 2012
200.000
ευρώ περίπου το κόστος μιας πτήσης τσάρτερ προς Πακιστάν. Η συναλλαγή στα αεροδρόμια της Τιφλίδας και της Λαχώρης για ανεφοδιασμό γινόταν με μετρητά
44%
μειώθηκε η παράνομη είσοδος μεταναστών από τα χερσαία σύνορα Ελλάδας – Τουρκίας το 2012 λόγω της λειτουργίας του φράχτη του Εβρου. Επιβαρύνθηκαν όμως άλλες διαδρομές