[Τρίτη άποψη] Η Κύπρος και ο νόμος του Μέρφι

«Αν κάτι είναι να πάει στραβά, θα πάει»

Πρώτος νόμος του Μέρφι

«For three years, out of key with his time,
He strove to resuscitate the dead art
Of poetry; to maintain ‘the sublime’
In the old sense. Wrong from the start»

Ezra Pound

Εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια ένας αδυσώπητος πόλεμος διεξάγεται στο μικρό συμπαντικό νησί, τη Γη. Εδώ η ζωή βρήκε κατάλληλες συνθήκες να αναπτυχθεί με τη μορφή που γνωρίζουμε. Ο πόλεμος συνεχίζεται ανάμεσα σε δυνάμεις της ζωής και σε δυνάμεις που δεν την εγκρίνουν. Και αυτή η μάχη μεταφράζεται γλαφυρά στο DNA των ζώντων οργανισμών, τα οποία μέσα από τη διαδικασία της εξέλιξης μεταλλάσσουν διαρκώς το αρχέγονο DNA ώστε να προσαρμόσουν τη ζωή σε ένα περιβάλλον κατά βάσιν εχθρικό, με έναν και μοναδικό στόχο: την επιβίωση. Η ζωή λοιπόν ψάχνει διαρκώς, αλλάζει  και, κάποιες φορές με επιτυχία, διατηρεί τα όντα και τα φυτά εν ζωή.

Ο καθηγητής του MIT και σύμβουλος του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, γενετιστής Ερικ Λάντερ, θεωρεί ότι υπάρχουν κανόνες που ακολουθεί η διαδικασία της εξέλιξης, οι οποίοι όμως παραβιάζονται διαρκώς. Με άλλα λόγια, η φύση, ακόμη και αυτή υπόκειται στους νόμους του Μέρφι. Με βάση τους μέχρις εκείνη τη στιγμή νόμους, μπορεί να επιλεγεί το αδιανόητο ώστε να επιτευχθεί ο απώτατος στόχος της επιβίωσης.

Το ίδιο συμβαίνει και με τους λαούς. Οι νόμοι του Μέρφι ισχύουν και για τις κοινωνίες. Παράδειγμα, η Κύπρος. Το «χρυσοπράσινο φύλλο [το] ριγμένο στο πέλαγο» δεν έχει την πολυτέλεια της σταθερότητας, ζώντας σε ένα βίαιο και εχθρικό περιβάλλον. Πρέπει να αναζητεί νέους τρόπους επιβίωσης.

Η παρανοϊκή χούντα της Ελλάδας επέβαλε δικτατορία στο νησί θεωρώντας ότι η με τα όπλα καθυπόταξη των Τουρκοκυπρίων θα οδηγούσε το νησί σε ήρεμα νερά επιβίωσης. «Λάθος απ’ αρχής» θα έλεγε ο Εζρα Πάουντ. Προδοσία είπαμε εμείς. Το αδιανόητο πραγματοποιήθηκε, η εισβολή συνέβη και, μαζί, η ντε φάκτο διχοτόμηση.

Στη συνέχεια δόθηκε η δυνατότητα να ενταχθεί η Κύπρος στην ΕΕ, κάτι που σχεδόν κανείς δεν περίμενε. Εκτός από τον αξέχαστο Γιάννο Κρανιδιώτη. Και ύστερα φτάσαμε κοντά στην επανένωση, μέσω του σχεδίου Ανάν. Η κοινωνία και η πολιτική ηγεσία, όμως, το απέρριψαν. Θεώρησαν ότι το σχέδιο βάζει σε κίνδυνο την επιβίωση. Και  το αδιανόητο συνέβη. Μια ευκαιρία χάθηκε.

Η πρόσφατη κρίση εντός της ΕΕ απέδειξε ακόμη μία φορά την αδυναμία να γίνει κατανοητό το περιβάλλον και να αλλάξει εγκαίρως η σχέση της Κύπρου με τα μαύρα χρήματα του Μιλόσεβιτς, τις οφσόρ εταιρείες και τη σκιώδη τραπεζική της. Με τα γνωστά αποτελέσματα. Εδώ, τα αντανακλαστικά δεν λειτούργησαν εγκαίρως, ο νόμος του Μέρφι επαληθεύτηκε, το περιβάλλον ερμηνεύθηκε λανθασμένα. Και να ‘μαστε πάλι εδώ, να ψάχνουμε για «μεταλλάξεις» επιβίωσης. Αντίθετα, το Λουξεμβούργο που επιβιώνει χάρη στις οφσόρ και σε άλλα κόλπα, εξήγγειλε εγκαίρως σχέδιο αυτοπεριορισμού του και κέρδισε χρονικό ορίζοντα για να κάνει τις όποιες μεταβολές στο χρηματοοικονομικό DNA του, το οποίο πλήττεται από άλλες επιλογές της διεθνούς κοινότητας.

Στις τελευταίες εκλογές και στην ψηφοφορία της Βουλής για έγκριση του Μνημονίου διάσωσης, η αλλαγή ήταν ακαριαία. Κράτησε μία μόνο ημέρα και δυσαρέστησε τον κ. Λαφαζάνη, ο οποίος μάλλον βλέπει την επιβίωση της νήσου εκτός ευρώ ώστε να κάνει τα ίδια που έκανε πριν, κάπως καλύτερα. Η στράτευση του ΑΚΕΛ και της ΕΔΕΚ στην πορεία εκτός ευρώ και εκτός Ευρώπης δείχνει ότι ακόμη υπάρχουν δυνάμεις που μπορούν να επιτύχουν το αδιανόητο.

Οι δυνατότητες για αλλαγή πορείας θα δώσουν την ευκαιρία στις δυνάμεις της απομόνωσης να μετρηθούν και να επιβάλουν τη δική τους εκδοχή για την επιβίωση. Μιλάω βέβαια για την εκ νέου παρέμβαση της διεθνούς κοινότητας στο Κυπριακό, όπου αυτή τη φορά το δίλημμα θα είναι σκληρό: επανένωση με κάποιας μορφής σχέδιο Ανάν ή διχοτόμηση, αυτή τη φορά ντε γιούρε – και ένταξη στο ΝΑΤΟ σε συνδυασμό με τη νέα συμμαχία με το Ισραήλ και με τους «υδατάνθρακες». Στο ΝΑΤΟ, ειρήσθω εν παρόδω, έχουν καταφύγει για την επιβίωση όλες οι παλιές σοβιετικές δημοκρατίες.

Ο Θεός, η φύση και η αγάπη του Γιώργου Σεφέρη ας φωτίσουν τους Κυπρίους να κάνουν τις σωστές επιλογές και να χαράξουν μια νέα εθνική στρατηγική. Για την επιβίωση.  Και για να διαψεύσουν τον δεκανέα και μηχανικό Μέρφι.