[Κιόσκι] Η τελευταία μάχη ενός παλιού πολέμου

Οι πολίτες που βγήκαν στους δρόμους για να διαδηλώσουν κατά του γάμου μεταξύ ομοφύλων και τα επεισόδια που ακολούθησαν την υπερψήφιση του νομοσχεδίου μάς υπενθύμισαν ότι υπάρχουν δύο Γαλλίες. Η μία είναι κοσμική, σύγχρονη, σχεδόν ελευθεριάζουσα, ξεχειλίζει από τόσο πάθος ώστε της μένει αρκετό για να το διοχετεύσει σε ποσότητες στη λογοτεχνία της και στον κινηματογράφο της. Η άλλη είναι η «μεγάλη κόρη της Εκκλησίας». Καθολική και συντηρητική, κολλημένη στις παραδοσιακές αξίες, βλέπει σε κάθε μεγάλη αλλαγή μια απειλή στην τάξη των πραγμάτων, στον κόσμο που θα ήθελε να ζει. Ανάμεσα σε αυτές τις δύο Γαλλίες ο αιώνιος πόλεμος διακόπτεται από περιόδους ανακωχής.

Αυτή τη φορά η σύγκρουση ήταν σκληρή γιατί το μέτωπο που συγκροτήθηκε κατά του «γάμου για όλους» ήταν ευρύ. Το «παρών» δεν έδωσαν μόνο εκκλησιαστικές οργανώσεις, καθολικά σχολεία και ενορίες. Απέναντι στο νομοσχέδιο βρέθηκαν ιμάμηδες και ραβίνοι, νέοι που δεν εκκλησιάζονται ποτέ και νέες που δεν είχαν διαδηλώσει ποτέ και για τίποτε στη ζωή τους. Ο κόσμος αυτός μοιράζεται έναν κοινό φόβο, τον φόβο ότι η κοσμική Αριστερά θα κατεδαφίσει ακόμη έναν θεμέλιο λίθο της χριστιανικής κοινωνίας. Η ενθουσιώδης δήλωση της υπουργού Δικαιοσύνης Κριστιάν Τομπιρά ότι ο γάμος για όλους είναι η «απαρχή ενός νέου πολιτισμού» μετέτρεψε τον φόβο τους σε τρόμο.

Οι παλιές μάχες που έχουν χαθεί, κάνουν τον τρόμο ακόμη μεγαλύτερο. Οπως υπενθυμίζει η Μικαέλα Βίεγκελ στη Frankfurter Allgemeine Zeitung, σε κανένα άλλο μέρος της Ευρώπης η θρησκεία δεν εξορίστηκε τόσο βίαια από την κοινωνική ζωή όπως στη Γαλλία στη δύση του 19ου αιώνα. Οι πρόγονοι των σημερινών εξεγερμένων πίστεψαν ότι μετά το πρώτο κύμα «αποχριστιανοποίησης», που έφτασε στην κορύφωσή του το 1793, θα έπαιρναν τη ρεβάνς. Δεν κατάφεραν και πολλά πράγματα. Μετά την ήττα της Γαλλίας στον πόλεμο του 1870 οι πατέρες του κοσμικού κράτους Ζιλ Φερί και Λεόν Γκαμπετά βεβαιώθηκαν ότι οι μελλοντικές γενιές έπρεπε να λάβουν κοσμική εκπαίδευση. Το αποτέλεσμα ήταν να εξαφανιστούν το 1882 από τα σχολικά εγχειρίδια η κατήχηση, η ιστορία της Βίβλου και οποιαδήποτε αναφορά σε άλλες θρησκείες.

Επειτα οι δημόσιες προσευχές απαγορεύθηκαν, τα χριστιανικά σύμβολα κατέβηκαν από τους τοίχους σχολείων, δικαστηρίων και νοσοκομείων. Το 1884, έπειτα από μερικές δεκαετίες παρανομίας, το διαζύγιο νομιμοποιήθηκε ξανά. Στο τέλος, κάμφθηκαν και οι τελευταίες εστίες αντίστασης: οι κάτοικοι αγροτικών περιοχών που αρνούνταν να στείλουν τα παιδιά τους «σε ένα σχολείο χωρίς Θεό», οι κληρικοί που κατέβηκαν στους δρόμους το 1904 όταν τους απαγορεύθηκε να διδάσκουν στα σχολεία. Η επομένη ήταν η χρονιά του πλήρους διαχωρισμού κράτους – Εκκλησίας. Ηταν η ολοκλήρωση ενός θριάμβου από τον οποίο έχει να διδαχθεί η λοιπή Ευρώπη.

Σχεδόν έναν αιώνα μετά, η ηττημένη Γαλλία πήρε και πάλι τα όπλα της. Για να χάσει ακόμη μία φορά.