[Ενστάσεις] Η Ζωίτσα

Τα παλιά χρόνια, οι εφημερίδες είχαν συστατικό στοιχείο της ύλης τους πρωτογενή λογοτεχνικά κείμενα – διηγήματα αυτοτελή ή μεγαλύτερα αφηγήματα, μυθιστορήματα, σε συνέχειες. Τις τελευταίες δεκαετίες, η τάση αυτή εξέλιπε. Η λογοτεχνία χειραφετήθηκε απολύτως από την πληροφορία και, μάλλον, αυτό έκανε καλό στη λογοτεχνία.

Παρά τη γενική τάση πάντως, κάποιες εφημερίδες δημοσίευαν μερικές φορές πρωτότυπα αφηγήματα. Ο «Ριζοσπάστης» π.χ., πιστός πάντα στο ιδίωμα του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, είχε σχετική στήλη τις Κυριακές, στην οποία συχνά έγραφε η Καλή Γκελμπέση-Γκιούνη, ιδιαίτερα αγαπητή σε όσους απολαμβάνουν τη στρατευμένη τέχνη και τα συγκινησιακά τεχνάσματά της. Δυστυχώς, έχουμε πολύ καιρό να θαυμάσουμε κείμενα της αγαπημένης μας συγγραφέα στην καλή εφημερίδα – και το κενό δεν αναπληρώνεται με τη σποραδική εμφάνιση ορισμένων ομοειδών αφηγημάτων, που κάποιες φορές δημοσιεύει η «Αυγή».

Αλλά τα ωραία δεν είναι πάντα στη λογοτεχνία. Αναγνωστική τέρψη μπορεί να αντλήσει κανείς και από άλλα είδη του γραπτού λόγου, πιο ταπεινά από τη λογοτεχνία. Ενα άρθρο, π.χ., όπως αυτό που προσφάτως δημοσιεύθηκε στην καλή εφημερίδα της άλλοτε ανανεωτικής Αριστεράς, προσωπικώς το διάβασα με κατάνυξη, επειδή συνδυάζει το κοινωνικό και πολιτικό σχόλιο με το ιδιαίτερο ύφος, από το οποίο δεν αποκλείονται το πάθος και η αισθητική συγκίνηση. Το εν λόγω άρθρο που υπογράφει ο Πάνος Ηλιόπουλος είναι γραμμένο «Για τη Ζωή Κωνσταντοπούλου» και αξίζει ασφαλώς την προσοχή μας γιατί είναι απόδειξη ταιριαστής συνύπαρξης φόρμας και περιεχομένου. Αναγκαστικά, σταχυολογώ αποσπάσματα:

Η Ζωή Κωνσταντοπούλου εμπνέει. Και δεν μας μένει παρά να σιωπήσουμε, να παραμερίσουμε τις πολιτικές διαφορές και να αφεθούμε απερίσπαστοι στην, όπως θα έλεγε και ο Μπαρτ, απόλαυση του κειμένου.