[Επιφυλλίδα] Στερνή μου νιότη να σ’ είχα πρώτα

Η διαδοχή και η ανανέωση είναι νόμοι της φύσης και όποιος τις αντιστρατεύεται και προσπαθεί να τις ανακόψει είναι το λιγότερο ανιστόρητος και βλαξ. Αυτή είναι η μισή αλήθεια. Η άλλη μισή είναι ότι η διαδοχή και η ανανέωση δεν σημαίνουν από μόνες και κάποια ουσιαστική αλλαγή ή κάποια καλυτέρευση. Στο τελευταίο όμως Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ συνετελέσθη μια λαθροχειρία καθώς άφησαν να εννοηθεί από όλους – ψηφοφόρους του και μη – ότι ανανέωση σημαίνει αυτόματη κατάργηση των αμαρτιών του παρελθόντος, καθώς οι τελευταίες ήταν αποκλειστικό «προνόμιο» των παλαιοτέρων. Επομένως θα ήταν αδύνατον να διαιωνιστούν από νεότερα και νεότατα πρόσωπα.

Σάμπως αυτά τα νεότερα και τα νεότατα πρόσωπα να πιστεύουν εξακριβωμένα ότι μπορεί να υπάρξουν μόνο αν το μέλλον σταθεί έντιμο και καθαρό. Και ότι σε αντίθετη περίπτωση προορίζονται να καταστραφούν. Σάμπως να μην έχει αποδειχθεί και να μην το ξέρει ο κάθε νέος ότι συχνά η επιβίωση και μάλιστα η πλούσια, όταν έχει κανείς φιλοδοξίες – και ιδιαίτερα πολιτικές – είναι συνδυασμένη με τη διαπλοκή, άρα την ανεντιμότητα και τη διαφθορά. Και ότι επομένως είναι περίπου βέβαιο ότι θα αντικαταστήσει τον παλαιότερο που δημόσια καταγγέλλει με τα λόγια παρά που θα τον αρνηθεί με τις πράξεις.

ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ αντιληπτό αυτό; Μα με έναν πάρα πολύ απλό τρόπο: Δύο νεαροί σύνεδροι είπανε ανάμεσα σε άλλα, επί λέξει και όπως δημοσιεύθηκαν σε τούτη εδώ την εφημερίδα, τα εξής: «Σε αυτό το Συνέδριο πρέπει να συνδυάσουμε το όνειρο με τον ρεαλισμό και να διαμορφώσουμε ένα κίνημα δικαιοσύνης και αξιοκρατίας» και «βασική προϋπόθεση ανασύστασης του κόμματος είναι μια νέα προγραμματική συμφωνία με την κυβέρνηση, ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο με τον λαό». Δηλαδή ό,τι ακριβώς λέγαν οι παλαιότεροι, έστω και αν ήταν διαφορετικές οι λέξεις τους – που δεν ήταν.

Ενας τρόπος ακριβώς όταν έρθει η ώρα του λογαριασμού (κοινώς της διάψευσης και της απογοήτευσης) κανείς να μη χρεώνεται προσωπικά για όσα προσωπικότατα, με το όνομά του, την ηλικία του και το επάγγελμά του έχει εκστομίσει. Αντιλαμβάνεσαι πως κανείς δεν έχει διάθεση να αλλάξει τίποτα, όταν αισθάνεται πως το νεαρόν της ηλικίας του κάνει τα προ πολλού εξαντλημένα και χιλιοειπωμένα να ηχούν δήθεν πρωτότυπα και ενθαρρυντικώς εξυγιαντικά.

Αλίμονο! Πρόκειται για την αχίλλειο πτέρνα όλων των κομμάτων τώρα πια (και όχι μόνον του ΠΑΣΟΚ) να διαιωνίζουν τη διαφθορά με το να συνομολογούν ρητά ή άρρητα, φωναχτά ή σιωπηλά, πως η ύπαρξή της και η έκτασή της οφείλεται σε συγκεκριμένα κάθε φορά πρόσωπα. Δεν είναι δηλαδή κυρίως και πρωτίστως υπόθεση μιας καθολικής συνθήκης – πιθανώς μη αναστρέψιμης – που μπορεί να την εκφράσει και ο πιο φαινομενικά ανεπίληπτος ή αδέκαστος πολέμιός της.

Η ΔΙΑΦΘΟΡΑ θα ζει και θα βασιλεύει όσο θα είμαστε υποχείριοι του διλήμματος για το τι είναι τελικά προτιμότερο: να μείνουμε στους γνωστούς μας παλαιούς κλέφτες ή να τους αντικαταστήσουμε με νέους που, καθώς δεν τους γνωρίζουμε, ενδέχεται να αποδειχθεί ότι δεν είναι κλέφτες;

Η διαφθορά θα περιοριστεί – για να πάψει να υπάρχει αποκλείεται – μόνο όταν η έννοια της ανανέωσης σταματήσει να σημαίνει αντικατάσταση και από μια φυσική συνθήκη που θα ισχύσει, έτσι ή αλλιώς, λογαριαστεί ως κάτι επώδυνο που κατακτάται. Διαφορετικά ο νέος θα έχει κάθε λόγο να αντιγράφει τον παλαιό – και μάλιστα στις χειρότερές του εκδοχές.