[Κιόσκι] Οι αληθινοί ήρωες

Η μαθήτρια βασανίζεται από έναν φρικτό πονοκέφαλο. Βγαίνει από την αίθουσα και πηγαίνει στην τουαλέτα. Επειτα από λίγο επιστρέφει. Κάθεται στη θέση της, στο τελευταίο θρανίο, και βάζει το κεφάλι της ανάμεσα στα χέρια της. Η καθηγήτρια, που έχει παρακολουθήσει τις κινήσεις της, αποφασίζει να τη νουθετήσει με μια ανατριχιαστική παρατήρηση: «Εάν σε είχαν στο Αουσβιτς, θα ήσουν πιο προσεκτική». Η μαθήτρια ξεσπάει σε κλάματα. Αλλά κάποιοι συμμαθητές της δεν μένουν αδιάφοροι, αποφασίζουν να την υπερασπιστούν: «Είστε ρατσίστρια», λένε ήρεμα στην καθηγήτριά τους. Η καθηγήτρια αντικρούει την κατηγορία και επιμένει: «Δεν είμαι αντισημίτρια, αλλά στα σχολεία μας δεν υπάρχει πια η πειθαρχία που υπήρχε κάποτε». Η Εβραία μαθήτρια και οι συμμαθητές της απειλούν ότι θα αποχωρήσουν από το μάθημα. Την επομένη οι γονείς της επισκέπτονται τη διευθύντρια για να διαμαρτυρηθούν, εκείνη τους ζητά γραπτή αναφορά και διατάζει διοικητική εξέταση. Στην απολογία της η καθηγήτρια επιχειρεί να δικαιολογήσει την πράξη της. Και το κάνει με μια εξίσου ανατριχιαστική δήλωση: «Αναφέρθηκα στο Αουσβιτς ως υπόδειγμα οργάνωσης, ως ένα μέρος στο οποίο βασίλευε η τάξη».

ΤΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ καταγράφηκε τον περασμένο Οκτώβριο σε ένα λύκειο της Ρώμης. Τρεις μήνες μετά, η εβραϊκή κοινότητα της ιταλικής πρωτεύουσας κάλεσε την καθηγήτρια σε μια συνάντηση με τη μαθήτρια, τη μητέρα της και τη διευθύντρια του σχολείου. Εκείνη ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση, αλλά επέμενε. Δεν έχει αντισημιτικά αισθήματα, δεν ήθελε να προσβάλει τη μαθήτρια, ήθελε μόνο να πει ότι στα στρατόπεδα συγκέντρωσης υπήρχε πειθαρχία και τάξη. Η συζήτηση τελείωσε κάπου εκεί. Τι μπορείς να πεις σε έναν άνθρωπο που σκέφτεται έτσι; Πόσο μπορείς να επιμείνεις; Πώς να του εξηγήσεις ότι μια τέτοια άποψη είναι ένα από τα πολλά πρόσωπα της κοινοτοπίας του κακού; Βρίσκεται λίγους μήνες πριν από τη σύνταξη, δεν θα έπρεπε να ξέρει, να έχει έστω υποψιαστεί κάτι; Δεν θυμάται, δεν έχει ακούσει τίποτε;

ΕΙΝΑΙ ΑΣΦΑΛΩΣ ΘΛΙΒΕΡΟ, αλλά τελικά μπορεί να μην έχει και τόση σημασία. Ή μάλλον έχει πολύ περισσότερη σημασία κάτι άλλο. Το επισήμανε ο διευθυντής του Εβραϊκού Μουσείου, το οποίο – διαβάζουμε στη Repubblica – επισκέφθηκε η τάξη της μαθήτριας πριν από δύο ημέρες. «Οι αληθινοί ήρωες είστε εσείς που αποφασίσατε να μη μείνετε σιωπηλοί απέναντι στη μισαλλοδοξία, που επιλέξατε την αλληλεγγύη από την αδιαφορία». Ο διευθυντής του μουσείου υπενθύμισε στην ουσία κάτι που ο ζόφος μάς κάνει να ξεχνάμε. Απέναντι σε κάθε κήρυγμα μίσους θα υπάρχουν πάντα εκείνοι που θα υπερασπίζονται τον ορθό λόγο, εκείνοι που δεν θα σηκώνουν το γάντι της βίας αλλά θα αντιστέκονται με στάση ζωής. Απέναντι σε κάθε Χρυσή Αυγή, σε κάθε τραμπουκισμό, σε κάθε ύβρη θα υψώνεται ένα τείχος προστασίας της ανεκτικότητας, θα υπάρχουν νέοι άνθρωποι που θα υπερασπίζονται το αυτονόητο. Και, ναι, αυτή η νέα γενιά μπορεί και να ‘ναι καλύτερη από την προηγούμενη.