Αγριο παρασκήνιο από το 2011

Σκληρές διαπραγματεύσεις, τελεσίγραφα και μυστικές συνομιλίες των Ευρωπαίων με το Κρεμλίνο για να βρεθεί λύση περιλαμβάνει το παρασκήνιο των εξελίξεων στην Κύπρο, όπως προκύπτει από ανταποκρίσεις διεθνών μέσων ενημέρωσης κυρίως από τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο.

Η κατάσταση στη Μεγαλόνησο που αντιμετώπιζε προβλήματα στον τραπεζικό κλάδο της παρόμοια με αυτά της Ιρλανδίας και υψηλό δημόσιο χρέος που συγκρίνεται με αυτό της Πορτογαλίας, άρχισε να απασχολεί πιο σοβαρά την Ευρωπαϊκή Ενωση από τα τέλη του 2011 όταν ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν πρότεινε στον τότε πρόεδρο της Κύπρου Δημήτρη Χριστόφια τη λύση της παροχής βοήθειας από την τρόικα. Στη συνέχεια όμως η Λευκωσία εξασφάλισε δάνειο 2,5 δισ. ευρώ από τη Ρωσία και ανέβαλε για κάποιο διάστημα την προσφυγή σε ευρωπαϊκή βοήθεια.

Ολοι περίμεναν τις εκλογές στην Κύπρο όπου στις 25 Φεβρουαρίου ανεδείχθη νέος Πρόεδρος ο Νίκος Αναστασιάδης, με τον οποίο άρχισαν πυρετώδεις διαβουλεύσεις για την εξεύρεση λύσης στα οικονομικά προβλήματα της μεγαλονήσου και των τραπεζών της.

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΣΟΚ. Το πρώτο κρίσιμο Eurogroup συνήλθε για το θέμα αυτό στις 15 Φεβρουαρίου όπου παρουσιάστηκαν οι προτάσεις για την επιβολή φόρου στις καταθέσεις, οι οποίες προκάλεσαν τις έντονες αντιδράσεις του Νίκου Αναστασιάδη που φέρεται να απείλησε την Κομισιόν και το ΔΝΤ με αποχώρηση από τις διαπραγματεύσεις τουλάχιστον δύο φορές. Τότε ακριβώς το μέλος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Γιοργκ Ασμουσεν προειδοποίησε για πρώτη φορά ότι χωρίς συμφωνία η ΕΚΤ θα ανέκοπτε την παροχή ρευστότητας που κρατούσε ζωντανές τις κυπριακές τράπεζες, αφήνοντάς τες να καταρρεύσουν.

Με αυτό το δύσκολο δίλημμα ο Νίκος Αναστασιάδης επέστρεψε στη Λευκωσία. Μέχρι την κρίσιμη ψηφοφορία του Κοινοβουλίου στις 19 Μαρτίου η ΕΕ, σύμφωνα με τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», προσπαθούσε να πείσει την κυπριακή κυβέρνηση να επιβάλει φόρο μόνο στις καταθέσεις άνω των 100.000 ευρώ. Η κυπριακή κυβέρνηση κατέληξε στο κούρεμα των καταθέσεων από τις 20.000 ευρώ, σχέδιο που καταψήφισε στη συνέχεια η Βουλή.

Αμέσως η Λευκωσία αναζήτησε βοήθεια από τη Μόσχα, όπου όμως βρήκε τις πόρτες κλειστές για να ακολουθήσει νέος γύρος πυρετωδών διαπραγματεύσεων με την τρόικα, που οδήγησε στο νέο Eurogroup της 22ας Μαρτίου. Νωρίτερα η ΕΚΤ είχε στείλει ουσιαστικά τελεσίγραφο για διακοπή της χρηματοδότησης στις κυπριακές τράπεζες και όλα προμήνυαν ότι η συνάντηση στις Βρυξέλλες θα ήταν  θυελλώδης – όπως και έγινε. Επειτα από 12 ώρες ολονύχτιων συνομιλιών που περιελάμβαναν ακόμη και απειλές από τον Νίκο Αναστασιάδη για έξοδο από το ευρώ, τελικά η κυπριακή κυβέρνηση συμφώνησε σε ριζική αναδιάρθρωση του τραπεζικού της συστήματος.

ΤΟ ΧΑΜΕΝΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ. Σύμφωνα με το Reuters, ο Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης έδωσε σκληρή μάχη για να προστατέψει το καθεστώς της Κύπρου ως φορολογικού παραδείσου μη θέλοντας να αποδεχθεί μεγάλο κούρεμα ρώσων και βρετανών μεγαλοκαταθετών, αλλά τελικά έχασε. Υποχώρησε αποδεχόμενος την επιβολή μεγάλων απωλειών στους μεγαλοκαταθέτες, με ταυτόχρονη προστασία των μικρότερων καταθέσεων έως 100.000 ευρώ.