[Ενστάσεις] Λαϊκισμός; Οχι, ευχαριστώ

Μουσικές, τραγούδια, πρόζες, θεάματα, σατιρικές εκπομπές. Ο συνηθέστερος τρόπος για να ξεχωρίζεις είναι να πηγαίνεις με το ρεύμα, να λες πράγματα που κολακεύουν το ευρύ κοινό, να χαϊδεύεις τα αυτιά του, να προκαλείς εκ του ασφαλούς. Είναι μια από τις κυρίαρχες τάσεις του τραγουδιού και, ευρύτερα, του λαϊκού θεάματος. Οι Βέμπο της «αντιμνημονιακής διαμαρτυρίας» πήραν εγκαίρως θέση στα πάλκα και, όσοι πρόλαβαν, δρέπουν καρπούς: μονέδα, δηλαδή, στο χρηματιστήριο της συρρικνωμένης μεν αλλά πάντοτε προσοδοφόρας εγχώριας σόουμπιζ. Οσοι δεν πρόλαβαν, προσπαθούν να επινοήσουν «πρότζεκτ» που θα προσελκύσουν κοινό έστω στο παρά πέντε – σε αυτή την κατηγορία ανήκει ο Βασίλης Λέκκας που την είδε Γρηγόρης Λαμπράκης και κάνει πορεία από τον Μαραθώνα στην Ακρόπολη.

Παρά ταύτα, μέσα σε έναν ορυμαγδό λαϊκισμού και προσπάθειας οικειοποίησης των λαϊκών αντιδράσεων στις συνέπειες της κρίσης για ίδια οφέλη, υπάρχουν αρκετοί καλλιτέχνες που δεν ενέδωσαν στα κόλπα της δημοσιότητας. Ο Πορτοκάλογλου, ο Δεληβοριάς, ο Φάμελλος, π.χ., δεν έπεσαν στην παγίδα της ευκολίας. Για να αποδειχθεί ότι υπάρχει ζωή και εκτός της επικράτειας της διαμαρτυρίας.

Στην κατηγορία των καλλιτεχνών που δεν ενδίδουν στις ευκολίες είναι και ο Διονύσης Σαββόπουλος. Οι δύο συναυλίες του σε ένα χώρο που είναι συνυφασμένος με τη νεολαιίστικη παρουσία και τις ανήσυχες εκφράσεις, όπως το Γκαγκάριν, επιβεβαιώνουν κάτι που χρειάζεται να το παραδεχτούμε: ο Σαββόπουλος είναι ένας σημαντικός καλλιτέχνης, το έργο του οποίου δεν έχει ανάγκη την αναβάπτιση στο πνεύμα της εποχής μας. Σε όλη του τη διαδρομή, βεβαίως, αυτό το πνεύμα της εποχής προσπάθησε να συλλάβει. Αφουγκράστηκε τα μηνύματα των καιρών, τα προσέγγισε καλλιτεχνικά και ιδεολογικά όπως τα καταλάβαινε ο ίδιος, με βάση τις κατά καιρούς επιρροές του, τα πιστεύω του, τις προσεγγίσεις του για τον κόσμο αλλά, τελικά, πάντοτε ήταν πάνω από τις εξελίξεις: είδωλο διαφορετικών κοινών, που είτε συμφωνούσαν μαζί του είτε διαφωνούσαν, έμεναν στην τέχνη του παραμερίζοντας τις διαφωνίες τους.

Διαβάζω από οπαδούς της στρατευμένης τέχνης και γενικώς της στρατευμένης ζωής ότι οι συγκεκριμένες συναυλίες του Σαββόπουλου ήταν αποτυχία, ότι τα κομμάτια του δεν τον αντιπροσωπεύουν πια, ότι είναι πολύ βολεμένος για να καταλάβει την εποχή μας. Ανοησίες.

Ο Σαββόπουλος έχει κομμάτια λυρικά, ξεσηκωτικά, στοχαστικά μιας ολόκληρης πλούσιας ζωής. Κομμάτια που μαρτυρούν στροφές, αλλαγές πορείας, ιδεολογικές μετατοπίσεις, αισθητικές μετατοπίσεις. Ο Σαββόπουλος δεν έχει ανάγκη να εκφράσει την εποχή μας διότι είναι κομμάτι της – ένα από τα ελάχιστα φωτεινά, ειλικρινή, μυθολογικά και συνάμα απομυθοποιητικά κομμάτια της. Είναι το αποτέλεσμα της ανήσυχης πορείας του, πορείας τρικυμιώδους ακόμα και τις περιόδους της μπουνάτσας.

Ο Σαββόπουλος ήταν πετυχημένος από τα πρώτα του βήματα, αλλά δεν επέλεξε το καλλιτεχνικό βόλεμα που του εξασφάλιζε η επιτυχία. Ξέρω όμως πολλούς βολεμένους που ζουν από τον πόνο για τον λαό που υποφέρει.