[Αγιογραφίες] Αντιύλη

ΤΕΛΙΚΑ ο Παπαδήμος δικαιώνεται. Οχι για το PSI που διαπραγματεύθηκε πέρυσι τέτοια εποχή, ορίζοντας με το φίνο οικονομικό μυαλό του τα τοκομερίδια των νέων ομολόγων που δόθηκαν ως ανταλλαγή στα «κουρεμένα». Αλλά γιατί κατάλαβε – ή μάλλον ήξερε από την αρχή – ότι το περίφημο «Κόμμα Παπαδήμου» δεν θα είχε καμία τύχη. Εστω και αν πυροδότησε συζητήσεις ανάμεσα στους συνήθεις υπόπτους της καλής κοινωνίας της ελληνικής δημόσιας ζωής – πάντα στον άξονα Λυκαβηττού – Ψυχικού.

Η νίκη μπορεί να έχει χίλιους πατέρες και η ήττα να είναι ορφανή – αλλά οι ιταλικές εκλογές έχουν προκαλέσει χίλιες αναλύσεις. Περισσότερο από όλα όμως πρέπει να ερμηνεύονται ως ήττα του Μόντι. Οχι μόνο λόγω της ετυμηγορίας των ψηφοφόρων που τον έκαναν, επί της ουσίας, ουραγό. Αλλά γιατί ηττήθηκαν και οι χειρισμοί του. Υποτίθεται ότι ο Σούπερ Μάριο είχε αυτό που δεν είχε ο Παπαδήμος. Τη διάθεση να κινηθεί πολιτικά. Δεν έκανε κυβέρνηση τεχνοκρατών, παραμερίζοντας τους πολιτικούς, σε αντίθεση με τον Λουκά που βρέθηκε επικεφαλής καμιά πενηνταριά πολιτικάντηδων από τρία κόμματα; Δεν είπε αρχικά – ο Μόντι – ότι δεν θα κατέβαινε στις εκλογές, υπολογίζοντας να πάρει στήριξη μετά και να είναι ξανά πρωθυπουργός;

ΑΥΤΑ όμως στην πολιτική δεν γίνονται. Δεν κυβερνάς χωρίς να σε ψηφίζουν – ή, τέλος πάντων, μπορείς να το κάνεις αν επέλθει κατάρρευση των νορμάλ πολιτικών δυνάμεων στο μεσοδιάστημα εκλογών. Δεν μπορείς να το κάνεις όταν στήνονται κάλπες. Η δημοκρατία έχει – πώς να γίνει; – τους καταναγκασμούς της. Ετσι ο Μόντι αναγκάστηκε τελικά να κατέβει. Κι εκεί φάνηκε κάτι που στην Ελλάδα το ξέραμε ήδη. Η λιτότητα δεν έχει κοινό. Ο Μόντι έσωσε την Ιταλία από το ΔΝΤ – παίρνοντας, βεβαίως, τα πολύ σκληρά μέτρα που δεν πήρε η κυβέρνηση Παπανδρέου το φθινόπωρο του 2009. Αυτό όμως δεν έφτασε για να του δώσει ηγετικό φωτοστέφανο. Ακόμη και οι κόντρες με το Βερολίνο δεν βοήθησαν. Το κακό πολιτικό σκορ Μόντι είναι στην πραγματικότητα ψήφος μομφής στην οικονομική πολιτική, που αποτελεί πλέον προαπαιτούμενο συμμετοχής στην ευρωζώνη. Το Βερολίνο την επέβαλε – είναι όμως φανερό ότι σε λίγο δεν θα υπάρχουν κυβερνήσεις στον Νότο για να την εφαρμόσουν. Στην Ισπανία, μετά τον σοσιαλιστή Θαπατέρο καίγεται ο Ραχόι. Στην Ελλάδα, μετά το ΠΑΣΟΚ φθείρεται η ΝΔ. Δεν υπάρχει άλλο μετά. Το άλλο μετά είναι Μπερλουσκόνι και Γκρίλο, Τσίπρας και Καμμένος – δηλαδή πολιτικά πρόσωπα ακατάλληλα για διακυβέρνηση με όρους σοβαρότητας. Οι πιο ειλικρινείς – όπως ο ιταλός κωμικός πέντε αστέρων – δηλώνουν ότι δεν έχουν πρόταση για τα οικονομικά. Είναι αρνητές.

ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ για πολιτική αντιύλη. Μόνο που είναι γνωστό ότι η συνάντηση της ύλης με την αντιύλη είναι καταστροφική. Πριν έρθει η στιγμή αυτή, η γρήγορη διαπίστωση είναι ότι δεν μπορεί να υπάρξει πειστική πολιτική πρόταση στον Νότο που να «ντύνει» τη συμμετοχή στην ευρωζώνη. Ο Μόντι δεν ήταν -εδώ που τα λέμε δεν θα μπορούσε να είναι – ένα είδος ιταλού Ρούζβελτ. Δεν θα μπορούσε γιατί δεν εφαρμόζει κεϊνσιανή πολιτική, άρα η οικονομία δεν μπορεί να βγει από την ύφεση και την παγίδα της ανεργίας. Και, βέβαια, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ελλάδα δεν είναι οι Βαλτικές που ισοπεδώθηκαν κάτω από τέτοιες πολιτικές. Το συμπέρασμα είναι ότι η ευρωζώνη δεν κινδυνεύει από τις αγορές αλλά από τις φυγόκεντρες τάσεις των κοινωνιών.