[Ενστάσεις] Στην καρδιά σου την Ελλάδα

^«Κλείσε μέσα στην ψυχή σου την Ελλάδα – o altra cosa (ή οτιδήποτε άλλο) – και θα αισθανθείς μέσα σου να λαχταρίζει κάθε είδος μεγαλείου και θα είσαι ευτυχισμένος». Η γνωστή φράση του Διονυσίου Σολωμού, διατυπωμένη σε μια εποχή που τα εθνικά κράτη εκπροσωπούσαν τον πιο προχωρημένο μοντερνισμό, η έμφαση που έδινε στην πίστη σε κάποιο υψηλό ιδανικό, προσωπικό για τον καθένα, είναι ενδεικτική των ευγενών αισθημάτων μιας εποχής περασμένης.

O Σολωμός ερμηνεύτηκε κοντόθωρα και κατά το δοκούν. Η ανάγνωση που νομίζαμε ότι μας συμφέρει ήταν εκείνη που έφαγε τον παρένθετο ιταλισμό (στο κάτω κάτω, όμως, η μητρική γλώσσα του ανθρώπου που η Ελλάδα επέλεξε να είναι ο εθνικός ποιητής της ήταν η ιταλική, τα ελληνικά τα έμαθε με κόπο, τα μίλησε με κόπο – σε αντίθεση με τον επίσης Επτανήσιο Ανδρέα Κάλβο ο οποίος έγραψε ελληνικά αλλά δεν τα μίλησε ποτέ). Το «οτιδήποτε άλλο» το έπνιξε αυτό που οι πρόγονοί μας νόμιζαν εθνικό συμφέρον και, από διαστρέβλωση σε διαστρέβλωση, το έθνος, στην πορεία, έμεινε μια έννοια ιδανική για χρήση από όσους είχαν τις δικές τους ιδιοτέλειες. Η μία απ’ αυτές, η Μεγάλη Ιδέα, οδήγησε κατευθείαν στη Μικρασιατική Καταστροφή. Η άλλη, η εθνικοφροσύνη, οδήγησε σε πολλές άλλες περιπέτειες, με κορυφαία τη χούντα και την επίσης εθνική καταστροφή της εισβολής του Αττίλα στην Κύπρο και της κατοχής του 37% του νησιού.

Επειτα από όλα αυτά θα περίμενε κανείς ότι θα έχουμε βάλει μυαλό. Οτι οι πολιτικοί προσανατολισμοί της Μεταπολίτευσης προς την Ευρώπη θα συμβάδιζαν με την κατάπνιξη της εθνικοφροσύνης και την εξωστρέφεια. Οτι η επίκληση του αίματος δεν θα ήταν παρά ένας γραφικός αναχρονισμός. Και ότι το αυτονόητο, η βαθμιαία προσχώρηση στο θεσμικό οπλοστάσιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, θα εξαφάνιζε τα τελευταία ίχνη εθνικόφρονος επαρχιωτισμού από τους οικείους θεσμούς. Αμ δε! Αχός βαρύς ακούστηκε, 84 βουλευτές κατέθεσαν τροπολογία για να εισάγονται στις σχολές των Ενόπλων Δυνάμεων μόνο Ελληνες το γένος!

Χρειαζόταν άραγε ο Συνήγορος του Πολίτη για να δηλώσει το αυτονόητο, ότι η έννοια του γένους, συμβολική επιβίωση ενός όρου που δεν χρησιμοποιείται πουθενά στον πολιτισμένο κόσμο, δεν υπάρχει τρόπος να χρησιμοποιηθεί στους ελληνικούς πολιτικούς θεσμούς όσο η Ελλάδα βρίσκεται στην Ευρώπη; Και πώς είναι δυνατόν οι εκπρόσωποι του κόμματος που άλλαξε την πορεία της χώρας προσδένοντάς μας στην Ευρώπη θα έφταναν στο σημείο να επικαλούνται τις δεισιδαιμονίες που επικαλούνται οι λαϊκιστές της ακραίας και της εξτρεμιστικής Δεξιάς;

Πριν από πολλά πολλά χρόνια, υπήρχε ένα σύνθημα σε έναν αθηναϊκό τοίχο που έμεινε ανεξίτηλο για πολύ καιρό. Εγραφε: «Κλείσε μέσα στην καρδιά σου την Ελλάδα και τράβα για καρδιογράφημα».