[Ενστάσεις] Πολιτειακή Παιδεία

Ανεβαίνει η Χρυσή Αυγή; Υπονομεύεται η συνοχή της ελληνικής κοινωνίας; Διαλύεται το σύμπαν; Ο υφυπουργός Παιδείας Θεόδωρος Παπαθεοδώρου ανησυχεί μεν, αλλά έχει σχέδιo. Θα εισαγάγει στα σχολεία, δηλώνει στα «ΝΕΑ», ένα καινούργιο μάθημα. Την Πολιτειακή Παιδεία. Το μάθημα θα ενταχθεί στο πλαίσιο της Περιβαλλοντικής Αγωγής και στόχο θα έχει την εμπέδωση των αρχών και των αξιών της δημοκρατίας στο σχολείο.

Εντάξει, σωθήκαμε. Από την επόμενη χρονιά, θα γίνουμε ο παράδεισος της ανοχής και της ευνομίας. Ελπίζω ότι ο υφυπουργός αστειεύεται. Ή δεν ξέρει τι ακριβώς συμβαίνει.

Αλλά ας υποθέσουμε ότι δεν έχει καλή πληροφόρηση – και ότι ως πανεπιστημιακός δάσκαλος νταραβερίζεται μόνο τους αρίστους. Δεν μπορεί, όμως, να μην έχει ακούσει ότι ήδη διδάσκεται στα σχολεία το μάθημα της Αγωγής του Πολίτη. Και που διδάσκεται; Τα παιδιά δεν ξέρουν καν τη διάκριση των εξουσιών και δεν είναι βέβαιο ότι την ξέρουν πολλοί από τους δασκάλους τους. Το βασικό περιεχόμενο της γνώσης είναι η πολιτική ορθότητα και ο βασικός τρόπος μετάδοσής της η απομνημόνευση. Στις εξετάσεις για το πανεπιστήμιο κερδίζουν, ιδίως στη Θεωρητική Κατεύθυνση και στην Εκθεση, εκείνοι που έχουν μάθει απ’ έξω το κομμάτι που μπήκε ως θέμα – και μαζί τους κερδίζουν και τα φροντιστήρια που είχαν προβλέψει. Μία φορά τον χρόνο, η κουλτούρα της στείρας απομνημόνευσης αποθεώνεται στη Βουλή των Εφήβων, στην οποία επίλεκτα παιδιά εκπαιδεύονται όλο τον χρόνο, με δέλεαρ πρωτίστως μια τηλεοπτική εμφάνιση, να παριστάνουν τους κανονικούς βουλευτές, διακινώντας με ιδεαλισμό ό,τι στον κόσμο των μεγάλων είναι τεμπελιά, υστεροβουλία και κυνισμός μαζί.

Τα παιδιά στα σχολεία νομίζουν ότι κοινωνούν κάποιου είδους ανωτερότητα επειδή είναι Ελληνες. Μαθαίνουν ότι οι Ελληνες νικάνε συνεχώς στους πολέμους – αλλά και όταν χάνουν πάλι είναι ηθικοί νικητές. Αδιαφορούν για το κοινό καλό, σιχαίνονται το Δημόσιο επειδή δεν είναι δικό τους – και απλώς, συχνά, το εποφθαλμιούν γιατί έχει μονιμότητα και σίγουρα λεφτά. Δεν έχουν κοινές παιδευτικές αναφορές, κοινές αξίες, κοινές προσλαμβάνουσες – είναι έτοιμο υλικό για τον κατακερματισμένο κόσμο. Εχουν γραμμένο το κοινωνικό συμβόλαιο, τη χάρτα των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεών τους, πρωτίστως γιατί δεν τους το δίδαξαν στο σχολείο – και άλλωστε, στη ζωή, έτσι κάνουν όλοι.

Με τέτοιο έλλειμμα παιδείας, ορισμένα από τα παιδιά καταλήγουν και στη Χρυσή Αυγή – που είναι της μόδας. Εδώ ήταν της μόδας η ταχύτητα και η βία για τους φουτουριστές στην Ιταλία του Μεσοπολέμου, δεν θα είναι για τα παιδιά σήμερα, εποχή κοινωνικής διάλυσης;

Ας αφήσει λοιπόν τα όνειρα για Πολιτειακή Παιδεία και άλλα μεγαλεπήβολα ο υφυπουργός κι ας αρχίσει από τα βασικά. Ας επενδύσει σε ένα σχολείο που προσφέρει γνώση και κριτικό πνεύμα. Αλλά για να πιάσει τόπο η επένδυσή του πρέπει να συγκρουστεί με οργανωμένα συμφέροντα στην εκπαίδευση – που δεν είναι χρυσαυγίτικα συμφέροντα.