[Αγιογραφίες] Εργαλεία

ΓΙΑ κάποιον που έχει καιρό να μιλήσει, ο Κώστας Καραμανλής παράγει δυσανάλογη δημοσιότητα. Εχει να κάνει λιγότερο με τον ίδιον και πολύ περισσότερο με κάποιες ρουτίνες συμπεριφοράς του πολιτικού συστήματος – ιδίως στη δεξιά πλευρά του.

ΘΕΜΑ πρώτον: η «προσέγγιση» με τον Τσίπρα. Αυτή τεκμηριώνεται από ορισμένους χάρη στην πρόσκληση του αρχηγού του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ στην εκδήλωση για τα δεκαπέντε χρόνια από τον θάνατο του «Εθνάρχη» που οργανώνει το Ιδρυμα Καραμανλή. Οπως όμως εξηγείται αρμοδίως, το σεπτό ίδρυμα της Φιλοθέης χειρίστηκε τις προσκλήσεις με κριτήρια αμιγώς θεσμικά. Προσεκλήθησαν, ας πούμε, οι τριακόσιοι της Βουλής – ακόμη και οι βουλευτές της Χρυσής Αυγής. Ο Τσίπρας, για να τελειώνουμε, εκλήθη ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Είναι ένα πρωτόκολλο – συμπεριλαμβανομένης της κλήσης στο βήμα για ομιλία – που έχει τηρηθεί και στο παρελθόν. Από εκεί και πέρα, ο Καραμανλής αρέσκεται να αναλύει την πολιτική. Είναι λοιπόν λογικό να τον ενδιαφέρει η χρήση των εργαλείων του λαϊκισμού από τον Τσίπρα – έναν πολιτικό που μοιάζει, τηρουμένων των αναλογιών, στον Καραμανλή, όταν ήταν κι αυτός αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

ΘΕΜΑ δεύτερον: η φιλολογία περί «επιστροφής». Κορυφαίος υπουργός των κυβερνήσεων 2004-2009 που ξέρει εκ των έσω τη ΝΔ όσο κανείς επιμένει ότι «είναι οι καραμανλικοί που δημιουργούν ατμόσφαιρα επανόδου του Καραμανλή ερήμην του – κι αυτό γιατί έχουν επείγουσα ανάγκη από έναν αντίπαλο πόλο στον Σαμαρά που αναδεικνύεται κυρίαρχος στο κόμμα. Αυτό είναι όλο. Ο ίδιος ο Καραμανλής δεν πιστεύει ούτε και θέλει να επιστρέψει».

ΘΕΜΑ τρίτον: η ψυχολογία του πρώην πρωθυπουργού. Πρόσωπο που τον ξέρει επιμένει ότι «σε αντίθεση με τον Παπανδρέου, ο οποίος ως πρωθυπουργός δεν ήξερε περίπου πού βρισκόταν με τα γνωστά ολέθρια αποτελέσματα για τη χώρα, ο Καραμανλής ήταν ευφυής. Ηταν όμως κι ένας από τους κύριους εκπροσώπους της οικογενειοκρατίας στην Ελλάδα. Τα παιδιά των μεγάλων πολιτικών οικογενειών, καθώς δεν έκαναν ποτέ ένα επάγγελμα ούτε είχαν τριβή με την πραγματική ζωή, δεν υποχρεώθηκαν ποτέ να πάρουν αποφάσεις για λογαριασμό τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την ατροφία του βουλησιακού στοιχείου της προσωπικότητάς τους. Με απλά λόγια, δεν αποφασίζουν εύκολα».

ΟΙ τελευταίες αυτές παρατηρήσεις φωτίζουν το τόξο πολιτικής καριέρας του Καραμανλή στο ξεκίνημα και στην άνοδο, αλλά και στην παρούσα φάση. Το 1997 ο Καραμανλής προσήλθε ως τρίτος άνθρωπος στον αγώνα για την ηγεσία της ΝΔ με τρόπο που έδειχνε ότι άλλοι – το καραμανλικό κατεστημένο και οι «λοχαγοί» βουλευτές – αποφάσισαν γι’ αυτό. Μεταξύ του 2004 και του 2009 πολιτεύθηκε συχνά με έναν τρόπο που έδειχνε απροθυμία να πάρει δύσκολες αποφάσεις. Τελικά, τον κύριο λόγο είχαν οι καταστάσεις. Η διεθνής κρίση σάρωσε το δόγμα κυβερνητικής ακινησίας του νεοκαραμανλισμού και μαζί τη χώρα.

ΚΑΠΩΣ έτσι είναι και τα πράγματα σήμερα. Με μια εξαίρεση: ο πρώην πρωθυπουργός δεν είναι αδρανής σε ό,τι αφορά τη συζήτηση για το πώς πήγε η Ελλάδα στο ΔΝΤ. Δεν θέλει με κανέναν τρόπο αυτή να βαρύνει τον ίδιον, ενώ θεωρεί – έστω και μ’ έναν πολιτικά διεστραμμένο τρόπο – το ναυάγιο Παπανδρέου ως τη δική του δικαίωση. Είναι ο άγνωστος πόλεμος των «πρώην» – όπου όμως ο Παπανδρέου, κρίνοντας από την τουρνέ στα αμερικανικά πανεπιστήμια, δεν είναι χωρίς ερείσματα. Η ετυμηγορία, πάντως, για το «τις πταίει;» για το 2009-2010 είναι κρίσιμη και για ό,τι άλλο μέλλει γενέσθαι – και ο νοών θεσμικά νοείτω.