Κόμματα εξουσίας σε κατάσταση νευρικής κρίσης

Στην αίθουσα συσκέψεων του 7ου ορόφου της Χρήστου Λαδά 3, εκεί όπου ήταν τα γραφεία της εφημερίδας «Το Βήμα», ήταν κρεμασμένο, μεταξύ άλλων κάδρων, ένα πρωτοσέλιδο του 1984: «Με ξυλοδαρμό κλιμακώνεται η κρίση στη ΝΔ» ανέγραφε ο τίτλος τριών αράδων. Ισως για να θυμίζει στους πολιτικούς συντάκτες που έκαναν εκεί σύσκεψη υπό τον Σταύρο Ψυχάρη ότι η πολιτική είναι απρόβλεπτη!

Σχεδόν τριάντα χρόνια αργότερα είναι το ΠΑΣΟΚ που έβγαλε αντίστοιχη είδηση μετά τα χθεσινά παρατράγουδα στην Ιπποκράτους σε προετοιμαστική σύσκεψη για το Συνέδριο. Το να σηκώνουν τα μανίκια οι οργανωτικοί εγκέφαλοι και τα στελέχη και να αρπάζονται όπως μέλη φοιτητικών παρατάξεων – ε, κάτι σημαίνει αυτό! Ιδίως αν πρόκειται για κόμματα εξουσίας. Ή μάλλον σημαίνει ότι η εξουσία είναι σαν πολύ πολύ μακρινό νησί στον ορίζοντα και αυτό προκαλεί εκνευρισμό και απελπισία και, κυρίως, αίσθημα αποπροσανατολισμού.  

Να το πούμε διαφορετικά: στο ΠΑΣΟΚ δεν πλακώθηκαν ούτε το 1996, όταν ο Σημίτης επικράτησε οριακά του Τσοχατζόπουλου, ούτε το 2007, όταν ο Παπανδρέου κατάφερε να επιβληθεί στον Βενιζέλο. Αντίστοιχα, στη ΝΔ δεν ήρθαν στα χέρια ούτε το 1997, όταν ο Καραμανλής ήταν ο τρίτος υποψήφιος κόντρα σε Εβερτ και Σουφλιά, ούτε και το 2009 στην από κάθε άποψη φορτισμένη αναμέτρηση Σαμαρά – Μπακογιάννη. Και όμως σε όλες αυτές τις κομματικές εκλογές το διακύβευμα ήταν κρίσιμο και για τους αντιμαχόμενους ίσχυε, κατ’ αναλογίαν, το «ο θάνατός σου η ζωή μου». Σε όλες όμως τις περιπτώσεις, η προοπτική της εξουσίας δεν είχε χαθεί. Και αυτό πειθαρχούσε τις συμπεριφορές και έβαζε όρια σε νικητές και ηττημένους.

Αντιθέτως η ΝΔ του 1984 είναι, στη φάση που πέφτουν οι μπουνιές, ένα κόμμα σε απόλυτη πολιτική σύγχυση. Η Ρηγίλλης είναι αποσβολωμένη μπροστά στην επικράτηση του ΠΑΣΟΚ και στην ηγεμονία ενός Ανδρέα που δεν αντιμετωπίζεται με τίποτε. Σύντομα η συντηρητική παράταξη θα παραδοθεί ως πολιτική χήρα που βιάζεται να ξαναπαντρευτεί στον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Πρόκειται για λύση απελπισίας, αφού ο Μητσοτάκης δεν ανήκει στον κορμό της ελληνικής Δεξιάς.

Αντίστοιχα, το ΠΑΣΟΚ του 2012 βασανίζεται από μια υπαρξιακή αγωνία. Και αν όλα τελειώνουν εδώ; Αν το Μνημόνιο ήταν το δηλητήριο που νέκρωσε μέσα σε δύο χρόνια ένα κόμμα που συνήθισε να κυριαρχεί στην ελληνική πολιτική – λίγο σαν σύλλογος που αν δεν κερδίσει το πρωτάθλημα, σίγουρα θα πάει στον τελικό Κυπέλλου; Είναι η ατμόσφαιρα αυτή που δηλητηριάζει τα εσωκομματικά, με τους μεν να απέχουν και τους δε να φραξιονίζονται για να βγάλουν δικούς τους. Σε ένα συνέδριο όπου αντιπαρατίθενται κυρίως διάφορα «τζιμάνια» επί οργανωτικών θεμάτων, αλλά όχι διακριτά και διαφορετικά ρεύματα πολιτικών ιδεών, είναι επόμενο να έχουμε τζαρτζαρίσματα για το πώς θα εκλεγούν οι σύνεδροι.

Συμβαίνουν αυτά – είναι αναμενόμενα. Δίνουν – έστω και σκοτεινό – χρώμα. Ακόμη και ο Οδυσσέας καθ’ οδόν προς την Ιθάκη πέρασε και μια βόλτα από τον Αδη. Δόξα τω Θεώ, ο Βενιζέλος είναι ένας εγγράμματος πολιτικός αρχηγός και ξέρει από τέτοια. Το συμπέρασμα είναι ότι το ΠΑΣΟΚ συνεχίζει να βασανίζεται. Τι θα ήταν η πολιτική χωρίς παρεκτροπές;