Ο πιανίστας του Εθνικού Υμνου

«Η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών είναι και πάλι άστεγη». Αυτή ήταν η επωδός του πιανίστα και διευθυντή (επί μία δεκαετία) μέχρι το 2004 της ΚΟΑ Αρη Γαρουφαλή, κάπου εκεί στις αρχές του αιώνα που διανύουμε, στο τέλος κάθε παρουσίασης προγράμματος του κρατικού μουσικού σχήματος. Η αίθουσα δοκιμών στο Ωδείο Αθηνών – του οποίου ο Γαρουφαλής ήταν από το 1973 καθηγητής πιάνου, διευθυντής και πρόεδρος του διοικητικού του συμβουλίου – αργούσε, κατά τα γνωστά ελληνικά, να ετοιμαστεί και η ορχήστρα έμενε δίχως χώρο για δοκιμές.

Οι ακάματες ετήσιες μάχες του Αρη Γαρουφαλή υπέρ της ΚΟΑ ευοδώθηκαν. Η ορχήστρα βρήκε στέγη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, ολοκληρώθηκε και η αίθουσα στο Ωδείο Αθηνών και ο πιανίστας έσκυψε ξανά στις παρτιτούρες του και στο μουσικοπαιδαγωγικό έργο.

Κάπως έτσι θα θυμούνται κάποιοι τον Αρη Γαρουφαλή, που το Σάββατο πέθανε στα 71 του.

Ενώ πάντα βρισκόταν στις μουσικές επάλξεις. Τον Μάιο, στο πλαίσιο του Ετους Καλομοίρη, είχε ερμηνεύσει στην αίθουσα του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός τα πιανιστικά άπαντα του σαμιώτη συνθέτη της Εθνικής Σχολής. Σαμιώτης και ο ίδιος ο Γαρουφαλής, με ανάμειξη στα ελληνικά μουσικά πράγματα.

Ακόμη και αν οι ακροατές των συναυλιών και ρεσιτάλ του σε Ελλάδα και εξωτερικό ξεχάσουν τις μετρημένες ερμηνείες του, μια εθνική δισκογραφική έκδοση της Lyra από το 1991 (επανέκδοση: 2008) θα τον θυμίζει: ο «Υμνος εις την Ελευθερίαν» των Νικολάου-Χαλικιόπουλου Μάντζαρου και Διονυσίου Σολωμού με το Εργαστήρι Παλαιάς Μουσικής, υπό τον φίλο του αρχιμουσικό Βύρωνα Φιδετζή. Είναι εντυπωσιακή η πιανιστική συμμετοχή του στον Εθνικό Υμνο και ίσως από τις πιο δυνατές ερμηνείες του.

Οχι ότι ήταν μικρό και το συγγραφικό έργο του. Να σταθούμε στην έκδοση του Ιόνιου Πανεπιστημίου (2011), με την υπογραφή του ίδιου και του συνθέτη – καθηγητή Χάρη Ξανθουδάκη, «Ο Δημήτρης Μητρόπουλος και το Ωδείο Αθηνών». Εκδοση που φωτίζει τις σχέσεις του έλληνα και διεθνούς μαέστρου, συνθέτη και πιανίστα με τον θεσμό που διαμόρφωσε «εθνική μουσική συνείδηση» σε μια χώρα που λίγες βάσεις λόγιας μουσικής παράδοσης έχει χτίσει.

Ως πιανίστας ο Γαρουφαλής είχε το ατού των σπουδών στο Mozarteum του Ζάλτσμπουργκ – εξού και ο κλασικότερος των κλασικών – και στην ισπανική Ακαδημία Ντε Κομποστέλα, ενώ στις συμπράξεις του – σχεδόν σε μόνιμη βάση – επισημαίνονται εκείνες με την Camerata Academica του Ζάλτσμπουργκ, την Ορχήστρα του Φεστιβάλ Βουδαπέστης και την Pro Musica της Οξφόρδης.

Και αν η μουσική του καριέρα άρχισε με ένα σαρωτικό σερί εθνικών βραβείων, το Βραβείο Σπύρου Μοντσενίγου της Ακαδημίας Αθηνών ήταν το σημαντικό επιστέγασμα μιας καριέρας δραστήριας και προσγειωμένης, αφιερωμένης στη μουσική και στους θεσμούς της.