Ο βουτηχτής των Θεοφανίων

Ο κολυμβητής μεγάλων αποστάσεων Γιώργος Μαθάς έχει βουτήξει παντού όπου υπάρχει θάλασσα, λίμνη και ποταμός. Γεύτηκε διακρίσεις, πρωτιές και ρεκόρ στη μαραθώνια κολύμβηση. Και όμως ξεχωρίζει τα λίγα μέτρα που διανύει κάθε χρόνο ανήμερα τα Θεοφάνια, όταν πέφτει στο νερό για να πιάσει τον σταυρό στον αγιασμό των υδάτων.

Η σχέση του με το νερό ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του 1980, όταν ήταν ακόμη φοιτητής στα ΤΕΦΑΑ. Ενα πρόβλημα στη μέση του και η ιατρική συμβουλή να ξεκινήσει κολύμπι για θεραπεία ήταν απλώς η αρχή. Και από τότε κολυμπά. Κολυμπά συνεχώς, χειμώνα και καλοκαίρι. Το 1983 έκανε τον πρώτο διάπλου του Τορωναίου Κόλπου, από το πρώτο έως το δεύτερο πόδι της Χαλκιδικής, από την Καλλιθέα στη Νικήτη.

ΔΙΑΠΛΟΥΣ ΤΟΡΩΝΑΙΟΥ. Ο Μαθάς περιγράφει τα 26 χιλιόμετρα του αγώνα ως ιδιαίτερα απαιτητικά. «Κάθε φορά που υποτίμησα τον Τορωναίο, αναγκάστηκα να εγκαταλείψω τον αγώνα», περιγράφει. Θυμάται τον κόσμο που περιμένει κάθε χρόνο τους κολυμβητές στον τερματισμό, στην παραλία της Νικήτης, και συγκινείται. «Πουθενά αλλού στον κόσμο δεν υπάρχει τέτοια υποδοχή στον τερματισμό: χιλιάδες άνθρωποι χειροκροτούν τους αθλητές και τους φορούν στεφάνια μόλις πατήσουν στην ακτή».

Σε έναν διάπλου του Τορωναίου γνώρισε και τον Βρετανό Μάικλ Ριντ, τον «βασιλιά της Μάγχης», όπως αποκαλείται ο βετεράνος της μαραθώνιας κολύμβησης. Και ένα καλοκαίρι στη Χαλκιδική, θυμάται ο Γ. Μαθάς, που οι διοργανωτές του Τορωναίου δεν είχαν εξασφαλίσει κατάλυμα στον Ριντ, τον πήρε ο ίδιος με το αυτοκίνητο. Αναζήτησαν δωμάτιο στον Ν. Μαρμαρά, όμως ήταν όλα κλεισμένα και ο άνθρωπος που κολύμπησε 34 φορές από την Αγγλία στη Γαλλία κοιμήθηκε αδιαμαρτύρητα σε ένα ράντζο, στο χολ ενός συγκροτήματος ενοικιαζόμενων δωματίων.

Ο διάπλους της Μάγχης, όμως, θα καθυστερούσε λίγα χρόνια για τον ίδιο. Σειρά είχε ο περίπλους του Μανχάταν το 1996. «Κολύμπησα με δεκάδες ακόμη αθλητές. Σαράντα πέντε χιλιόμετρα στην καρδιά της Νέας Υόρκης. Οι τοπικές Αρχές μας διαβεβαίωναν για τη λειτουργία του βιολογικού καθαρισμού, όμως το νερό ήταν βρώμικο, ειδικά όταν φτάσαμε στο ύψος του Χάρλεμ. Είχαμε κάνει τα απαραίτητα εμβόλια. Οπως και να ‘χει, ήταν συγκλονιστική εμπειρία η κολύμβηση στο Μανχάταν».

Ακολούθησε η λίμνη Γουίντερμερ στη Βόρεια Αγγλία, συνολικά 16 χιλιόμετρα σε παγωμένα αλλά πεντακάθαρα νερά. «Χειροκροτούμε τον πρώτο για τη διάκριση, αλλά και τον τελευταίο γιατί άντεξε τη θερμοκρασία του νερού. Αυτό λένε οι Αγγλοι, με τη μεγάλη αθλητική κουλτούρα», σημειώνει. Επειτα ήρθε ο αγώνας στη λίμνη της Ζυρίχης στην Ελβετία, ο αγώνας στη λίμνη Πίλσεν της Τσεχίας, αμέτρητοι υγροί μαραθώνιοι, ατελείωτες ώρες προπόνησης, ακόμη και σε αρδευτικό κανάλι στο Αργυροπούλι Λάρισας, που οι ντόπιοι το αποκαλούν «Μάτι Γυαλί» γιατί το νερό είναι πολύ κρύο, ατελείωτες ώρες μοναξιάς στη θάλασσα. «Ο πόνος, η κόπωση περνούν σε δεύτερη μοίρα εκείνη την ώρα. Μέσα στο νερό υπάρχει μόνο ο στόχος. Τις ώρες που διαρκεί ο αγώνας χάνεις την αίσθηση του χρόνου. Προσεύχεσαι. Για κάποια διαστήματα τα χέρια και τα πόδια κινούνται μηχανικά, περίπου χάνεις τις αισθήσεις σου, σαν να εξαϋλώνεσαι, σημασία έχει μόνο το μυαλό εκείνη την ώρα», περιγράφει ο Γ. Μαθάς.

Και ύστερα ήρθε ο διάπλους της Μάγχης το 1998. Με χορηγό τις τοπικές εφημερίδες «Μακεδονία» και «Θεσσαλονίκη», αφού διαφορετικά «δεν μπορούσα να καλύψω τα έξοδα», όπως περιγράφει ο κολυμβητής. Κολύμπησε από την Αγγλία στη Γαλλία σε 14 ώρες και 50 λεπτά. Κάλυψε την απόσταση των 34 χιλιομέτρων διανύοντας συνολικά 45 χιλιόμετρα, διαγράφοντας στο νερό πορεία σαν ένα S, εξαιτίας των ισχυρών ρευμάτων και της παλίρροιας που αλλάζει την κατεύθυνση των νερών στα Στενά κάθε έξι ώρες. Ο Μαθάς έγινε ο πρώτος Ελληνας που διέσχισε τη Μάγχη επισήμως καταγεγραμμένα, μετά τον «άγραφο» άθλο του Ι. Ζηργάνου πριν από περίπου 50 χρόνια. «Αισθάνθηκα ότι είχα κάνει την υπέρβαση. Ενιωσα την ταύτιση με το υγρό στοιχείο και πίστεψα περισσότερο στον Θεό», λέει.

Ο 50χρονος Γ. Μαθάς γεννήθηκε στην Αθήνα, μεγάλωσε όμως στη Θεσσαλονίκη. Παντρεύτηκε, απέκτησε έναν γιο και μία κόρη, που ελπίζει να ακολουθήσουν τα βήματά του στον αθλητισμό. Εργάζεται ως προπονητής κολύμβησης σε ειδικό σχολείο παιδιών με αναπηρίες στους Ελαιώνες Πυλαίας, ενώ ήταν μέλος της ολυμπιακής ομοσπονδίας στους Παραολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου. «Το νερό λειτουργεί θεραπευτικά για την ψυχή και το σώμα. Η κολύμβηση θεωρείται από τους επιστήμονες η πιο ενδεδειγμένη θεραπεία αποκατάστασης κινητικών προβλημάτων και μυοσκελετικών παθήσεων», περιγράφει.

Παρά τις αμέτρητες βουτιές στα παγωμένα νερά, πάντως, θυμάται καθεμία χωριστά τις φορές που βούτηξε για να πιάσει τον σταυρό ανήμερα τα Θεοφάνια. Περιγράφει χαμογελώντας την υπόσχεση του διοικητή του στον Στρατό – του είχε πει ότι, αν έπιανε τον σταυρό, θα έπαιρνε τιμητική άδεια. Τον σταυρό τον έπιασε, όμως η υπόσχεση έμεινε υπόσχεση. «Θεωρώ ευλογία ότι έχω πιάσει τον σταυρό πολλές φορές. Πιστεύω ότι αγιάζουν τα ύδατα μαζί και οι ψυχές όσων βουτούν στο νερό τα Θεοφάνια».

ΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΒΟΥΤΙΑ. Στη Θεσσαλονίκη βουτάει κάθε χρόνο είτε στην παλιά παραλία είτε στην Αρετσού. Πέρυσι, μαζί με ακόμη τρεις έλληνες κολυμβητές, βούτηξε στο Βελιγράδι, στον παγωμένο ποταμό Σάβα, λίγο προτού ενωθεί με τον Δούναβη, στους 7 βαθμούς Κελσίου. Ορθόδοξοι από πολλές ακόμη χώρες συμμετείχαν στον εορτασμό, ο οποίος τελείται κάθε χρόνο με μεγαλοπρέπεια στο Βελιγράδι.

Τα τελευταία χρόνια προτιμά τον εορτασμό των Θεοφανίων στην παραλία της Αρετσούς στην Καλαμαριά, «γιατί οι κολυμβητές πρέπει να κολυμπήσουν 100 μέτρα ώσπου να φτάσουν τον σταυρό κι έτσι διακρίνονται οι πιο γρήγοροι. Παλαιότερα ήμουν από τους πιο γρήγορους. Κάθε φορά η αίσθηση είναι σαν την πρώτη βουτιά. Τα πρόσωπα όλων είναι παγωμένα, όμως όλοι εκεί μέσα στο νερό νιώθουμε ότι τελείται κάποιο μυστήριο».

Ο Γ. Μαθάς απευθύνει έκκληση στο κράτος να μείνουν ανοιχτά τα δημοτικά κολυμβητήρια. Και προτρέπει να κολυμπούμε, διότι, όπως λέει, το υγρό στοιχείο ταιριάζει στον άνθρωπο. «Ισως είναι η έλλειψη βαρύτητας μέσα στο νερό», περιγράφει. «Ισως είναι και η υποσυνείδητη αίσθηση ότι βρισκόμαστε στη μήτρα της μάνας μας».