Και τώρα…

… σύσσωμο το νοτιοαφρικανικό έθνος ανασαίνει με ανακούφιση. Την επομένη των Χριστουγέννων (ανήμερα την αργία του Boxing Day) ο Νέλσον Μαντέλα βγήκε από το νοσοκομείο, όπου νοσηλεύθηκε για 18 ημέρες. Οι φήμες, το ντελίριο, η παραφροσύνη μπορούν να πάρουν ένα τέλος, τουλάχιστον για μια στιγμή: όχι, ο πρώην πρόεδρος δεν είναι νεκρός. Υπό σωστή επίβλεψη θα αναρρώσει πλέον στην κατοικία του, στο Γιοχάνεσμπουργκ. Ενας ηλικιωμένος 94 ετών στο νοσοκομείο δημιουργεί ούτως ή άλλως πολλές ανησυχίες. Στην περίπτωση του Νέλσον Μαντέλα δημιουργεί επίσης πολλούς φόβους και μεγάλη μυστικοπάθεια.   

Τρεις εβδομάδες…

… τώρα η κατάσταση της υγείας του πρώην νοτιοαφρικανού προέδρου παρέμενε  επτασφράγιστο μυστικό, σαν αυτά που συνοδεύουν τους τελευταίους ρώσους ηγέτες. Πληροφορηθήκαμε ότι μεταφέρθηκε κατεπειγόντως στο νοσοκομείο λόγω μιας νέας οξείας λοίμωξης των πνευμόνων λίγο προτού μπει στο χειρουργείο για να του αφαιρέσουν πέτρες από τη χολή. Μερικές ημέρες προτού αρχίσει να εκτυλίσσεται αυτό το δραματικό σίριαλ ολόκληρη η ιατρική ομάδα σκοτώθηκε σε αεροπορικό δυστύχημα. Αυτή η τραγωδία δεν γέννησε τα ίδια συναισθήματα με τη νοσηλεία του Μαντέλα. «Η κατάστασή του ήταν παρά πολύ σοβαρή», αποκάλυψε ο νυν νοτιοαφρικανός Πρόεδρος, ο Τζέικομπ Ζούμα, κάνοντας σύγκριση με τη δική του νοσηλεία δύο εβδομάδες πριν από τα γεγονότα. Και μετά έπεσε πάλι στην ασάφεια. Εκανε ό,τι ακριβώς χρειαζόταν για να σπείρει τον πανικό – εάν υπήρχε λόγος πανικού. Διότι στην πραγματικότητα ο Νέλσον Μαντέλα στο λυκόφως της ζωής του απομακρύνεται γλυκά, γαλήνια. Στο σβήσιμο της εξαιρετικής από κάθε άποψη ζωής του ακολουθεί τον δικό του ρυθμό. Στις τελευταίες σπάνιες φωτογραφίες μοιάζει να βρίσκεται ήδη πολύ μακριά.

Δεν είναι…

… λόγος αυτός για να τον θάψουμε ζωντανό. Ούτε για να ενισχύσουμε το μυστήριο γύρω από την κατάσταση της υγείας του. Ο άνθρωπος που ενσαρκώνει τον θρίαμβο της Δικαιοσύνης ακολουθεί μια θεραπεία που συνήθως επιφυλάσσεται σε τυράννους και άλλους δικτάτορες, σε ανθρώπους δηλαδή που ο θάνατος τους γεννά φόβους επικείμενων αναταραχών. Στην περίπτωση του Νέλσον Μαντέλα κάτι τέτοιο είναι εντελώς παράλογο. Αφού ηγήθηκε του αγώνα κατά του απαρτχάιντ, ο πιο διάσημος πρώην κρατούμενος αποχώρησε από τον προεδρικό θώκο έπειτα από μία θητεία (1994-1999). Εχουν περάσει δεκατρία χρόνια από τότε που έπαψε να ασκεί τα καθήκοντά του ως αρχηγός κράτους. Στις επόμενες εκλογές, το 2014, οι «γεννημένοι ελεύθεροι» (μετά το απαρτχάιντ) θα ψηφίσουν για πρώτη φορά. Ορισμένοι από αυτούς με δυσκολία θα μπορέσουν να περιγράψουν τον ρόλο που έπαιξε ο Μαντέλα στον αγώνα για την απελευθέρωση.

Ο μύθος…

… βέβαια υπάρχει. Και η Νότια Αφρική έχει ανάγκη τους μύθους της. Πρέπει ωστόσο να θυμάται πως το μοναδικό θαύμα του Μαντέλα είναι ότι το 1994 δεν υπήρξε θαύμα. Μόνο μια συλλογική απόφαση και η θέληση κάποιου θνητού.