Η χρυσή εποχή

Τα χρόνια που κυβέρνησε ο τύραννος με το τραγικό τέλος, ο Πολυκράτης (538-522 π.Χ.) ήταν η χρυσή εποχή της Σάμου. Ο στόλος του αποτελούνταν από 100 πεντηκοντέρους με 1.000 τοξότες και απασχολούσε ξένους μισθοφόρους.

Μεγαλομανής, νοίκιαζε πολυτελείς κλίνες για τα δείπνα που διοργάνωνε και συγκέντρωνε στην αυλή του ποιητές, όπως ο Ιβυκος και ο Ανακρέων, δελεάζοντάς τους με υψηλές αμοιβές. Το ίδιο έκανε και με τον περίφημο γιατρό Δημοκίδη στον οποίο έδωσε αμοιβή 12 φορές μεγαλύτερη από εκείνη που του έδινε ο Πεισίστρατος στην Αθήνα. Ο πιο σημαντικός άνδρας που γέννησε η Σάμος, ο μαθηματικός και φιλόσοφος Πυθαγόρας από αντίθεση προς τον τύραννο θα αναγκαστεί να αυτοεξορισθεί στα Μέγαρα.

Στον Πολυκράτη αποδίδεται και το σημαντικότερο οικοδομικό πρόγραμμα που εκτελέστηκε στην Ελλάδα τον 6ο αι. π.Χ.: το ιερό της Ηρας με τον τεράστιο ναό της θεάς, τον μνημειώδη βωμό του Ροίκου, τους κολοσσιαίους κούρους, τις χαριτωμένες μαρμάρινες κόρες, το λιμάνι με τον μεγάλο μόλο και το Ευπαλίνειο Υδραγωγείο που έφερε το νερό της πηγής των Αιγάδων μέσα στον οικισμό και εξασφάλιζε την ανεμπόδιστη ύδρευση της πόλης σε περιόδους πολέμου. Για την κατασκευή του ο σπουδαίος μεγαρίτης μηχανικός Ευπάλινος τόλμησε να περάσει τον αγωγό μέσα από το όρος Αμπελος, ξεκινώντας τις εργασίες ταυτόχρονα από τις δύο άκρες του βουνού ώσπου να επιτευχθεί η συνάντηση των δύο σηράγγων με πολύ μικρή απόκλιση.

Επίσης οι πρώτες εντυπωσιακές οχυρώσεις και η δημιουργία ενός νέου τύπου πλοίου καταλληλότερο για εμπορικές και πολεμικές επιχειρήσεις, τη Σάμαινα, συγκαταλέγονται στα επιτεύγματα της Σάμου στα χρόνια του Πολυκράτη.