[Φαινόμενα] Μεγάλα πουλιά, μεγάλες σάτιρες

Το παράδοξο αποτέλεσμα του ντιμπέιτ μεταξύ Ομπάμα και Ρόμνεϊ δεν είναι ότι πήρε φωτιά το twitter. Οσο για τον χαρακτηρισμό του ως το πλέον σχολιασμένο στο twitter πολιτικό γεγονός στην ιστορία των ΗΠΑ, είναι απολύτως παραπλανητικός καθώς το twitter δεν υπήρχε παλαιότερα.

Η παραδοξότητα είναι ότι αυτό που προκάλεσε μιντιακούς σπασμούς ήταν η δήλωση του Μιτ Ρόμνεϊ πως είναι «μεγάλος θαυμαστής του χαρακτήρα Big Bird (Μεγάλο Πουλί)», μιας από τις πιο δημοφιλείς μαριονέτες του τηλεοπτικού παιδικού προγράμματος «Sesame Street» – θεωρείται θεσμός της αμερικανικής κουλτούρας, με 8 Grammy και 143 Emmy, προβάλλεται από το 1969 ανελλιπώς, απευθύνεται στην προσχολική ηλικία και είναι το πρόγραμμα που έχει μελετηθεί περισσότερο από τους επιστήμονες για την επιρροή που ασκεί στον ψυχισμό των παιδιών.

 Είχε προηγηθεί βέβαια μια πιο… πολιτική δήλωσή του στον παρουσιαστή Τζιμ Λέρερ που ανήκει στο δυναμικό του PBS, το οποίο προβάλλει το «Sesame Street», ότι αν εκλεγεί πρόεδρος θα διακόψει την κρατική χρηματοδότηση στο κανάλι. «Κι εμείς σας αγαπάμε» απάντησε εκείνη τη στιγμή ο Λέρερ.

Ετσι μπροστά στον κίνδυνο να κατηγορηθεί ο Ρόμνεϊ ότι δεν έχει εκτιμήσει την προσφορά του Μεγάλου Πουλιού στη διαμόρφωση αμερικανικής συνείδησης στα πιτσιρίκια, έσπευσε να δηλώσει θαυμαστής του. Αλλά οι θεατές που μεγάλωσαν μαζί του έσπευσαν να το αναδείξουν μέσω του twitter σε σύμβολο της Αμερικής-εν-κινδύνω από την πολιτική του Ρόμνεϊ.

«Αφού ο Ρόμνεϊ σκοπεύει να απολύσει το Μεγάλο Πουλί αν γίνει πρόεδρος, δηλαδή τον πιο τυπικό αμερικανικό χαρακτήρα, τότε σκοπεύει να απολύσει και πολλούς ακόμη τυπικούς Αμερικανούς» γράφτηκε. Θα ήταν για γέλια η υπόθεση με τη γιγάντια μαριονέτα-πουλί να εμφανίζεται σε εκπομπές από την επόμενη ημέρα εμβαπτισμένη στη λάμψη ενός προεδρικού ντιμπέιτ. Αλλά όλο αυτό αποτελεί και δείγμα μιας πολύ τηλεοπτικής χώρας ή μιας πολύ τηλεοπτικής εποχής. Αλλωστε θεωρείται πολύ φυσικό πολιτικοί να αξιοποιούν τα ισχυρά μηνύματα σειρών και λοιπών τηλεοπτικών προγραμμάτων για να συμπληρώσουν το ίματζ τους.

Ο Ομπάμα έχει δηλώσει ότι το αγαπημένο του πρόγραμμα είναι η σειρά «Homeland», με τους ισχυρούς της συμβολισμούς για το βαθύ ψυχικό τραύμα της Αμερικής από την τρομοϋστερία της εποχής Μπους. Ολων προηγήθηκε η Θάτσερ, όταν ομολόγησε ότι παρακολουθούσε την αλήστου μνήμης σάτιρα «Μάλιστα, κ. Πρωθυπουργέ». Οπως και να έχει, σε προεδρικό ντιμπέιτ τέτοια τιμή δεν είχε γίνει σε τηλεοπτικό πρόγραμμα. Εχει όμως τους συμβολισμούς του όλο αυτό. Καθώς η σύγχυση ανάμεσα στην τηλεοπτική πραγματικότητα και την αληθινή ζωή έχει τις ρίζες της στην παιδική ηλικία και το «Sesame Street» έχει ουκ ολίγους επικριτές που υποστηρίζουν ότι στο μόνο που εκπαιδεύει τα πιτσιρίκια είναι να βλέπουν τηλεόραση. Το θέμα είναι ότι ενσωματώνει πολιτισμικά στοιχεία της αμερικανικής πραγματικότητας και διαμορφώνει στα πιτσιρίκια μια κοινή αντίληψη για τη χώρα τους και την κουλτούρα της με τηλεοπτικούς κώδικες.

Ε, αυτή η κοινή αντίληψη σε αλλεπάλληλες γενιές Αμερικανών από το 1969 μέχρι σήμερα ενεργοποιήθηκε από το μάλλον αμήχανο ευφυολόγημα του Ρόμνεϊ και ο Big Bird έγινε ο «ήρωας» της βραδιάς.

Ολο αυτό, περισσότερο θερμόμετρο της στιγμιαίας διάθεσης του φιλοθεάμονος παρά αληθινή σάτιρα με βαθύ πολιτικό προβληματισμό, απέδειξε ακόμη μία φορά ότι όσο πιο πολύπλοκη και ανησυχητική γίνεται η πολιτική τόσο ευκολότερα το τηλεοπτικό σύμπαν εμφανίζεται «καθησυχαστικά γνώριμο» και επιβάλλει τους δικούς του κώδικες ερμηνείας της πραγματικότητας στο μεγάλο λαϊκό κοινό.