Το μεταπάνκ ποτέ δεν πεθαίνει
Υστερα από είκοσι χρόνια απουσίας, ο τραγουδιστής των Sex Pistols Τζον Λάιντον – πιο γνωστός ως Τζόνι Ρότεν – επιστρέφει στη δισκογραφία με
το «άλλο» του γνωστό σχήμα, τους πρωτοπόρους του post punk, Public Image Ltd. Πειράζει που το χρηματοδότησε διαφημίζοντας βούτυρο;
Ειδικά στην Ελλάδα ξέρουμε καλά από θρυλικές μπάντες ή τα εναπομείναντα μέλη τους που σηκώνονται με το ζόρι από τον καναπέ με σκοπό να πουλήσουν δίσκους και εισιτήρια κάνοντας το ίδιο ακριβώς πράγμα για το οποίο αγαπήθηκαν πριν από πολλά χρόνια. Στην περίπτωση του «This is PiL», του τελευταίου άλμπουμ των Public Image Limited, δηλαδή της μπάντας που ίδρυσε ο Τζον Λάιντον μετά τη διάλυση των Sex Pistols (τότε συστηνόταν ως Τζόνι Ρότεν), τα πράγματα είναι λιγάκι μπερδεμένα. Αν επιλέξεις λόγου χάρη το τραγούδι «Human», θα εντοπίσεις και τους ντίσκο ρυθμούς και τις ακιδωτές κιθάρες και το ταλαντευόμενο ανάμεσα σε δύο όλες κι όλες νότες φωνητικό στυλ του Λάιντον που χαρακτηρίζουν τους PiL από τη γέννησή τους το 1978. Οι στίχοι όμως μιλάνε για αγγλικά τριαντάφυλλα, για βαμβακερά φορέματα που γλιστρούν στο γρασίδι, για χαρούμενους φιλάθλους ενός ποδοσφαίρου που κάποτε άξιζε να παρακολουθείς, για παιχνίδια πλάι σε χαλάσματα και τέλος πάντων για πράγματα που ο Λάιντον, ο φόβος και ο τρόμος της Αγγλίας των 70s, σήμερα νοσταλγεί.
Μα πλέον μιλάμε για τον άνθρωπο, θα πει κάποιος, που το 2008 διαφήμιζε ένα αγγλικό βούτυρο με όνομα που παρέπεμπε στη γλυκιά καθημερινότητα της βρετανικής εξοχής. Ερωτώμενος για το θέμα πρόσφατα, ο ίδιος ο Λάιντον έλεγε πως «αυτό μου επέτρεψε να πληρώσω μέρος των χρεών μου και να χρηματοδοτήσω το τελευταίο μου άλμπουμ. Και ειλικρινά, οι άνθρωποι του “Country Life” είναι πολύ πιο αξιαγάπητοι από τους γύπες της μουσικής βιομηχανίας. Ασε που το βούτυρό τους είναι εξαιρετικό». Αν λοιπόν του ζητούσαμε να πιθηκίσει σήμερα το ίδιο το παρελθόν του, το αλλόκοτο αποτέλεσμα θα ήταν ένας γόνος εργατών που επιλέχτηκε για το μικρόφωνο επειδή τραγουδούσε πιο φάλτσα από όλους, ξυλοκοπήθηκε από βασιλόφρονες, άσκησε κριτική στη βρετανική πολιτική και υπερασπίστηκε την εργατική τάξη, πήγε όμως να ζήσει στο Λος Αντζελες, δάκρυσε στην κηδεία μερικών φίλων και μιας θετής κόρης, κατηγορήθηκε για σεξουαλική παρενόχληση, έπαιξε ξανά με τους Pistols και κέρδισε χρήματα, σχεδόν αποκλείστηκε από την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της πατρίδας του και έζησε πολλά ακόμα που δεν έχει σημασία αν θα τα βρίσκαμε σωστά ή λάθος. Το θέμα είναι ότι θα τα είχαμε ξαναδεί και μάλιστα όταν έπρεπε.
Οχι ότι έτσι ο Λάιντον χάνει το δικαίωμα να συζητάει για όλα αυτά. «Χρειάστηκε να κάνω τον λογιστή, μου ερχόταν να χτυπήσω το κεφάλι μου στον τοίχο» δήλωνε προ ημερών σε συνέντευξή του, σχετικά με την ίδρυση της δικής του εταιρείας, αφού η προηγούμενη ήταν η κύρια αιτία, όπως έλεγε, για την εικοσάχρονη απουσία του. «Ημασταν νέοι, μαχητικοί, δύσκολοι στην επικοινωνία και η ηρωίνη σκότωσε τον Σιντ. Με παραξενεύει όμως που μας αντιμετώπιζαν σαν κακοποιούς, ενώ εμείς στέλναμε ένα μήνυμα ειλικρίνειας και τιμιότητας» συνέχιζε εξηγώντας το βραχύβιο και περιπετειώδες της καριέρας των Pistols και του μπασίστα τους Σιντ Βίσιους. «Δεν βρίσκω μεγάλες διαφορές ανάμεσα στην Αριστερά και τη Δεξιά. Χρειαζόμαστε και τις δύο πλευρές. Είναι ζωτικής σημασίας, όπως ένα πουλί που χρειάζεται δύο φτερά για να πετάξει. Αν είστε αριστερός, σας συμβουλεύω να συναναστρέφεστε με δεξιούς και το αντίστροφο. Πιστεύω όμως ότι η συναίνεση είναι νοσηρή» κατέληγε, αναλύοντας λιγάκι μπερδεμένα το σύγχρονο πολιτικό του μανιφέστο.
Επομένως, λίγο παράξενο είναι που για το «This is PiL» ο Ρότεν -συγγνώμη, ο Λάιντον – αρνήθηκε να επιστρατεύσει τον Τζα Γουόμπλ και τον Κιθ Λεβίν, τους μουσικούς με τους οποίους το 1979 κυκλοφόρησε το αρκούντως επιδραστικό «Metal Box». Αν πιστέψουμε τον τίτλο του κομματιού «Deeper Water» και την επιθυμία τού τραγουδιστή του να ακουστεί ταυτόχρονα θυμωμένος και ευάλωτος ενώ μιλάει για την προσπάθειά του να μην πνιγεί, τότε είναι μάλλον βέβαιο ότι ο άνθρωπος που στην τελευταία συναυλία των Sex Pistols σάρκασε τους θεατές που πλήρωσαν για λίγη παραβατική συμπεριφορά ρωτώντας τους «μήπως νιώθετε σαν να σας εξαπάτησαν;», σήμερα κολυμπάει ηθελημένα σε βαθιά νερά και βαδίζει σε αχαρτογράφητες περιοχές. Το post-punk ή το dub είναι απλώς το πρόσχημα αν θες να πας κόντρα σε ό,τι νομίζεις ότι το αξίζει, έστω και αν αυτό είναι ο παλιός εαυτός σου. Γιατί «το μυστικό σε μια επανάσταση», έλεγε σε εκείνη τη συνέντευξη ο Τζον Λάιντον, «είναι να μην καθιζάνει. Τα αληθινά μηνύματα αντιστέκονται στη φθορά του χρόνου και τα καθάρματα πάντα καταλήγουν να την πατάνε».