Ενα δισ. ευρώ η κερδοσκοπία στα καύσιμα
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά Υστερα από την πρόσφατη έρευνα για τις υψηλές τιμές των καυσίμων, «ΤΑ ΝΕΑ» αποκαλύπτουν την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου που επιβεβαιώνει τις παθογένειες στον χώρο της διύλισης πετρελαίου. Παθογένειες που προσείλκυσαν το διεθνές ενδιαφέρον, όπως φαίνεται από τη δημοσίευση της έκθεσης στην αμερικανική εφημερίδα «Γουόλ Στριτ Τζέρναλ». Παρά τα πέντε χρόνια ύφεσης, την ανεργία και τις επανειλημμένες προσπάθειες για το άνοιγμα της οικονομίας, οι τιμές στη χώρα μας παραμένουν υψηλές και υπονομεύουν την αποκατάσταση της χαμένης ανταγωνιστικότητας. Ενας από τους λόγους, σύμφωνα με το ΔΝΤ, είναι ο συνδυασμός των κυρίαρχων εταιρειών και της υπερβολικής ρύθμισης που καταπνίγει τους ανταγωνιστές. Οπως επισημαίνεται, τα περιθώρια κέρδους στην Ελλάδα είναι από τα υψηλότερα στην Ευρώπη, στην περίπτωση δε του πετρελαίου θέρμανσης, διπλάσια από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Η έλλειψη ανταγωνισμού στην ελληνική βιομηχανία διύλισης πετρελαίου κοστίζει στους καταναλωτές περισσότερα από 1 δισ. ευρώ ετησίως, σύμφωνα με έκθεση του γραφείου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην Αθήνα. Σε αυτήν καταγράφονται εναρμονισμένες πρακτικές και συνθήκες καρτέλ που σε συνδυασμό με αγκυλώσεις του νομοθετικού πλαισίου εμποδίζουν τον ελεύθερο ανταγωνισμό και φουσκώνουν τις τιμές. Σημαντικά υψηλότερα από τα ευρωπαϊκά περιθώρια κέρδους είναι αυτά που επικρατούν στην ελληνική αγορά καυσίμων, τονίζεται χαρακτηριστικά, με την επισήμανση ότι η προσαρμογή τους στον μέσο όρο της ΕΕ θα μείωνε τον πληθωρισμό περισσότερο από 1%.
Ενδεικτικό της σπουδαιότητας της έκθεσης είναι το γεγονός ότι σε αυτήν αναφέρθηκε εκτενώς το Σάββατο και η αμερικανική εφημερίδα «Γουόλ Στριτ Τζέρναλ», που σημειώνει ακόμη ότι όσα καταγράφει η έκθεση αποτελούν ένδειξη των μεγάλων διαρθρωτικών προβλημάτων στην ελληνική αγορά καυσίμων, εξαιτίας των οποίων πολλοί πιστεύουν ότι μειώνονται οι πιθανότητες οικονομικής ανάκαμψης της χώρας. Το ΔΝΤ διαπιστώνει ότι «η ελληνική αγορά παρουσιάζει υψηλό βαθμό συγκέντρωσης και ουσιαστικά ελέγχεται από τα δύο εγχώρια διυλιστήρια».
αυστηρες ρυθμισεις. Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, οι τιμές στην Ελλάδα δεν μειώνονται επειδή σε διάφορους κλάδους της αγοράς καυσίμων υπάρχουν εταιρείες με δεσπόζουσα θέση, ενώ την ίδια στιγμή υφίσταται υπερβολικά αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο που πλήττει τον ανταγωνισμό και τις προσπάθειες να απελευθερωθεί η αγορά. Στο κείμενο σημειώνεται ότι τα δύο μεγαλύτερα διυλιστήρια της χώρας χρησιμοποιούν τη δεσπόζουσα θέση τους – η οποία διέπεται και από αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο – για να την ελέγξουν.
Χαρακτηριστικά αναφέρεται σειρά από εμπόδια τα οποία ουσιαστικά δεν επιτρέπουν σε ανεξάρτητα βενζινάδικα να αγοράζουν καύσιμα από το εξωτερικό. Ολοι οι εισαγωγείς, για παράδειγμα, πρέπει να έχουν εγκαταστάσεις για να αποθηκεύουν αποθέματα 60 ημερών, δυνατότητα που δεν έχουν πολλές μικρότερες επιχειρήσεις. Επίσης τα καύσιμα μπορούν να μεταφέρονται μόνο με μεγάλα βυτία, παρ’ όλο που τα μικρά πρατήρια δεν διαθέτουν τόσο μεγάλα. Αυτό καθιστά αδύνατο να φέρνουν καύσιμα στην Ελλάδα τα ανεξάρτητα πρατήρια, επισημαίνει το ΔΝΤ.
Το Ταμείο έχει βάλει στο μικροσκόπιο την κατάσταση που επικρατεί στην ελληνική αγορά καυσίμων και μπορεί στο πλαίσιο των όρων που θέτει για την παροχή βοήθειας στη χώρα να πιέσει την κυβέρνηση να απελευθερώσει περισσότερο τη συγκεκριμένη αγορά. «Οι μη ανταγωνιστικές αγορές προκαλούν υψηλό κόστος στους έλληνες καταναλωτές. Εάν αναλογιστούμε πόσο σημαντική είναι η ενέργεια για ολόκληρη την οικονομία, η ανταγωνιστικότητα στην Ελλάδα μπορεί να βελτιωθεί με την καλύτερη λειτουργία της αγοράς καυσίμων. Η αγορά αυτή χρειάζεται μεταρρύθμιση», αναφέρεται.
Σημειώνεται ακόμη ότι τα δύο μεγαλύτερα διυλιστήρια -που ελέγχουν το 70% της χονδρικής αγοράς και το 60% όλων των πρατηρίων – χρησιμοποιούν μη ανταγωνιστικές πρακτικές και ελέγχουν τις τιμές. Γίνεται αναφορά επίσης και στην έρευνα που διεξήγαγε για την αγορά καυσίμων και τα δύο διυλιστήρια η Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού το 2006.
Τέλος, η έκθεση διαπιστώνει ότι «οι καταναλωτές και οι παραγωγοί, οι φορολογούμενοι, τα ανεξάρτητα και τα συνεργαζόμενα πρατήρια» θα μπορούσαν να επωφεληθούν από την απελευθέρωση της αγοράς, ωστόσο «οι ιδιοκτήτες, οι εργαζόμενοι των δύο διυλιστηρίων και οι εταιρείες εμπορίας τους» καθώς και «οι τελωνειακοί» πιθανότατα δεν θα αποδεχτούν εύκολα αλλαγές στο ισχύον καθεστώς.
Google news
