Αφησαν στην άκρη τα βιβλία τους και φόρεσαν τις ιατρικές μπλούζες. Στις καλοκαιρινές τους διακοπές 225 φοιτητές Ιατρικής πρoσέφεραν τη βοήθειά τους ως επίκουροι μαθητευόμενοι γιατροί στα κέντρα υγείας της περιφέρειας, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ιατρική απόβαση στα ακριτικά νησιά» που διοργανώνεται από την Επιστημονική Εταιρεία Φοιτητών Ιατρικής Ελλάδος (ΕΕΦΙΕ) από το καλοκαίρι του 1997. Πρόκειται για φοιτητές οι οποίοι έχουν τελειώσει το 4ο έτος σπουδών και είναι σε θέση να βοηθήσουν πραγματικά, υπό την επίβλεψη πάντα ειδικευμένων γιατρών.
Η Βασιλική Μπουρίτα βρίσκεται στο 5ο έτος της Ιατρικής Σχολής Αθηνών. Το καλοκαίρι δεν είχε υποχρεώσεις αφού κατάφερε να μη χρωστάει μάθημα. Ετσι, προσέφερε εθελοντική εργασία στο Κέντρο Υγείας της Τήνου. «Μεγάλο μέρος της εργασίας μας είχε να κάνει με το κέντρο πρώτων βοηθειών που είχε στηθεί στον ναό της Παναγίας. Σχεδόν κάνεις δεν μας αντιμετώπισε ως φοιτητές αλλά μας έδειξαν εμπιστοσύνη».
Στη διάρκεια της αποστολής τους οι φοιτητές της Ιατρικής εργάζονταν περίπου 6 ώρες την ημέρα και εκτός από τη διαμονή τους κάλυψαν οι ίδιοι όλα τα υπόλοιπα έξοδά τους.
Ο βασικότερος λόγος που ώθησε τη Σταματία Σαμαρά – η οποία έχει ήδη ολοκληρώσει τις σπουδές της – να πάρει μέρος σε αυτή την «ιατρική απόβαση» στην Κω ήταν γιατί ήθελε να διαπιστώσει πώς ασκείται η Ιατρική σε πρωτοβάθμιο επίπεδο περίθαλψης, στα κέντρα υγείας και στα αγροτικά ιατρεία. «Μπήκαμε στη θέση του αγροτικού γιατρού, ο οποίος καλείται να αντιμετωπίσει με βασικά διαγνωστικά εργαλεία και μέσα μια ποικιλία ιατρικών περιστατικών. Πιστεύω πως η εμπειρία αυτή θα με βοηθήσει στην πορεία μου μετά τη σχολή, καθώς έμαθα να έχω περισσότερη εμπιστοσύνη στις γνώσεις μου, τόσο θεωρητικές όσο και πρακτικές, και να αντιμετωπίζω με ψυχραιμία τους ασθενείς».
«Τα δύσκολα περιστατικά αντιμετωπίζονταν οργανωμένα με τη φροντίδα ταυτόχρονα του αγροτικού γιατρού, της νοσηλεύτριας του Κέντρου Υγείας και των γιατρών του Νοσοκομείου της Κω, οι οποίοι κατά περίπτωση καλούνταν να δουν ένα περιστατικό της ειδικότητάς τους, π.χ. ορθοπεδικό ή καρδιολογικό», λέει η Σταματία Σαμαρά. «Ο δικός μας ρόλος ήταν επικουρικός, στην εκτέλεση πράξεων όπως οι αιμοληψίες, η τοποθέτηση φλεβοκαθετήρων και η λήψη ηλεκτροκαρδιογραφήματος, καθώς και στη λήψη ιστορικού, στην εξέταση των ζωτικών σημείων και στην προκαταρκτική εξέταση του ασθενούς, αφού πολλές φορές ο μοναδικός αγροτικός γιατρός έπρεπε να εξυπηρετήσει παράλληλα δύο ή τρεις ασθενείς. Ετσι διακινούνταν γρηγορότερα τα περιστατικά».
ΠΛΩΜΑΡΙ ΛΕΣΒΟΥ. Τυχερό όμως θεωρεί τον εαυτό του και ο Θοδωρής Μαράντος, φοιτητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών, που πήγε στο Πλωμάρι της Λέσβου: «Με άλλους δύο συμφοιτητές μου από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Πατρών προσφέραμε εθελοντικά τις υπηρεσίες μας στο Κέντρο Υγείας Πλωμαρίου. Ηταν η πρώτη μας επαφή με την παροχή πρωτοβάθμιας ιατρικής περίθαλψης. Συναντήσαμε αρκετά διαφορετικής βαρύτητας περιστατικά και μάθαμε πώς πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε στο πλαίσιο ενός κέντρου υγείας, καθώς σε δύο χρόνια θα κληθούμε να κάνουμε το αγροτικό μας σε κάποιο περιφερειακό ιατρείο».
Εκείνο όμως που προκάλεσε εντύπωση στον Θοδωρή Μαράντο ήταν η αντιμετώπιση που είχαν από τους ασθενείς. «Σε καμία περίπτωση δεν ήταν επιφυλακτικοί, όπως πολλοί θα περίμεναν. Δεν είχαν κανέναν ενδοιασμό να τους εξετάσουμε, ενώ δεν έχαναν ποτέ το κέφι τους μιλώντας μας συνεχώς για τις ομορφιές του νησιού και το φημισμένο ούζο της περιοχής».
Η Ιατρική Απόβαση, υποστηρίζει ο Θοδωρής Μαράντος, «βοηθά στην ενίσχυση των κέντρων υγείας, τα οποία τους καλοκαιρινούς μήνες, λόγω τουρισμού, έχουν να αντιμετωπίσουν πολλαπλάσια περιστατικά. Δίνει όμως και την ευκαιρία σε φοιτητές Ιατρικής να δουν και να μάθουν πράγματα στο πλαίσιο της κλινικής πράξης, να βοηθήσουν στον βαθμό που οι γνώσεις τους τούς το επιτρέπουν και παράλληλα να κάνουν και τις καλοκαιρινές τους διακοπές».
Εξετάσεις άνευ διδασκάλου
Οι εξετάσεις στις οποίες συνήθως βοηθούν οι μαθητευόμενοι είναι αιμοληψίες, τοποθέτηση φλεβοκαθετήρων, λήψη ηλεκτρο-καρδιογραφήματος, λήψη ιστορικού, εξέταση των ζωτικών σημείων και προκαταρκτική εξέταση του ασθενούς. Ολα αυτά, αφού πολλές φορές ο μοναδικός αγροτικός γιατρός καλείται να εξυπηρετήσει παράλληλα δύο ή τρεις ασθενείς