Χίος: έγιναν στάχτη 4 εκατ. ευρώ

Ισχυρό πλήγμα στην τοπική οικονομία της Χίου που στηρίζεται για αιώνες στα έσοδα της μαστίχας, αλλά και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις σε μια σειρά κλάδους, από τη ζαχαροπλαστική έως τη φαρμακευτική και τη χημική βιομηχανία, πρόκειται να επιφέρει η φωτιά που μαινόταν για μία εβδομάδα στο νησί.

Οι παραγωγοί μαστίχας στη Χίο υπολογίζουν ότι έγινε στάχτη το 1/3 των μαστιχόδεντρων, καταστροφή που μεταφράζεται σε άμεση οικονομική ζημιά ύψους 4 εκατ. ευρώ, δεδομένου ότι διαθέτουν το προϊόν τους στην Ενωση Μαστιχοπαραγωγών προς 80 ευρώ το κιλό.

Οι εκπρόσωποι του συνεταιρισμού, που διαχειρίζεται αποκλειστικά την παραγωγή της πολύτιμης ρητίνης, εμφανίζονται καθησυχαστικοί δηλώνοντας ότι υπάρχουν αποθέματα φυσικής μαστίχας στις αποθήκες. Ωστόσο μεσοπρόθεσμα οι συνέπειες αναπόφευκτα θα γίνουν αισθητές. Κυρίως αναμένεται να πληγούν οι εξαγωγές, καθώς το 70% της παραγωγής φυσικής μαστίχας, περίπου 105 τόνοι ετησίως, προορίζεται για αγορές του εξωτερικού.

Ανωμαλίες πρόκειται να υπάρξουν μακροπρόθεσμα και στο εμπόριο προϊόντων τα οποία παράγονται με βάση τη χιώτικη μαστίχα, όπως λουκούμια, μαρμελάδες, βερνίκια ζωγραφικής, φαρμακευτικά σκευάσματα και κολλητικές ρητίνες. Στις οικονομικές επιπτώσεις πρέπει να συνυπολογιστούν, τέλος, οι πωλήσεις στα Mastihashop, τα καταστήματα που λειτουργεί σε πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού η Ενωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου για την προώθηση των προϊόντων της.

Τα οικονομικά στοιχεία του συνεταιρισμού, ο οποίος ιδρύθηκε το 1938 και είναι ο μεγαλύτερος οικονομικός οργανισμός στο Βορειοανατολικό Αιγαίο, δείχνουν ότι διατηρεί σταθερά τα τελευταία χρόνια ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 13 εκατ. ευρώ. Στην Ενωση διαθέτουν αποκλειστικά την παραγωγή τους κάθε φθινόπωρο οι 4.850 αγρότες από τα Μαστιχοχώρια της Νότιας Χίου. Οι παραγωγοί είναι οργανωμένοι σε 20 υγιείς οικονομικά τοπικούς συνεταιρισμούς και το δικαίωμα ψήφου και εκλογής τους στην Ενωση Μαστιχοπαραγωγών εξαρτάται από την ποσότητα της μαστίχας που έχουν παραδώσει την τελευταία τετραετία.

Το αρωματικό και θεραπευτικό ρετσίνι αγοράζεται από τον συνεταιρισμό προς 80 ευρώ το κιλό εξασφαλίζοντας στους Χιώτες, μαζί με τη ναυτιλία, ένα σίγουρo εισόδημα. Τα 72 ευρώ καταβάλλονται από την ίδια την Ενωση και τα υπόλοιπα 8 από κοινοτικές επιδοτήσεις.

Σύμφωνα με τον Ηλία Σμυρνιούδη, γεωπόνο και υπεύθυνο στο εργοστάσιο μαστίχας στην Καρδαμάδα της Χίου, πέρυσι συλλέχθηκαν στα Μαστιχοχώρια 150 τόνοι φυσική μαστίχα, εκ των οποίων το 70% (περίπου 105 τόνοι) εξήχθη σε χώρες της Μέσης Ανατολής, στην Τουρκία, στη Γαλλία και στις ΗΠΑ. Επίσης, 25 τόνοι φυσική μαστίχα πωλήθηκαν στην ελληνική αγορά για χρήση στη φαρμακευτική και στη ζαχαροπλαστική, ενώ περίπου 20 τόνοι απορροφήθηκαν από την ίδια την Ενωση που παρασκευάζει μαστιχέλαιο και τις γνωστές τσίκλες ΕΛΜΑ.

«Το μεγαλύτερο μέρος της χιώτικης παραγωγής εξάγεται στις αραβικές χώρες, όπου η μαστίχα είναι ευρέως διαδεδομένη. Αναφέρεται και στο Κοράνι. Σε χώρες όπως η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία είναι έθιμο στους γάμους ο γαμπρός να κάνει δώρο στη νύφη ένα καλάθι με φυσική μαστίχα. Στη Μαυριτανία για να δείξει κανείς πόσο τιμά τους φιλοξενουμένους του καίει μαστίχα ως αρωματικό στο σαλόνι. Εξάλλου μεγάλο μέρος των παραγγελιών που εξάγονται στη Γαλλία, στη συνέχεια μεταπωλούνται στο Μαρόκο», περιγράφει ο κ. Σμυρνιούδης.

Το 2002 η Ενωση Μαστιχοπαραγωγών ίδρυσε τη θυγατρική εταιρεία Mediterra AE, με σκοπό τη δημιουργία αλυσίδας καταστημάτων λιανικής πώλησης προϊόντων μαστίχας με το εμπορικό σήμα Μastihashop. Στην Ελλάδα λειτουργούν οκτώ καταστήματα, καθώς και από ένα στη Λευκωσία, στη Νέα Υόρκη, στο Παρίσι και δύο στην Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας.

Τι θα γίνει όμως με την εφετινή σοδειά; Μπορεί να παράγει το νησί μαστίχα τα επόμενα χρόνια; «Μεγάλες εκτάσεις σώθηκαν από τη φωτιά. Υπάρχει επιπλέον καλό απόθεμα στις αποθήκες. Αν υπάρξει έλλειψη, αυτό ίσως φανεί τα επόμενα χρόνια», επισημαίνει ο κ. Σμυρνιούδης.

Ο πρόεδρος της Ενωσης Μαστιχοπαραγωγών Ευθύμης Μονιάρος σημειώνει: «Η καταστροφή είναι μεγάλη. Οσοι σχίνοι δεν κάηκαν ολοσχερώς θα βγάλουν ρετσίνι, όμως θα χρειαστούν πέντε, ίσως και δέκα χρόνια».