Οι υπερήρωες κέρδισαν την κρίση
Η οικονομική κρίση δεν επηρέασε, από ό,τι φαίνεται, την (περιορισμένη, ούτως ή άλλως) εκδοτική δραστηριότητα στον χώρο των κόμικς. Οπως κάθε χρόνο τέτοια εποχή, την ώρα της «συγκομιδής» διαπιστώνει κανείς ότι έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά ορισμένοι βασικοί τίτλοι από την παγκόσμια βιβλιογραφία – και το φθινόπωρο έρχονται κι άλλοι. Προφανώς, υπερτερούν οι τίτλοι με υπερήρωες, ωστόσο ακόμα κι εκεί γίνεται προσπάθεια να μεταφραστούν στα ελληνικά ορισμένα παλιότερα κόμικς αναφοράς, που έλειπαν από την ελληνική βιβλιογραφία. Ως προς τούτο την τιμητική του έχει ο Φρανκ Μίλερ, τα βιβλία του οποίου συνδυάζουν τον μοντερνισμό με την εμπορικότητα. Κατά τα άλλα, σε λελογισμένες δόσεις κυκλοφορούν κάποιες εκδόσεις με σατιρικό περιεχόμενο, ενώ περιορισμένη είναι φέτος η ανεξάρτητη σκηνή. Αναλυτικότερα:
Frank Miller
Batman:
Ο Σκοτεινός Ιππότης ξαναχτυπά
Μετάφραση: Χρήστος Τσέλιος
Εκδ. Anubis, Αθήνα 2012
Σελ. 247
«Ο Σκοτεινός Ιππότης (που) ξαναχτυπά» είναι ένα βιβλίο που στην Αμερική κυκλοφόρησε αρχικά σε τρία τεύχη, το 2001, στη σκιά της επιτυχίας του «Σκοτεινού ιππότη (που) επιστρέφει». Ο Μπάτμαν βγαίνει από τη σπηλιά του, τρία χρόνια μετά τη σκηνοθεσία του θανάτου του, έτοιμος να πολεμήσει εναντίον μιας αυταρχικής κυβέρνησης που, για πρώτη φορά στην Ιστορία, ανέστειλε μεγάλο τμήμα του αμερικανικού Συντάγματος περιστέλλοντας τις ελευθερίες. Αυτή τη φορά, η κατάχρηση εικαστικών τρόπων και το αδύναμο σενάριο δεν επιτρέπουν την επανάληψη της επιτυχίας – παρ’ όλα αυτά, ο Μίλερ είναι συγκινητικός στην προσπάθειά του να παντρέψει τα κλισέ του είδους και τους περιορισμούς του αρχικού μύθου με μια απολύτως χειραφετημένη γραφή. Πάντως ο γερασμένος Μπάτμαν, αυτή τη φορά, είναι περισσότερο γελοιογραφία του εαυτού του – κι όσο να ‘ναι, έχει κι αυτό τη χάρη του.
Frank Miller
Sin City. 1.
Το σκληρό αντίο
Sin City. 2. Θανάσιμη γοητεία
Μετάφραση: Ορέστης Μανούσος
Εκδ. Anubis, Αθήνα 2012
Καθένα σελ. 208
«Το σκληρό αντίο» και η «Θανάσιμη γοητεία» είναι το πρώτο και το δεύτερο βιβλίο της σειράς Sin City, που έχει γίνει και ταινία. Ασπρόμαυρο σκληρό νουάρ, με θέμα μια δολοφονία και την πορεία ενός αθώου προς την ηλεκτρική καρέκλα. Οι μινιμαλιστικά εικαστικές αφηγηματικές λύσεις και ο εσωτερικός μονόλογος, χαρακτηριστικά των ιστοριών του Μίλερ, συνδυάζονται με το πνεύμα της παράδοσης του hard boiled νουάρ – στο πιο ακραίο. Τα βιβλία (που είχαν πρωτοκυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Μαμούθ) επανεκδίδονται με νέα μετάφραση.
Frank Miller
300
Μετάφραση: Ορέστης Μανούσος
Εκδ. Anubis, Αθήνα 2012
Σελ. 92
Το «300» είναι, ίσως, η γνωστότερη ηρωική αφήγηση του Μίλερ, έχει γίνει μάλιστα και κινηματογραφικό μπεστ σέλερ. Η πολυτελής επανέκδοσή του, επίσης από άλλον οίκο με νέα μετάφραση, επιτρέπει, τώρα που έχει γίνει παγκόσμιο μπεστ σέλερ, μια αφοριστική κρίση γι’ αυτό: μια ηρωική φαντασία τίγκα στα στερεότυπα μιας αφηγηματικής τεχνικής την οποία ο ίδιος ο Φρανκ Μίλερ κατέκτησε. Αλλά το κόμικς είναι λιγότερο γκροτέσκο από την ταινία.
Alan Moore
Ιστορίες
από το σύμπαν της DC Comics
Μετάφραση: Ηλίας Τσιάρας
Εκδ. Anubis, Αθήνα 2012
Σελ. 143
Τι έκανε ο χαρισματικός σεναριογράφος Αλαν Μουρ πριν κάνει μεγάλο σουξέ με ιστορίες όπως «Watcmen», «V for Vendetta», «Batman: Το φονικό αστείο» (όλα έχουν κυκλοφορήσει στα ελληνικά). Για ένα διάστημα, εργαζόταν στην Αγγλία. Αλλά όταν ήρθε στην Αμερική, και πριν κάνει επιτυχία με το ρομαντικής καταγωγής «Swamp Τhing», τις αντιηρωικές περιπέτειες ενός αλλόκοτου πλάσματος των βάλτων, εργάστηκε σε κόμικς σειρές όπως ο Σούπερμαν ή ο Μπάτμαν, αλλά και σε λιγότερο δημοφιλείς σειρές φαντασίας. Ο τόμος είναι τεκμήριο αφηγηματικής πρωτοπορίας και ανήσυχων αφηγηματικών επιλογών, εκεί όπου συνηθιζόταν να ανθούν μόνο στερεότυπα.
Cullen Bunn και Neil Edwards
Spider-Man: Πρώτες περιπέτειες
Μετάφραση: Σάββας Αργυρού
Εκδ. Anubis, Αθήνα 2012
Σελ. 104
Ο Ανθρωπος Αράχνη γεννήθηκε από τη δημιουργική συνεργασία του σεναριογράφου Σταν Λι και του σχεδιαστή Στιβ Ντίτκο, στα 1962. Στόχος ήταν ένας ποπ υπερήρωας σε εφηβικό περιβάλλον. Προέκυψε ο «ανθρώπινος υπερήρωας», για δεκαετίες το απόλυτο μπεστ σέλερ. Το συγκεκριμένο βιβλίο ξαναγράφει, με σύγχρονη αισθητική την αρχική ιστορία: πώς μια ραδιενεργός αράχνη τσίμπησε τον νεαρό μαθητή Πίτερ Πάρκερ μεταδίδοντάς του τις υπερδυνάμεις της, πώς ένας κακοποιός σκότωσε τον θείο του και γιατί επέλεξε, έπειτα από αυτό το περιστατικό, να γίνει κυνηγός του κακού… Το ριμέικ έχει σύγχρονη αισθητική και ντίτζιταλ χρώματα, αλλά του λείπει κάτι βασικό: η ανησυχία των σκαπανέων.
Mike Konopacki – Paul Buhle
Howard Zinn, Ιστορία του λαού των Ηνωμένων Πολιτειών
Μετάφραση: Αρης Λασκαράτος
Εκδ. Αιώρα, Αθήνα 2012
Σελ. 264
Η προσέγγιση της αμερικανικής Ιστορίας από τον Χάουαρντ Ζιν έχει συζητηθεί ευρύτατα. Ενας αριστερός ιστορικός, συστηματικός και ακριβής, διεκδικεί από τη χώρα του το απόλυτο ηθικό παράδειγμα σε όλες τις καμπές της διαδρομής της – και αυτό κάνει πολύ ενδιαφέρουσα την οπτική της αφήγησής του. Η κόμικς εκδοχή της που μοιραία, οπτικοποιώντας, δεν μπορεί παρά να απομονώσει επεισόδια, είναι άνιση. Αναπλάθει με ακρίβεια το ιστορικό πλαίσιο των επεισοδίων που επιλέγει να φωτίσει (από την άγρια σφαγή των Ινδιάνων στο Γούντεντ Νι, το 1890, έως την εποχή του Μεγάλου Κραχ, την αμερικανική συμμετοχή στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, επεισόδια του Ψυχρού Πολέμου αλλά και τον πόλεμο στο Ιράκ). Απλοποιεί όμως συχνά τις ίδιες τις θέσεις του ιστορικού, επιλέγοντας μια μανιχαϊστική ματιά εκεί όπου, στο κείμενο στο οποίο αναφέρεται, υπάρχει φροντίδα για πολυδιάστατη προσέγγιση των γεγονότων. Ετσι κι αλλιώς, πάντως, ένα χρήσιμο βιβλίο – που επιπλέον διαβάζεται πολύ πιο εύκολα από όσο η Ιστορία του Ζιν, για αναγνώστες που δεν έχουν χρόνο να βυθιστούν στο πρωτότυπο.