Ο Μπάτμαν στον εφιάλτη της τρέλας

Η νέα ταινία Μπάτμαν, η τρίτη κατά σειράν σκηνοθεσία του Φρανκ Νόλαν, θα αρχίσει σε λίγες μέρες να προβάλλεται και στους ελληνικούς κινηματογράφους φορτισμένη από το τρομερό συμβάν της 20ής Ιουλίου 2012, στην πρεμιέρα της ταινίας, στο Ντένβερ του Κολοράντο. Τότε που ένας νεαρός μπήκε στην αίθουσα και άρχισε να πυροβολεί αδιακρίτως με αποτέλεσμα τουλάχιστον δεκατρείς νεκρούς, πολλούς τραυματίες, αρκετούς με νευρικό κλονισμό.

Για όσους έχουν διαβάσει συστηματικά τα κόμικς του Μπάτμαν, ενός μασκοφόρου τιμωρού εμπνευσμένου από τον Ζορό τον οποίο επινόησαν το 1939 ο συγγραφέας Μπιλ Φίνγκερ και ο σχεδιαστής Μπομπ Κέιν, ο δολοφόνος του Ντένβερ θα μπορούσε να έχει πολλά κοινά στοιχεία με τον χαρακτήρα του Τζόκερ, έναν από τους ευρηματικότερους και συνθετότερους εχθρούς του Σκοτεινού Ιππότη που αυτοδικεί.

Η συνήγορος του φονέα, λίγο αργότερα, στην προανακριτική διαδικασία, έδωσε έμφαση στην ψυχοπάθεια του πελάτη της. Εκτός των άλλων, η διαταραγμένη προσωπικότητά του θα ταίριαζε απολύτως με τις προσωπικότητες όλων των «κακών» του σύμπαντος του Μπάτμαν, που όλοι είναι ψυχασθενείς. Μάλιστα, όταν συλλαμβάνονται εγκλείονται στο φοβερό Arkham Asylum.

Υπάρχουν πολλές καμπές στην πορεία «ενηλικίωσης» στα κόμικς του Μασκοφόρου Εκδικητή, στην προσπάθεια των κατά καιρούς σχεδιαστών και σεναριογράφων του να προσαρμόσουν τον εξπρεσιονισμό της σειράς στην εποχή τους. Ιστορική υπήρξε η δημιουργία του Φρανκ Μίλερ «Η επιστροφή του Σκοτεινού Ιππότη», στην οποία ένας γερασμένος και ιδιαίτερα σκληρός Μπάτμαν επιστρέφει από την ιδιωτική ζωή του στη Γκόθαμ Σίτι, τη φανταστική πόλη της Αμερικής όπου τοποθετείται η δράση του, για να συγκρουστεί, κυρίως, με μια βίαιη συμμορία που υιοθετεί φασίζουσες πρακτικές – και συχνά την ξεπερνάει σε βία και σε κατάχρηση εξουσίας προκειμένου να κυριαρχήσει.

Μια άλλη, πολυσυζητημένη ιστορία, που θα κυκλοφορήσει σε λίγες ημέρες και στην ελληνική αγορά (στα ελληνικά), έχει τίτλο Arkham Asylum και έχουν συνεργαστεί γι’ αυτήν ο σεναριογράφος Γκραντ Μόρισον και ο εικονογράφος Ντέιβ ΜακΚιν (εκδ. Anubis). Η ιστορία, που στα αγγλικά κυκλοφόρησε το 1997, είναι απλή: οι ψυχασθενείς «κακοί» που κατά καιρούς βρέθηκαν στον δρόμο του Μπάτμαν και βρίσκονται έγκλειστοι στο υψηλής ασφάλειας ψυχιατρείο στασιάζουν – και το μόνο αίτημα που θέτουν προς την κυβέρνηση, προκειμένου να μην σκοτώσουν τους ομήρους που έχουν πιάσει, είναι να τους παραδώσουν τον διώκτη τους.

Κατά τα άλλα, η ιστορία δομείται σαν μια εξπρεσιονιστική κατάδυση σε έναν ζοφερό κόσμο, στον οποίο η δικαιοσύνη, ο νόμος, το κράτος δεν υπάρχουν εκτός ενός πλαισίου εξουσίας και συνδιαλλαγής με λογής μορφές παραβατικότητας. Στον εφιάλτη συμβάλλει η εικαστική δεινότητα του ΜακΚιν, η γραμμή του οποίου κατάγεται περισσότερο από τη σχεδιαστική γραμμή ενός Εγκον Σίλε και, κυρίως, ενός Οτο Ντιξ, παρά από οποιουδήποτε άλλου καλλιτέχνη των κόμικς.

Αποτέλεσμα: ένα κόμικς που θα μπορούσε να είναι μια τυπικά υπερηρωική ιστορία, ξεδιπλώνεται σαν ποιητικός εφιάλτης. Κάπως έτσι, η ποπ εικόνα του Μπάτμαν τσαλακώθηκε – και τα κόμικς, τη δεκαετία του 1980, μετατράπηκαν από τον χώρο της αυτοκρατορίας των κλισέ σε διαχρονική λογοτεχνική ποιότητα. Κατά συνέπειαν, η κυκλοφορία του στα ελληνικά καλύπτει ένα ουσιαστικό κενό.