[Επιφυλλίδα] Καλοκαιρινές σκέψεις

Δεν είναι ωραίο να γκρινιάζει κανείς, πολύ περισσότερο το καλοκαίρι. Αν και εποχή, υποτίθεται, που ξεδίνεις και χαλαρώνεις, έχουν αλλάξει τόσο πολύ τα πράγματα στην ατμόσφαιρα, αλλά και σε κοινωνικό επίπεδο, ώστε με ένα «τσακ» γίνεσαι θηρίο.

Ενα απρόβλεπτο σκούντημα στον δρόμο, ένα παρατεταμένο κορνάρισμα, τα ανοιχτά παράθυρα στο ταξί ενώ πρέπει υποχρεωτικά από τον νόμο να λειτουργεί το αιρ-κοντίσιον και υψώνεται αμέσως αυστηρά η επίκληση «πώς είναι δυνατόν!». Γύρω μας και μακριά μας χάνονται άνθρωποι, καταστρέφονται δουλειές, αφανίζονται πολιτισμοί και εμείς με το τίποτε «πώς είναι δυνατόν».

Πώς είναι δυνατόν ένας περαστικός σκύλος να βρωμίσει το πεζοδρόμιό μας ή να έχει ξεχειλίσει ο κάδος των σκουπιδιών μπροστά στην πόρτα μας. Ωστε να ακούγεται με την ίδια συχνότητα με το «πώς είναι δυνατόν» το «δεν υπάρχει κράτος». Σάμπως το κράτος να έκανε αισθητή την παρουσία του στα συλλογικά και πρωτεύοντα, ώστε να απορεί κανείς που ολιγωρεί στα δέκατης τέταρτης σημασίας περιστατικά.

Και αν τολμήσεις να πεις σε οποιονδήποτε διαμαρτύρεται για τους λόγους αυτούς να απλώσει ο ίδιος τα κουλά του και να καθαρίσει το πεζοδρόμιό του ή να φροντίσει ώστε να μπορεί να κλείνει ο κάδος των σκουπιδιών, θα σου πει κατάπληκτος «δεν είναι δική μου δουλειά». Ενώ είναι απολύτως δική του – και δική μας – δουλειά.

Πρώτον, γιατί θα ‘πρεπε να θεωρούμε την παρέμβαση του κράτους σε ιδιωτικής τάξεως θέματα ως μια εξαγορά μας ώστε να μην το ελέγχουμε στις επιδόσεις που, καθώς είναι καθ’ ύλην υπεύθυνο γι’ αυτές, είναι και ο κύριος λόγος για να υπάρχει.

Δεν γίνεται να υπάρξει κράτος τόσο καλά επανδρωμένο ώστε να υποκαθιστά, για παράδειγμα, τους γονείς με τη μέριμνά του για τα παιδιά και να μην καταλήγει το αποτέλεσμα της μέριμνας αυτής, όσο ουσιαστικό και αν είναι, σε μια βιτρίνα ώστε πίσω από αυτή το κράτος – στα άδυτά του – να οργανώνει την έκνομη δραστηριότητά του.

Δεύτερον – σημαντικότατον επίσης – το γεγονός ότι η επίκληση του κράτους, που του θυμίζει υποτίθεται τις υποχρεώσεις του, ατσαλώνει μια δική μας έλλειψη συνειδήσεως όσον αφορά σε καθέκαστα του προσωπικού αλλά και του ευρύτερου χώρου.

Οταν παύουμε να θεωρούμε τον δρόμο μας, τη γειτονιά μας, την πόλη μας ως προέκταση και συνέχεια του σπιτιού μας, γινόμαστε ανεπίδεκτοι για κάθε είδος πολιτικής και κοινωνικής ιδεολογίας που μπορεί να λύσει τα βαρβάτα προβλήματα στον διεθνή χώρο. Ο μακρόκοσμος θα επιστραφεί παρηγορητικά στον μικρόκοσμό μας, όταν ο μικρόκοσμός μας ατενίσει τον πρώτο ως πολλαπλάσιό του. Δεν γίνεται να θεωρούμε απειλή για την ησυχία μας ό,τι δυσάρεστο συμβαίνει στον πλανήτη και η κατορθωμένη με χίλιες δυο προδοσίες ησυχία μας να μην γίνει το σκοινί που θα μας πνίξει.

Μια σπιτονοικοκυρά μας στα Εξάρχεια τη δεκαετία του ’60 επαναλάμβανε δίκην φιλοσοφικού αποφθέγματος ότι «κανείς οφείλει να ενδιαφέρεται μόνον για όσους κλείνει πίσω του η πόρτα του σπιτιού του». Να ‘ναι άραγε ο λόγος για τον οποίο η ανθρωπότητα πια πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο, όπως κακήν κακώς πήγε και η ζωή της αθώας κατά τα άλλα σπιτονοικοκυράς των Εξαρχείων;