«Δεν γνωρίζω για τι πράγμα κατηγορούμαι, αλλά και γιατί κλήθηκα να απολογηθώ…»

γώ, η Ιωάννα Μπουραζοπούλου, αναγνώστρια, έχοντας επίγνωση των συνεπειών του Νόμου, ομολογώ ότι διάβασα το έργο του Φραντς Κάφκα, «Η Δίκη»…

Εισαγγελέας: Ενσταση, η κατηγορουμένη επιμένει να αποκρύπτει τη συγγραφική της ιδιότητα!

Συνήγορος: Η πελάτισσά μου προσάχθηκε ως αναγνώστρια, η συγγραφική της ιδιότητα δεν σχετίζεται με την υπόθεση.

Δικαστής: Δεν υπάρχει ιδιότητα της κατηγορουμένης που να μη σχετίζεται με αυτήν την υπόθεση.

… έργο που επηρέασε όχι μόνο την έμπνευσή μου αλλά και την κοινωνική μου συνειδητοποίηση, υποχρεώνοντάς με να αναγνωρίσω ως πραγματική, για να μην πω αναπόφευκτη, τούτη την ατέρμονη ακροαματική διαδικασία, που με αφορά έστω κι αν δεν με περιέχει, με περιέχει έστω κι αν δεν με αφορά.

1ος Ενορκος: Η επανάληψη ευτυχώς την ωρίμασε. 2ος ενορκος: Ηταν τόσο κουραστική όταν αρνιόταν την ενοχή της.

Διάβασα το συγκεκριμένο βιβλίο πριν από δεκατέσσερα χρόνια, Αύγουστο μήνα, στο κατάστρωμα ενός πλοίου με προορισμό την Αμοργό.

3ος Ενορκος: Το νησί μού φάνηκε εξ αρχής ύποπτο. 4ος Ενορκος: Το ίδιο και ο μήνας.

Η όμορφη παραλία της Αιγιάλης με τις ξαπλώστρες και γραφικά ταβερνάκια μεταμορφώθηκε σε μουντή αίθουσα δικαστηρίου με λερωμένα τζάμια και μουχλιασμένα έδρανα, όπου συνωστίζονται, ψιθυρίζοντας συνωμοτικά, μαυροντυμένες φιγούρες με ανέκφραστα πρόσωπα.

5ος Ενορκος (ψιθυρίζει): Ανέκφραστη είναι η σοβαρότητα. 6ος Ενορκος (ψιθυρίζει): Τα τζάμια μού φαίνονται καθαρά.

Εκτοτε αντιπαλεύω με το σουρεαλιστικό αδιέξοδο που μου σύστησε ο Κάφκα, σε κάθε μου φράση…

Μαστιγωτής: Υπάρχει μετά θάνατον ζωή;

Ιερέας: Εννοείτε, ζωή μετά από αυτή τη δίκη;

… και σε κάθε μου σκέψη.

Δικαστής: Πλατειάζεις κατηγορουμένη, περιορίσου σε όσα ξέρεις για την υπόθεση.

Η υπόθεση του έργου είναι η εξής: ένας ανυποψίαστος πολίτης, ο Γιόζεφ Κ., συλλαμβάνεται χωρίς να μάθει το γιατί, αφού δεν του απαγγέλλονται κατηγορίες. Αγωνιζόμενος να αποδείξει την αθωότητά του, μπλέκεται στα πλοκάμια ενός χαοτικού δικαστικού συστήματος που λειτουργεί με παράλογες εξωδικαστικές διαδικασίες, συμφιλιώνεται σταδιακά με τη ματαιότητα της αντίστασης και αποδέχεται την εκτέλεσή του.

7ος Ενορκος: Τι στρεβλή κατάθεση. 8ος Ενορκος: Κατ’ αρχάς ο Γιόζεφ Κ. ήταν ένοχος.

Οι εφιάλτες μου απέκτησαν πρόσωπο – το δικό μου! – όταν διάβασα ότι η υπηρεσία που συνέλαβε τον Γιόζεφ Κ. δεν κινείται με δική της πρωτοβουλία, αλλά έλκεται από την ενοχή των συλληφθέντων και ότι η δικογραφία συμπληρώνεται σταδιακά, ανάλογα με τη στάση που τηρούν οι υπόδικοι.

9ος Ενορκος: Ως μέθοδος απόδοσης δικαιοσύνης, ακούγεται ορθή. 10ος Ενορκος: Θα έλεγα, ανθρωπιστική.

Το γεγονός ότι ο Γιόζεφ Κ. μετά τη σύλληψή του δεν υφίσταται κανέναν περιορισμό και εξακολουθεί να μένει στο σπίτι του, να εργάζεται στη δουλειά του, να διάγει κανονικά την καθημερινότητά του, με μόνη διαφορά την επίγνωση ότι είναι υπό κράτηση, διέλυσε και τις τελευταίες μου ψευδαισθήσεις ελευθερίας και αυτοδιάθεσης.

Δεσμοφύλακας: Η ελευθερία είναι υπερεκτιμημένη.

Απαγχονισμένος: Η αυτοδιάθεση είναι αστικός μύθος.

Κι όμως, δεν με τρόμαξε τόσο η σύλληψη χωρίς κατηγορία, η δίκη χωρίς δίκη και η βία χωρίς βία, όσο το γεγονός ότι το σύστημα χρησιμοποιεί ως κατώτερους υπαλλήλους ή ως μεσολαβητές καθημερινούς ανθρώπους, όπως γείτονες και συναδέλφους του Γιόζεφ Κ., πλύστρες, ζωγράφους, σπουδαστές, παραδουλεύτρες, ανήλικα κορίτσια, οι οποίοι στην ουσία συνιστούν ένα άτυπο σώμα Ενόρκων που διαρκώς μεγεθύνεται και παρακολουθεί σαρκάζοντας, απαξιώνοντας ή επικρίνοντας την προσπάθεια του υπόδικου, προοιωνίζοντας την καταδίκη του.

11ος Ενορκος (χασμουριέται): Αυτή η ομολογία τραβάει σε μάκρος.

Ως εκ τούτου και δεδομένου ότι δεν γνωρίζω για τι πράγμα κατηγορούμαι, αλλά και γιατί κλήθηκα να απολογηθώ ενώπιόν σας, ούτε ποιοι είστε εσείς και τι εκπροσωπείτε, όπως και τι αναμένετε από μέρους μου ή τι θα ήταν προς το συμφέρον μου να πω ή, ακόμη ακόμη, ποιο είναι το συμφέρον μου, από τι καθορίζεται και πώς προσδιορίζεται, επιλέγω να υπερασπιστώ τον εαυτό μου…

12ος Ενορκος: Θα υπερασπιστεί τον εαυτό της.

13ος Ενορκος: Αυτό είναι καθαρή τρέλα!

… απέναντι σε ανώνυμους Ενόρκους με γνώριμα πρόσωπα, που πολλαπλασιάζονται με τη μέθοδο της διχοτόμησης, σαν τις αμοιβάδες…

14ος Ενορκος: Εγώ ήμουν ανέκαθεν εδώ.

15ος Ενορκος: Μπορεί να μην ξέρω πότε ήρθα, αλλά είμαι σίγουρος ότι προηγήθηκα.

.. και έχουν καταλήξει σε ετυμηγορία προτού ακούσουν την απολογία μου…

16ος Ενορκος: Ενοχη!

… ετυμηγορία με την οποία ίσως και να μη διαφωνώ…

Εισαγγελέας: Ομολόγησε! Η κατηγορουμένη ομολόγησε την ενοχή της!

… διότι όταν υπερασπίζομαι τον εαυτό μου απέναντί σας είναι σαν να νομιμοποιώ την αυθαίρετη εξουσία σας και όταν δεν τον υπερασπίζομαι είναι σαν να αποδέχομαι τις κατηγορίες…

17ος Ενορκος: Μπορώ να πάρω τα ρούχα της μετά την εκτέλεση;

… με το μοναδικό επιχείρημα που διαθέτω: πως όταν διάβασα το συγκεκριμένο βιβλίο, με διάβασε κι εκείνο.

Συνήγορος: Ιδού! Η πελάτισσά μου βρισκόταν σε νόμιμη άμυνα!

Γνωρίζω ότι η έξοδος από τον φαύλο κύκλο του παραπάνω συλλογισμού θα είναι μόνο εθελούσια…

Εισαγγελέας: Οπως του Γιόζεφ Κ.

… έτσι δεν απορώ για το ότι, στα δεκατέσσερα χρόνια που διαρκεί αυτή η δίκη, δεν σημειώθηκε καμία απολύτως πρόοδος…

Συνήγορος: Το αποκαλούμε «παράταση ζωής».

… καθώς εξοικειώθηκα με τη ματαιότητα της επανάληψης και η λύση με τρομάζει.

Δικαστής: Απ’ την αρχή, το χέρι σου στο ευαγγέλιο.

Εγώ, η Ιωάννα Μπουραζοπούλου, έχοντας επίγνωση των συνεπειών του Νόμου…