«Υποκύπτουμε στη δικτατορία της αγοράς»

Εργα του κλασικού ρεπερτορίου, τα οποία όμως ακουμπάνε στην καυτή επικαιρότητα – κυρίως στο θέμα της κρίσης -, ζήτησαν και υποδέχθηκαν στο εφετινό Φεστιβάλ της Αβινιόν οι διοργανωτές του, σκηνοθέτες Ορτάνς Αρσαμπό και Βενσάν Μποντριγιέ.

Είναι ο «Γλάρος» του Τσέχοφ σκηνοθετημένος από τον Αρθουρ Νοζίτσιελ, τα «Εξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα» του Πιραντέλο μέσα από τη ματιά του Στεφάν Μπραουνσβάιχ και το πιο πολιτικό έργο του Ιψεν «Ο εχθρός του λαού» σε παραγωγή του βερολινέζικου θεάτρου Σαουμπίνε και σκηνοθεσία του Τόμας Οστερμάγιερ.

Ο γερμανός σκηνοθέτης Τόμας Οστερμάγιερ, ανοιχτός στα γεγονότα της επικαιρότητας και στις επιπτώσεις της κρίσης, επέλεξε τον Ιψεν επειδή ο νορβηγός δραματουργός έκανε πολιτική και κοινωνική ανάλυση του κόσμου που τον περιέβαλλε. Στον «Εχθρό του λαού» ο Ιψεν θέτει το ζήτημα αν μπορεί να υπάρξει αλήθεια μέσα σε μια αστική κοινωνία.

«Αυτό για μένα είναι το θεμελιώδες ερώτημα της εποχής μας, αφού υποκύπτουμε στη δικτατορία της αγοράς», δηλώνει ο σκηνοθέτης. Ο Οστερμάγιερ εμπλουτίζει το θεατρικό κείμενο του Ιψεν με νέα κείμενα γάλλων συγγραφέων και επεξεργάζεται φιλολογικά το ύφος του πρωτοτύπου για να του δώσει το αψύ, άμεσο ύφος της σύγχρονης γλώσσας. Ο χρόνος παραμένει αδιευκρίνιστος και ο τόπος είναι μια μικρή πόλη έξω από το Βερολίνο, η οποία όμως θα μπορούσε να βρίσκεται σε οποιαδήποτε χώρα υποταγμένη στον φιλελεύθερο καπιταλισμό.

«Βλέπω αυτό που συνέβη γύρω μας: ο θρίαμβος του φιλελευθερισμού, η επιτυχία του Πούτιν, το σύστημα Μερκοζί που συνθλίβει την Ελλάδα και την Ευρώπη για να έχουν κέρδη οι τράπεζες. Βλέπω τα γεγονότα στο Ιράν, στη Συρία, στην Παλαιστίνη, στο Ισραήλ, την ανισότητα στη Γερμανία όπου το 20% των παιδιών ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας στο Βερολίνο. Διαβάζω λοιπόν στο έργο του Ιψεν ότι “η πλειοψηφία δεν έχει ποτέ δίκιο, η μειοψηφία έχει πάντα” και σκέφτομαι ότι η οικονομική κατάσταση και ο καπιταλισμός προκαλούν αυτές τις ακραίες θέσεις», λέει ο σκηνοθέτης του «Εχθρού του λαού».

Σκοπός του είναι μέσα από αυτό το έργο να μεταφέρει στους θεατές τι βιώνουν οι δημιουργικές ομάδες των γιατρών, των καλλιτεχνών, των πνευματικών ανθρώπων που δουλεύουν με συνείδηση και αντιμετωπίζουν τα πολιτικά και οικονομικά στρώματα της κοινωνίας. «Είναι ένα έργο που αμφισβητεί την αξία της δημοκρατίας, η οποία βασίζεται στην οικονομία της αγοράς. Η αγορά παρασύρει τη δημοκρατία σε πεδία παρόμοια με εκείνα της άκρας Δεξιάς και εκτιμώ ως τραγωδία αυτή την παρεκτροπή. Αυτό ακριβώς θα ήθελα να καταλάβουν οι θεατές: υπάρχει αληθινός κίνδυνος στην ολίσθηση της κριτικής για την αστική δημοκρατία προς την κριτική της δημοκρατίας συνολικά».