Χρυσοθήρες των ωκεανών

Για τα προς το ζην ο Τομ Ντετβάιλερ δουλεύει πολλά μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Πρώτα εργάστηκε στον εντοπισμό του «Τιτανικού». Στη συνέχεια, με την ομάδα του εντόπισε ένα χαμένο υποβρύχιο φορτωμένο με χρυσό. Συνολικά έχει ρίξει φως σε δεκάδες εξαφανισμένα πλοία. Τώρα επιχειρεί να περάσει από την ανακάλυψη των χαμένων θησαυρών στην αναζήτηση ορυκτού πλούτου που βρίσκεται διάσπαρτος στους ωκεανούς: κοιτάσματα χρυσού και αργύρου, χαλκού και κοβαλτίου, μολύβδου και ψευδαργύρου.

Η νέα αντίληψη γύρω από τη θαλάσσια γεωλογία έχει οδηγήσει στην ανακάλυψη εκατοντάδων μεταλλευμάτων, τα οποία λόγω της θειώδους φύσης τους είναι γνωστά ως μαζικά σουλφίδια. Το δέλεαρ του χρυσού αποδεικνύεται πολύ μεγάλο, με αποτέλεσμα ολόκληρα έθνη, εταιρείες και επιχειρηματίες να διαγκωνίζονται για ένα μερίδιο στις πλούσιες σε σουλφίδια περιοχές, τις ηφαιστειακές πηγές του ψυχρού βυθού.

Εως πρόσφατα οι μεταλλευτικές έρευνες στον βυθό της θάλασσας ήταν για κάποιους ό,τι και η εξερεύνηση ορυκτού πλούτου στη Σελήνη. Η πρόοδος ωστόσο που έχει συντελεστεί στη θαλάσσια γεωλογία, οι προβλέψεις για εξάντληση των μεταλλευμάτων τις επόμενες δεκαετίες και η βελτίωση των μεθόδων πρόσβασης στην άβυσσο έχουν συντελέσει στο να γίνουν οι θαλάσσιες μεταλλευτικές έρευνες πραγματικότητα. Γεγονός που κάνει τους περιβαλλοντολόγους να ανησυχούν διότι, όπως υποστηρίζουν, δεν έχει γίνει η απαιτούμενη έρευνα γύρω από τους κινδύνους που ελλοχεύουν η θαλάσσια γεωλογία, κυρίως για την αλιεία και τα οικοσυστήματα. Η βιομηχανία απαντά με μελέτες και διαβεβαιώσεις, ενώ το βάρος της τεχνολογικής προόδου έχει δοθεί στην κατασκευή νέων ρομπότ, ανιχνευτών και άλλου εξοπλισμού, μέρος του οποίου προέρχεται από την υπεράκτια βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Οι βιομηχανικές δυνάμεις – συμπεριλαμβανομένων ομάδων στην Κίνα, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα που λειτουργούν με κρατική υποστήριξη – αναζητούν σουλφίδια στον Ατλαντικό, τον Ινδικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό. Οι ιδιωτικές εταιρείες, πάλι, όπως η Οδύσσεια με έδρα τη Φλόριδα όπου εργάζεται ο Ντετβάιλερ, έχουν πραγματοποιήσει εκατοντάδες θαλάσσιες εκτιμήσεις στις ηφαιστειακές ζώνες γύρω από τα νησιά του Ειρηνικού. «Διακυβεύονται πολλά» υποστηρίζει ο Ντετβάιλερ. «Αν ανέβουν οι τιμές των μεταλλευμάτων» προσθέτει «η αξία ενός κοιτάσματος ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων μπορεί να φθάσει τα εκατοντάδες δολάρια».

Κάποτε οι επιστήμονες πίστευαν πως η κύρια πηγή υποθαλάσσιου πλούτου – κυρίως σιδήρου και νικελίου – βρισκόταν στη βάση τεράστιων βράχων. Τη δεκαετία του ’60 και του ’70, μάλιστα, επιχειρηματίες προσπάθησαν να τους αντλήσουν από τον βυθό. Αποδείχθηκε όμως πως τα οφέλη δεν αντιστάθμιζαν το υψηλό κόστος της εξερεύνησης, την ανέλκυσης και της μεταφοράς. Τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν το 1979, με την ανακάλυψη των «μαύρων καπνιστών», θειωδών αναχωμάτων που αναβλύζουν ζεστό νερό. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν τότε πως οι «καπνιστές» μορφοποιούν όσο ζεστό νερό αναβλύζει από τους ηφαιστειακούς βράχους, το οποίο στη συνέχεια «χτυπά» στο παγωμένο θαλασσινό νερό και διαχέει ποικιλία ορυκτών που σταδιακά προσκολλώνται σε απόκρημνα αναχώματα.

Η Κίνα, ο μεγαλύτερος στον κόσμο καταναλωτής χρυσού, χαλκού και πολλών άλλων βιομηχανικών μετάλλων, δεν αφήνει τον χρόνο να πάει χαμένος. Οταν η Διεθνής Αρχή Θαλάσσιου Βυθού υιοθέτησε κανόνες για την αναζήτηση σουλφιδίων, τον Μάιο του 2010, εκπρόσωπος του Πεκίνου υπέβαλε την αίτηση για τη χώρα του την ίδια κιόλας μέρα. Η Ρωσία υπέκυψε στο δέλεαρ των ανοικτών θαλασσών το 2011, η Γαλλία και η Νότια Κορέα τον περασμένο Μάιο. Πρόσφατα, επίσης υπέγραψε συμφωνία για την αναζήτηση σουλφιδίων στα νερά των Φίτζι η Σεούλ.