λήμματα

γιος. Πέθαναν και οι δύο συνταξιούχοι γονείς του. Αυτός, όμως, δεν τους ξέχασε. Πήγαινε κάθε μήνα και εισέπραττε τη σύνταξή τους. Γιατί να μην την εισπράττει; Μήπως ο αρμόδιος ασφαλιστικός οργανισμός ήλεγξε ποτέ ποιους πληρώνει; Αν δεν μας είχε βρει το τρισκατάρατο Μνημόνιο, θα είχε απογράψει τους δικαιούχους; Θα είχε καταγράψει τους τυφλούς που βλέπουν, τους κωφάλαλους που ακούν και η γλώσσα τους πάει ροδάνι; Είναι σωστό, λοιπόν, να στρέφεται σήμερα η λαϊκή οργή εναντίον ενός παιδιού που αγάπησε τόσο πολύ τους γονείς του, ώστε, μην μπορώντας να ζει πλέον μαζί τους λόγω ανωτέρας βίας, αποφάσισε να ζει τουλάχιστον με τις συντάξεις τους; Τι έκανε τελικά αυτό το παιδί; Εφήρμοσε το ρητό «ους ο Θεός εχώρισε, ΙΚΑ μη χωριζέτω». Πρέπει γι’ αυτό να τιμωρηθεί με διασυρμό; Τόσο πολύ χάλασε ο κόσμος;

γονείς. Ας σκεφτούμε όμως και τους γονείς αυτού του παιδιού. Στον Παράδεισο όπου βρίσκονται, γιατί με τέτοιο γιο οτιδήποτε λιγότερο από τον Παράδεισο θα ήταν αδιανόητο, σίγουρα θα αισθάνονται χαρά και αγαλλίαση. Δεν είναι μόνο ότι «τα στερνά τιμούν τα πρώτα». Είναι και ότι δεν είναι μικρό πράγμα να είσαι ο γεννήτορας ενός ανθρώπου που ανακάλυψε τη γέφυρα που συνδέει τα επίγεια με το υπερπέραν. Αυτή η γέφυρα, που ήταν αντικείμενο αναζήτησης ολόκληρης της ανθρωπότητας από καταβολής κόσμου, φέρει πλέον το ελληνικότατο όνομα «Σύνταξη» προς δόξαν των ευγενέστερων παραδόσεων της φυλής.

πανόραμα. Επειδή πολλές συγκρίσεις γίνονται τελευταίως μεταξύ του 1980 και του 2012, θα μπορούσε να μας πληροφορήσει κάποιος πόσους άνεργους πτυχιούχους αριθμούσε τότε ο κόσμος των λεγόμενων «μη προνομιούχων» και τι ποσοστό επί του συνόλου του πληθυσμού αντιπροσώπευαν; Επίσης, πόσους πανεπιστημιακούς μισθοδοτούσε τότε το ελληνικό Δημόσιο και πόσους σήμερα; Η Ελλάδα της κρίσης είναι, είτε μας αρέσει είτε όχι, η Ελλάδα του τυπικού εκδημοκρατισμού της γνώσης και της μαζικής παραγωγής πτυχίων. Η γνώση, αν κρίνουμε από την τηλεοπτική καθημερινότητα της τελευταίας διετίας, είναι εδώ σε άφθονες ποσότητες. Δεν είναι υπερβολή να λεχθεί ότι ειδικότερα οι οικονομολόγοι και οι οικονομολογούντες γενικώς απέκτησαν περγαμηνές αναγνωρισιμότητας αδιανόητες για οποιονδήποτε άλλον επιστημονικό κλάδο. Πρόκειται για τους δασκάλους, κατά τεκμήριον, των άνεργων νέων πτυχιούχων. Ο λόγος τους αποπνέει, κατά κανόνα, τη σιγουριά του ειδήμονος και ρουφιέται μετά μανίας από το αλαλιασμένο εθνικό ακροατήριο. Ακόμη κι όταν, κανονικοί μισθωτοί του Δημοσίου αυτοί, βάλλουν κατά του γιγαντισμού του ή όταν υπερασπίζονται τον πρωτογενή τομέα της οικονομίας, τον οποίο δυσκολεύονται να καταδεχτούν οι νέοι των οποίων υπέγραψαν τα πτυχία. Είναι αυτή μια λεπτή ειρωνική πτυχή της όλης ιστορίας της κρίσης που δεν πρέπει να μας διαφεύγει, όπως δεν διαφεύγει και σε αρκετούς πανεπιστημιακούς μας, οι οποίοι, τυπτόμενοι φαίνεται από το ανεπίδοτο οικονομολογείν, φιλολογείν, θεολογείν, θεατρολογείν, κοινωνιολογείν, εγκληματολογείν κ.λπ. των πρώην φοιτητών τους, στρέφονται στο μέγα σχολείο της Πράξης, που είναι η πολιτική. Τι θα πει, όμως, πολιτική στη σημερινή Ελλάδα; Και πώς ηχεί στ’ αυτιά μας ο λόγος του Πολ Βαλερί: «Δεν μου μαθαίνεις τίποτα όταν δεν μου μαθαίνεις να φτιάχνω κάτι»;

πρόβλημα. Είναι οικονομικό, γι’ αυτό και τον πρώτο λόγο τον έχουν οι οικονομολόγοι. Το πιστεύει κανείς αυτό για την κατάσταση της χώρας; Αφορά η ρίζα του ελληνικού προβλήματος το Μνημόνιο και το Μεσοπρόθεσμο; Η καταστροφή ενός τόπου μπορεί να ξορκιστεί με μια μονομερή καταγγελία, μια ακύρωση ή επαναδιαπραγμάτευση ενός κειμένου; Δεν περιποιείται αφάνταστη τιμή στους ελάχιστους που υποδύθηκαν τις συμπολιτευόμενες ή αντιπολιτευόμενες ηγεσίες όταν τους καταλογίζεται η πρώτη ειρηνική συντριβή μιας χώρας της Δύσης; Και προς αποφυγήν παρεξηγήσεων: ως ελάχιστοι εδώ δεν νοούνται κάποιοι άλλοι, αλλά η ελάχιστη πλευρά του καθενός μας, αυτή που ο αείμνηστος Συκουτρής ονόμαζε «νοσηρή ολιγάρκεια των Ελλήνων».

φάσμα. Πρώην κόμμα. Οσο υπήρχε ασχολείτο με πελατειακές εξυπηρετήσεις, διορισμούς ημετέρων, επιδοτήσεις φανταστικών καλλιεργειών, προμήθειες και μίζες στελεχών και άλλα συναφή. Τώρα που δεν υπάρχει πια, κατά δήλωση του προέδρου του, ασχολείται με τα πεπρωμένα του έθνους, τη μοίρα της χώρας, την ηθική διάσταση της πολιτικής και δεν συμμαζεύεται. Γλείφει, κοντολογίς, εκεί που έφτυνε.