[Εναλλακτικά] Η οφθαλμαπάτη της εξουσίας

ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ της πολιτικής, η εξουσία μπορεί να αποδειχθεί οφθαλμαπάτη. Κι αυτό γιατί η πραγματική εξουσία που ασκεί κανείς μπορεί να είναι λιγότερη από αυτήν που τυπικά αναλογεί στη θέση που έχει. Πάρτε παράδειγμα τους τελευταίους υπουργούς Οικονομικών, με εξαίρεση τον Βαγγέλη Βενιζέλο που ήταν και αντιπρόεδρος.

Ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου είχε λιγότερη εξουσία από το χαρτοφυλάκιο και χρειαζόταν ενίσχυση από τον πρωθυπουργό Γ. Παπανδρέου. Κατά την πενταετία Καραμανλή, ο Γιώργος Αλογοσκούφης είχε πολύ μεγαλύτερη δύναμη από τον Γιάννη Παπαθανασίου. Και στην πενταετία Σημίτη, ο Γιάννος ήταν «τσάρος», ενώ ο Νίκος Χριστοδουλάκης, παρότι είχε χρισθεί και τυπικά πρώτος τη τάξει υπουργός από τον πρωθυπουργό, είχε δυσκολίες να επιβληθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Μάλιστα. Και ο Γιάννης Στουρνάρας; Εδώ τα πράγματα μπερδεύονται. Δεν ανήκει στον ίδιο πολιτικό χώρο με τον Αντώνη Σαμαρά – δηλαδή στη ΝΔ. Το ΠΑΣΟΚ στηρίζει την κυβέρνηση αλλά δεν συνεισέφερε στελέχη του ή πρόσωπα που πέρασαν από τις κυβερνήσεις του όπως ο Στουρνάρας. Τι σημασία έχει όμως η πολιτική; Η νέα κυβέρνηση είχε ανάγκη το κύρος του Στουρνάρα – στην αγορά αλλά και στο εξωτερικό. Ακόμη περισσότερο: ο Στουρνάρας έχει περισσότερη εξουσία από κάθε προκάτοχό του, αφού θα έχει αποφασιστικό ρόλο σε κρίσιμα θέματα όπως η ανακεφαλαιοποίηση – και ανασυγκρότηση – των τραπεζών ή οι ιδιωτικοποιήσεις.

ΟΛΑ ΑΥΤΑ δημιουργούν ένα ασταθές μείγμα. Είναι ο Στουρνάρας πολιορκημένος σε μια κυβέρνηση ΝΔ; Ετσι αντέδρασε ο Βασίλης Ράπανος όταν ξύπνησε την περασμένη Παρασκευή και είδε ποιοι ήταν οι άλλοι υπουργοί γύρω του. Ή είναι ένας de facto αυτόνομος παίκτης μέσα στην κυβέρνηση; Ας πούμε: θα επιζητήσει ο Στουρνάρας ρόλο στην τοποθέτηση διοικήσεων σε τράπεζες και μεγάλες ΔΕΚΟ; Ο Σαμαράς είχε ήδη άποψη για όλα αυτά και οι άνθρωποί του έχουν δώσει δείγματα ότι θα κινηθούν με όρους νίκης τύπου Καραμανλή το 2004. Ακόμη όμως και μετά τις τοποθετήσεις, πώς θα προσδιορίσει ο Στουρνάρας τον ρόλο του σε σχέση με όλους αυτούς τους οργανισμούς των οποίων το υπουργείο Οικονομικών – όπως υπενθυμίζουν παγίως όσοι έχουν κρατήσει το χαρτοφυλάκιο – είναι ο μέτοχος;

Το να ασκείς εξουσία δεν σημαίνει αναγκαστικά να συγκρούεσαι. Σημαίνει και να εισακούεσαι. Ως προσωπικότητα, ο Στουρνάρας είναι αυτό που λέμε «soft power» – δηλαδή είναι υπέρ της ήπιας άσκησης δυνάμεως. Η ΝΔ όμως είναι πάντα «hardball» – δηλαδή παίζει σκληρή μπάλα – σε θέματα κατανομής εξουσίας και καρεκλών. Το τι θα γίνει με όλα αυτά θα φανεί στην πορεία. Είναι όμως βέβαιο ότι το έργο που θα παιχτεί δεν θα το έχουμε ξαναδεί. Αφού δεν έχουμε δει κυβέρνηση ΝΔ με στήριξη δύο κομμάτων της αντιπολίτευσης και υπουργό εξωτικό!