[Φαινόμενα] Επικοινωνιακή οπερέτα με κλικ

Μπορεί στη χώρα μας οι πολιτικοοικονομικές συνθήκες να απέδειξαν ότι αυτό που έχει σημασία είναι να βρεθούν τα πρόσωπα της κυβέρνησης που θα μπουν στο «κάδρο» της σκληρής της πραγματικότητας. Σε άλλες χώρες, όπως στη Γαλλία για παράδειγμα που επίσης έχει πρόσφατη κυβέρνηση, τα επικοινωνιακά επιτελεία δεν φείδονται χρόνου και προσπαθειών προκειμένου να διαμορφώσουν το καταλληλότερο συμβολικό «κάδρο», εντός του οποίου θα προβάλλει το πρόσωπο του αρχηγού. Σε μια εικόνα που θα σφραγίσει το «πνεύμα» της θητείας του.

Εξού και στήθηκε ένα ολόκληρο επικοινωνιακό γεγονός για να παρουσιαστεί στον Τύπο η καθιερωμένη φωτογραφία του γάλλου Προέδρου. Τηρήθηκε απόλυτη μυστικότητα γύρω από τη φωτογράφιση, ώστε να προκληθεί το ενδιαφέρον των δημοσιογράφων και κατόπιν σκηνοθετήθηκε μια πανηγυρική συνέντευξη Τύπου για τα… αποκαλυπτήρια του πορτρέτου.

Μα πόσο σημαντική μπορεί να είναι μια φωτογραφία την εποχή που ο κόσμος βρίσκεται στην άγρια δίνη της οικονομικής κρίσης; Κι όμως, οι συμβολισμοί της θεωρήθηκε ότι πρέπει να συμπυκνώνουν το «πνεύμα» της νέας εποχής Ολάντ, να αποτυπώνουν τον πυρήνα της πολιτικής του ιδεολογίας, άρα και τη στάση του απέναντι στα προβλήματα του λαού. Αν και σύμφωνα με τον γαλλικό Τύπο είναι η πρώτη φορά που σκηνοθετείται ολόκληρη παράσταση για τη φωτογραφία ενός Προέδρου.

Πάντως το πορτρέτο που περίμενε σε περίοπτο σημείο στην αίθουσα της συνέντευξης Τύπου, καλυμμένο με κόκκινο βελούδο, φέρει την υπογραφή του σκηνοθέτη και φωτογράφου Ρεϊμόν Ντεπαρντόν που λέει πως χρησιμοποίησε την ίδια φωτογραφική μηχανή με την οποία είχε φωτογραφίσει το 1961 τον Ντε Γκολ και την Μπριζίτ Μπαρντό.

Οι γαλλικοί μύθοι, σε μια πρωτότυπη επικοινωνιακή σύνθεση, στην υπηρεσία της σύγχρονης πολιτικής. Ο ίδιος ο Ολάντ βρίσκεται στο κέντρο, λουσμένος στο φως, στους κήπους του προεδρικού μεγάρου που φαίνεται στο βάθος, χωρίς να δεσπόζει με το μέγεθός του. Ετσι ώστε ο γάλλος Πρόεδρος να μοιάζει περισσότερο με έναν επαρχιώτη ευγενή που φωτογραφίζεται στα κτήματά του και να δίνει την εντύπωση ότι μπορεί να μοιραστεί ένα πικ-νίκ στο γρασίδι με οποιαδήποτε γαλλική οικογένεια. Το περίεργο είναι ότι επιλέχθηκε μια τέτοια εικόνα για τη Γαλλία του 2012. Πάντως, όπως δήλωσε ο Ντεπαρντόν, αυτό που έχει σημασία είναι το ντεκόρ.

Πάντα είχε. Για παράδειγμα, το πιο πολύπλοκο και πλούσιο σε συμβολισμούς πορτρέτο ήταν του Μιτεράν. Επέλεξε να φωτογραφιστεί στη βιβλιοθήκη, κρατώντας στα χέρια έναν δερματόδετο τόμο των «Δοκιμών» του Μοντένιου. Φωτογράφος του μάλιστα ήταν η Ζιζέλ Φρόιντ, η οποία είχε φωτογραφίσει τους διασημότερους συγγραφείς (Τζόις, Μαρλό, Βιρτζίνια Γουλφ, Κολέτ κ.ά.). Ηθελε να προβάλει το ίματζ ενός ηγέτη που δίνει προτεραιότητα στην κουλτούρα και να ενισχύσει τον μύθο ότι η Γαλλία είναι χώρα του πνεύματος και των τεχνών.

Αλλωστε ο πρώτος που φωτογραφίστηκε στη βιβλιοθήκη ήταν ο Ντε Γκολ, με το μεγάλο περιδέραιο της Λεγεώνας της Τιμής στο στήθος και βλέμμα που κοιτούσε κατευθείαν τους Γάλλους, δίνοντας την αίσθηση της στιβαρότητας. Ο πιο «χαλαρός» της ιστορίας των προεδρικών φωτογραφιών υπήρξε ο Ζισκάρ Ντ’ Εστέν, φωτογραφισμένος σε κοντινό πλάνο, μόνο μπούστο, μπροστά στη γαλλική σημαία που κυματίζει στον άνεμο, μαυρισμένος, νέος και χαμογελαστός, έτοιμος για οποιαδήποτε πρόσκληση σε γεύμα.

Κάθε φωτογραφία εντέλει αφηγείται και την ιστορία μιας προεδρικής θητείας. Και όχι μόνο. Στη σκηνοθεσία των προεδρικών εμφανίσεων και εξαγγελιών έχουν την πρωτοκαθεδρία φυσικά οι Αμερικανοί. Στις μελέτες της επικοινωνιακής στρατηγικής κάθε προέδρου αναφέρεται ως κορυφαία παράσταση η εμφάνιση του Μπους το 2002, όταν μίλησε για την «εθνική ασφάλεια» με φόντο τους βράχους του Μάουντ Ράσμορ με τις σκαλισμένες προτομές των Ουάσιγκτον, Τζέφερσον, Ρούζβελτ και Λίνκολν. Οι κάμερες ήταν τοποθετημένες με τέτοιον τρόπο ώστε να φιλμάρουν το προφίλ του Μπους υπερτιθέμενο στα πορτρέτα των προκατόχων του.