ΑΠΟΜΕΣΗΜΕΡΟ Δευτέρας και – ίσως λόγω ζέστης – η ουρά στο συνοικιακό σουπερμάρκετ δεν ήταν μεγάλη. Η κυρία που είχε φθάσει στο ταμείο καθυστερούσε. Την πονούσε, έλεγε, το δεξί της χέρι. «Κουράστηκα να μουντζώνω τους πολιτικούς. Η Βουλή είναι για βομβαρδισμό – εννοώ η προηγούμενη Βουλή…».
Σε δύο προτάσεις συνοψίζεται το πώς φθάσαμε από την κρίση της πολιτικής στην κρίση της δημοκρατίας. Ισως και να ήμασταν ήδη εκεί από πέρσι το καλοκαίρι, όταν χιλιάδες «Αγανακτισμένοι» έριχναν φάσκελα στο κτίριο του Κοινοβουλίου. Ισως και να μας αποκοίμισε το ηρεμιστικό Παπαδήμου που λειτούργησε ως διάλειμμα. Ισως και να είχαμε αυταπάτες καθώς δεν είχαν γίνει ακόμη εκλογές. Ωστόσο, η άνοδος κομμάτων στην περιφέρεια του πολιτικού συστήματος βρίσκει την εξήγησή της σε αυτές τις τυχαίες κουβέντες στο ταμείο ενός σουπερμάρκετ. Ειρήσθω εν παρόδω ότι η κυρία που τις πρόφερε δεν είχε μισοάδειο καλάθι με λίγα αναγκαία εφόδια.
Ο ΣΥΡΙΖΑ αμφισβητεί το σύστημα. Ο αρχηγός των Ανεξάρτητων Ελλήνων Πάνος Καμμένος δεν το ‘χει σε τίποτε να «δώσει» ως πλαστογράφο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Οσο για τη Χρυσή Αυγή, τα σχόλια περιττεύουν. Το κόμμα Μιχαλολιάκου είναι νοσταλγός του Γεωργίου Παπαδόπουλου. Η οικονομική κρίση και ο χλευασμός της πολιτικής μας οδήγησαν με μεγάλη ταχύτητα σε αμφισβήτηση του πολιτεύματος. Τα περί στρατιωτικού πραξικοπήματος που ακούγονται στο εξωτερικό – ιδίως στη Γαλλία – μας φαίνονται υπερβολή. Ωστόσο, ο αντιδημοκρατικός πυρετός ανεβαίνει στη χώρα. Δεν βρίσκει έκφραση, προς το παρόν, στις Ενοπλες Δυνάμεις. Παρότι ο αναβρασμός στις γραμμές των αποστράτων φάνηκε ήδη από την εισβολή στο Πεντάγωνο επί υπουργίας Μπεγλίτη. Τι γίνεται με την Αστυνομία όμως; Η ώσμωση με τη Χρυσή Αυγή είναι δεδομένη και τεκμηριώνεται ανεπισήμως από το γεγονός ότι πολλοί αστυνομικοί την προτίμησαν στην κάλπη.
Από την άποψη αυτή, οι αυριανές εκλογές είναι κρίσιμες. Η 6η Μαΐου ήταν κάλπη οργής. Τη 17η Ιουνίου δεν υπάρχουν δικαιολογίες. Το αποτέλεσμα στην κορυφή θα φανερώσει τις δυνατότητες για μια κυβέρνηση συνεργασίας με ορίζοντα διαρκείας. Από το αποτέλεσμα στη βάση, όμως, θα φανεί αν ο αντιδημοκρατικός πυρετός παραμένει υψηλός στη χώρα. Αν, δηλαδή, οι δυνάμεις που αμφισβητούν το πολίτευμα ή που δεν έχουν κανένα σεβασμό για τους θεσμούς, είναι εδώ για να μείνουν. Αυτό δεν είναι χωρίς σημασία. Ακόμη και σε ένα σενάριο με μια σταθερή πολυκομματική κυβέρνηση συνεργασίας, οι αντιδημοκρατικές δυνάμεις θα συνεχίσουν να εκφράζουν την κοινωνική μισαλλοδοξία και θα εδραιωθούν. Το παράδειγμα του Εθνικού Μετώπου που πέρασε από τον μπαμπά στην κόρη Λεπέν στη Γαλλία είναι η αναφορά για το τι θα συμβεί. Ο μόνος τρόπος να αντιμετωπιστεί η φυγόκεντρη αντιδημοκρατική παρόρμηση είναι με επιστροφή στην ανάπτυξη. Το κακό ξεκίνησε από την κρίση της οικονομίας και μόνο με την αποκατάστασή της μπορεί να αντιμετωπισθεί.