[Τρίτη άποψη] Το κέλυφος της ελπίδας

Ηταν, πριν από τις προεδρικές εκλογές του 1981, η τελευταία τηλεοπτική αντιπαράθεση του εξερχόμενου προέδρου Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν και τού (για τρίτη φορά) προεδρικού υποψηφίου Φρανσουά Μιτεράν. Στο τέλος, ο συντονιστής, απευθυνόμενος προς τον σοσιαλιστή ηγέτη, του είπε: «Εχετε ένα δευτερόλεπτο για να αποκατασταθεί η απόλυτη ισότητα χρόνου, χρησιμοποιήστε το». Και ο μετέπειτα πρόεδρος κοιτώντας την κάμερα, δηλαδή τους ψηφοφόρους, τους παρότρυνε: «Επιλέξατε την ελπίδα!».

Μετεκλογικά λοιπόν, ως εκλεγμένος πλέον, συγκρότησε σοσιαλκομμουνιστική κυβέρνηση υπό τον Πιερ Μορουά, παραδοσιακό σοσιαλιστή δημοδιδάσκαλο, για να «ενσαρκώσει την ελπίδα». Ωστόσο η πραγματικότητα αρνήθηκε να συμμορφωθεί. Μαζικές κρατικοποιήσεις, αυξήσεις απολαβών και επιδομάτων, γενικότερα απροσμέτρητη κοινωνική γενναιοδωρία και βίαιη χειραφέτηση από τη «μίζερη λογιστική δημοσιονομία» έριξαν τόσο έξω τα δημόσια οικονομικά και μείωσαν σε τέτοιο βαθμό την ανταγωνιστικότητα και την εξαγωγική δυναμική των γαλλικών προϊόντων, που ο «πρόεδρος της ελπίδας» έβαλε τη μηχανή ανάποδα. Με νέο πρωθυπουργό τον τότε νεαρό Ρολάν Φαμπιούς – τον σημερινό υπουργό Εξωτερικών που προειδοποιεί τους Ελληνες πως κάθε απόκλιση από τις ειλημμένες υποχρεώσεις θα σημάνει «κλείσιμο των στροφίγγων» και, συνακόλουθα, οικονομική καταστροφή -, ο πρώτος και μέχρι προχθές τελευταίος αριστερός πρόεδρος της 5ης Δημοκρατίας πήρε πίσω, με το παραπάνω, ό,τι είχε δώσει στον λαό (καταγγελλόμενος βέβαια από τους κομμουνιστές πρώην κυβερνητικούς εταίρους του).

Η ανά τον κόσμο Αριστερά, ωστόσο, εξακολουθεί να εμφανίζεται ως σταυροφόρος της ελπίδας. Μάλιστα, η νεοπαγής ελληνική της έκφραση, ο κ. Τσίπρας, επέλεξε τη γαλλική πρωτεύουσα όχι μόνο για να απειλήσει τον νεοεκλεγέντα γάλλο Πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ να μην τολμήσει να αποκλίνει απ’ ό,τι ο Αλέξης εξέλαβε ως «δεσμεύσεις» προς τη χώρα μας, αλλά και για να διατρανώσει τη βεβαιότητα πως στις 17 Ιουνίου ο ελληνικός λαός θα προτιμήσει τις δυνάμεις της ελπίδας από αυτές του φόβου. Ποια είναι, όμως, τα «δρεπανοφόρα της ελπίδας» που θα κουρέψουν… σύριζα τις δυνάμεις της συντήρησης, διασφαλίζοντας τη μετάβαση της χώρας μας στην «άδουσα επαύριον» («les lendemains qui chantent»);

Σε πολιτικό επίπεδο, ως προνομιακός σύμμαχος και συνοδοιπόρος αναδεικνύεται το ΚΚΕ, που απορρίπτει κάθε ανορθωτική προοπτική εντός ευρωζώνης καθώς και κάθε συγκυβέρνηση με τα «κόμματα του ευρωμονόδρομου». Μάλιστα οι συριζαίοι, που γενικά δεν έχουν καμία αμφιβολία για τίποτε (π.χ. ότι η πολιτική τους θα μπορούσε να οδηγήσει εκτός ενιαίου νομίσματος ή Ευρωπαϊκής Ενωσης, να προκαλέσει αδυναμία καταβολής μισθών και συντάξεων κ.ο.κ.), μόνο σ’ αυτό το θέμα διατηρούν επιφυλάξεις, οι οποίες εμπεριέχουν και κάποια «ελπίδα»: ότι το «κόμμα του λαού» δεν θα επιμείνει στην άρνησή του…

Στο δε κοινωνικό επίπεδο η «πολιτική της ελπίδας» στηρίζεται στους – άλλοτε πασοκόφιλους – δεινόσαυρους του κρατικοδίαιτου συνδικαλισμού, δηλαδή στους πυλώνες του υπερδιογκωμένου, διεφθαρμένου, κομματικού κράτους των προνομίων και των προνομιούχων…

Τέλος, σε επικοινωνιακό – «ιδεολογικό» επίπεδο, η βάση στήριξης της συριζοπολιτικής εντοπίζεται σε έντυπα, συγκροτήματα, εκδότες και γνωμοδιαμορφωτικούς μηχανισμούς, στο παρελθόν επίσης συχνά πασοκόφιλους και κατεδαφιστές του δεξιού κράτους, οι οποίοι – παρά τη δεδομένη και προφανή ανιδιοτέλειά τους – έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του στίγματος της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Σήμερα λοιπόν στρέφονται στον ΣΥΡΙΖΑ, ακριβώς επειδή ενσαρκώνει την ελπίδα, έννοια από τη φύση της στρεφόμενη στο μέλλον, δηλαδή έννοια… Αυριανή.

Συγκεφαλαιώνοντας, λοιπόν, τους παράγοντες που συγκροτούν το τσίπρειο οικοδόμημα, διαπιστώνει κανείς ότι σε μεγάλο βαθμό αποτελούν μεταγραφές από το παλιό «διεφθαρμένο» ΠΑΣΟΚ, «αυτό που έφερε εδώ τη χώρα» και ως εκ τούτου «δεν δικαιούται ψήφο για να ανορθώσει τα ερείπια που προκάλεσε»… Γεγονός που, ενδεχομένως, νομιμοποιεί τον προβληματισμό μήπως ο λαός μας, με τη συριζοκατευθυνόμενη επιλογή του (που φαίνεται να έχει μεγαλύτερη συνοχή απ’ ό,τι δείχνουν οι αναρίθμητες συνιστώσες), απλά αναζητάει την ουσία του ανδρεοπαπανδρεϊκού μορφώματος, του οποίου απέρριψε μόνο το κέλυφος.

ΥΓ: «Οι αρχηγικοί εγωισμοί και τα κομματικά συμφέροντα οδήγησαν σε εκφυλισμό των θεσμών και αναίρεσαν τα δικαιώματα για όραμα». Αυτά δεν είναι λόγια διανοούμενου ή ανθρώπου που βλέπει εκ των έξω το πολιτικό μας σύστημα. Εχουν την υπογραφή ηγέτη ευρισκόμενου στον πυρήνα του πολιτικού κατεστημένου. Δεν σας είναι άγνωστος. Ονομάζεται Αντώνης Σαμαράς…

Ο Θανάσης Διαμαντόπουλος είναι καθηγητής Πολιτικών Θεσμών και Συγκριτικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο