«Τα φαντάσματα υπάρχουν πάντα»

«Ο ελληνικός λαός ποτέ δεν ολοκλήρωσε το πένθος του για τον εμφύλιο πόλεμο. Κάψαμε και τους φακέλους, με αποτέλεσμα τα φαντάσματα του εμφυλίου να υπάρχουν ακόμα γύρω μας», είπε ο συγγραφέας Σάββας Μιχαήλ, με αφορμή την εκδήλωση για το βιβλίο της Κατερίνας Μάτσα «Το αδύνατο πένθος και η κρύπτη – Ο τοξικομανής και ο θάνατος» (εκδ. Αγρα). «Υπάρχει μια τεράστια κρύπτη σε αυτή τη χώρα. Η ουσιαστική ατιμωρησία για τα κατοχικά εγκλήματα, ακόμη και ότι κάποιοι μετατράπηκαν από δωσίλογους σε κυβερνήτες, εμπόδισε το πένθος. Και πολλοί νέοι οδηγούνται στα ναρκωτικά ακριβώς επειδή δεν μπορούν να πενθήσουν μια απώλεια. Υπάρχει η περίπτωση μιας κοπέλας που έπεσε στα ναρκωτικά, με πατέρα χουντικό αξιωματικό που δεν φυλακίστηκε αλλά απλώς αποστρατεύτηκε. Κάποια στιγμή πήγε στο οστεοφυλάκιο του πεθαμένου πατέρα της, το έσπασε και πήρε τα οστά στο σπίτι. Μετά κατάφερε πια να μπει σε πρόγραμμα αποτοξίνωσης». «Δεν πενθούμε, για να μη διαταράξουμε την τάξη των ζωντανών. Αν θέλουμε όμως να τη διαταράξουμε, πρέπει πρώτα να διαταράξουμε την τάξη των νεκρών». «Σε παλιότερες κοινωνικές δομές (π.χ. φεουδάρχης-κολλήγος) η εξάρτηση είχε πρόσωπο. Σήμερα η εξάρτηση δεν έχει πρόσωπο, όλα χάνουν το πρόσωπό τους, ακόμη και ο θάνατος».

Μ.Π.