Στην κορυφή του Λονδίνου

Ο Ρέντσο Πιάνο είναι ένας ουμανιστής. Το λένε οι αρχιτέκτονες που έχουν συνεργαστεί μαζί του. Οπως ο διάσημος Ρίτσαρντ Ρότζερς, ο οποίος συνυπέγραψε το πρώτο τους έργο, το κέντρο πολιτισμού Ζορζ Πομπιντού στο Παρίσι. Το δείχνουν επίσης τα έργα του. Οπως η μακέτα και το επεξηγηματικό βίντεο του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος στην περιοχή του φαληρικού Δέλτα στην Αθήνα, το οποίο θα λειτουργήσει το 2015.

Το λέει και ο ίδιος μιλώντας για τη μικρή ομάδα των ανθρώπων που δουλεύουν στο γραφείο του Renzo Piano Building Workshop στο Παρίσι: «Εχω έναν κανόνα, να μη δουλεύω με περισσότερα από εκατό άτομα. Κάποιες φορές ξέρω ότι υπερβαίνουμε αυτόν τον αριθμό. Αλλά αν το γραφείο είναι μεγάλο, τότε χάνεις τον έλεγχο. Μου αρέσει να γνωρίζω το όνομα του καθένα που εργάζεται στο γραφείο», είπε σε συνέντευξή του στην «Independent».

Αφορμή δίνει το τελευταίο του έργο, ένας πανύψηλος ουρανοξύστης – ο ψηλότερος στην Ευρώπη – στο Λονδίνο, με ύψος 310 μ., σε σχήμα γυάλινου καμπαναριού, με το ποιητικό όνομα «Η Κρυστάλλινη Αγκίθα» (The Shard of Glass). Εκεί στεγάζονται ένα σύμπλεγμα από κατοικίες, ιδιωτικά γραφεία, εστιατόρια και ξενοδοχείο. Ενώ στην οροφή του θα έχει πρόσβαση το κοινό, το οποίο θα μπορεί να δει την αγγλική πρωτεύουσα από ψηλά. Ετσι ακριβώς όπως ατενίζουν έκθαμβοι οι τουρίστες το Παρίσι από τον Πύργο του Αϊφελ ή τη Νέα Υόρκη από την οροφή του Εμπάιαρ Στέιτ Μπίλντινγκ.

Η Κρυστάλλινη Αγκίθα είναι η προσφορά του ιταλού αρχιτέκτονα στη νευραλγική περιοχή της Γέφυρας του Λονδίνου. Με αυτό το έργο συνεισφέρει στα νέα σύμβολα της πόλης των Ολυμπιακών Αγώνων 2012. Ο γυάλινος ουρανοξύστης είναι η έκφραση μητροπολιτικού δυναμισμού που η παγκόσμια κρίση με τίποτα δεν επιβραδύνει.

Κατά τον αρχιτέκτονα, η μορφή της Αγκίθας αποτελεί την εξέλιξη του καμπαναριού. Επισημαίνει δε τις άυλες ιδιότητες που έχουν τα κτίρια, εννοώντας την ενέργειά τους, τον μαγνητισμό τους, τον τρόπο με τον οποίο μεταμορφώνουν τις ζωές των ανθρώπων χωρίς αυτό να γίνεται άμεσα αντιληπτό. «Περίπου 300.000 άνθρωποι μετακινούνται από τον σταθμό της Γέφυρας του Λονδίνου. Αν αυτό που δημιουργήσαμε τους δίνει μια καλύτερη εμπειρία, τότε είναι σπουδαίο».

Ανάλογη είναι και η σκέψη του στη σύνθεση κτιρίων με ανοιχτό προσβάσιμο χώρο και πάρκο στο Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, όπου θα μετεγκατασταθούν η Λυρική Σκηνή και η Εθνική Βιβλιοθήκη, στον χώρο που παραχώρησε το ελληνικό Δημόσιο στο Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος για την πραγματοποίησή του. Εδώ ο Πιάνο μιλάει για τη δημοκρατία των ανοιχτών χώρων, «όπου οι άνθρωποι συναθροίζονται, κάνουν διάφορα σπορ, παρακολουθούν πειραματικά θεάματα. Είναι η έκφραση δημοκρατικής συνύπαρξης καθώς σε έναν ανοιχτό χώρο εξαφανίζονται κάθε είδους διαφορές», εξηγεί ο αρχιτέκτονας του οποίου το έργο χαρακτηρίζεται από «τον σεβασμό στο τοπίο και στο μέτρο του χτισμένου όγκου».

Η οροφή της Κρυστάλλινης Αγκίθας δίνει στους κατοίκους του Λονδίνου θέα από ψηλά. Αντίστοιχα ο Πιάνο σκέφτηκε τους Αθηναίους. Και βρήκε τη λύση για να επιστρέψει στην πόλη τη θέα που της έκλεψαν οι όγκοι των κτιρίων της Καλλιθέας: με τη δημιουργία ενός λόφου ύψους 30 μέτρων στο σημείο της Βιβλιοθήκης. «Στο τελευταίο επίπεδο του κτιρίου δημιουργούμε το Αναγνωστήριο που θα έχει χαρακτήρα και κατοικήσιμου χώρου (living room), με μεγάλα ανοίγματα προς τη θάλασσα και προς την πόλη».