Εξώσεις και κατεδαφίσεις για το «παλάτι» της Γιουροβίζιον

Φαινόταν από την αρχή. Από τότε που το Αζερμπαϊτζάν, ελέω κεφαλών της EBU, της Ενωσης Ραδιοτηλεοπτικών Φορέων της Ευρώπης, που οργανώνει τον τηλεοπτικό και ποπ Διαγωνισμό Τραγουδιού της Γιουροβίζιον, προσέθεσε τη χώρα (για την ακρίβεια: τον κρατικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα της AZN) στον κατάλογο των χωρών μιας παράδοξα διευρυμένης προς την Ασία «Ευρώπης». Ξεκίνησαν μετακαλώντας έναντι αδρότατων αμοιβών ξένους συνθέτες και στιχουργούς για να τους γράφουν χιτάκια, ή τέλος πάντων ποπ τραγουδάκια με πιασιάρικο ρυθμό που μπορεί να αγγίζει το εθισμένο στην ευρωπαϊκή ποπ τηλεοπτικό κοινό. Για την αζέρικη μουσική παράδοση ούτε λόγος. Ισως κάτι ανεπαίσθητα ανατολίτικο, κάπου πίσω…

Επειτα ήρθαν οι συμμαχίες των αζέρων αρμοδίων για τις συμμετοχές στη Γιουροβίζιον – κυρίως με την Τουρκία και το αντίστοιχο «ανατολίτικο» μπλοκ, αλλά και με τις χώρες των συνθετών. Ακολούθησαν και οι φήμες περί πούλμαν που μετέφεραν μαζικά αζέρους «ψηφοφόρους» εκτός συνόρων ώστε να ψηφίσουν το τραγούδι τους την ώρα του διαγωνισμού, με SMS (δεν επιτρέπονται ψήφοι από την επικράτεια της χώρας).

Και μια και λέμε Αρμενία φαίνεται πως η πλευρά των θεωρούμενων από την αζερική πλευρά άσπονδων γειτόνων (και σε διπλωματικό επίπεδο) φαίνεται πως έπαιξε ρόλο στις καταγγελίες στις οποίες η EBU θέλησε να παίξει κατευναστικό ρόλο, αφήνοντας μόνον να διαρρεύσει πως η αζερική αντιπροσωπεία έφτασε στα πρόθυρα της επίπληξης. Την ώρα που πέρυσι το Μάιο η αζερική συμμετοχή «Running Scared», τραγουδισμένη από ένα παράξενο «ζευγαράκι της Αγίας Παρασκευής» (εκείνος στο όριο της ενηλικίωσης, εκείνη πολύ μεγαλύτερή του) κέρδιζε την πρωτιά και έφερνε τον διαγωνισμό των εκατομμυρίων τηλεθεατών στο Μπακού.

Τότε αναγκάστηκαν οι Αζέροι να κάνουν τα καλά παιδιά. Και να… παίξουν και τους γείτονες Αρμενίους, που παρά την έχθρα έστειλαν τραγούδι στον φετινό διαγωνισμό. Μέχρι που, σύμφωνα με την αρμενική τηλεόραση, ο αζέρος πρόεδρος Ιλχάμ Αλίεφ «δήλωσε πως η Αρμενία είναι ο υπ’ αριθμόν ένα εχθρός της χώρας του». Τότε το τραγούδι αποσύρθηκε, αφήνοντας στο διαγωνισμό – η πρώτη του φάση θα διεξαχθεί στις 22 Μαΐου – τα τραγούδια 42 κρατικών ραδιοτηλεοράσεων (και της ΕΡΤ).

Κανείς δεν έχει αρνηθεί μέχρι σήμερα ότι η Γιουροβίζιον παίζει διπλό παιχνίδι με την πολιτική και τις συμμαχίες. Ομως στην προκείμενη περίπτωση η κυβέρνηση τού – γιουροβιζιονικού εντός ολίγου – Μπακού βλέπει στον τηλεοπτικό διαγωνισμό την ευκαιρία να δείξει και να επιδείξει πόσο «δυτικό» είναι. Και πόσο πλούσιο. Καθώς διέθεσε κοντά 100 εκατ. ευρώ για την διοργάνωση και για να χτίσει το πρώτο στην ιστορία παλάτι της Γιουροβίζιον, το στάδιο Crystal Hall, χωρητικότητας 23.000 θεατών – αν και μόνον 16.000 θα δουν λάιβ κάθε μια από τις τρεις φάσεις του διαγωνισμού, καθώς αναγγέλλεται πως η σκηνή θα είναι «μνημειακών διαστάσεων». Το Ιδρυμα Γκαϊντάρ Αλίεφ – οικογενειακό, του προέδρου, φυσικά – και ο διευθυντής του Ανάρ Αλακμπάροφ, που έχει και την ιδιότητα του παραγωγού στο σόου της φετινής Γιουροβίζιον, ανακοίνωναν στις 8 Σεπτεμβρίου την κατασκευή του γυάλινου παλατιού σε μια γειτονιά της πόλης με εξαιρετική θέα και νερά. Κατασκευαστής, η Alpine Bau Deutschland AG, εταιρεία που είχε αναλάβει και την – επιτυχημένη, όπως είχε θεωρηθεί – διαμόρφωση της Αρένας του Ντύσελντορφ για τον διαγωνισμό του 2011. Και αυτό σε χρόνο ρεκόρ (με χρονοδιάγραμμα έως τις 31 Μαρτίου – που μετατοπίστηκε για τα μέσα Μαΐου).

Ελα όμως που στην εν λόγω γειτονιά στο κέντρο του Μπακού κατοικούσαν, σε μικρές μονοκατοικίες, αλλά και σε πολυκατοικίες, αρκετοί, ενώ υπήρχαν και πολλά μικρά καταστήματα. Αρον άρον στάλθηκαν έγγραφα εξώσεων με κλήσεις «απαλλοτριώσεων» της τάξης των 1.500 μανάτ ή κάπου 1.700 ευρώ το τ.μ. (τα χρήματα εκτιμήθηκε, σύμφωνα με το BBC, ότι θα φτάνουν μόνον για διαμερισματάκια έως 40 τ.μ. στα περίχωρα της πρωτεύουσας). Υπήρξαν δε και περιπτώσεις που ένοικοι μέσα στη νύχτα οδηγήθηκαν σε αστυνομικά τμήματα την ώρα που κυβερνητικά συνεργεία έβαζαν μπροστά τις μπουλντόζες. Το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch) έψεξε τις Αρχές του Αζερμπαϊτζάν για «βίαιες εξώσεις και παραβίαση δικαιωμάτων» την ώρα που σε χρόνο ρεκόρ η περιοχή ισοπεδωνόταν για να υψωθεί πάραυτα το γυάλινο μεγαθήριο. Αυτές τις κατηγορίες δεν φαίνεται να τις έλαβε υπόψη της η EBU, ισχυριζόμενη πως «το στάδιο χτίζεται σε μια καθαρή από κτίρια περιοχή».

Για να ενισχύσει την απόδοση από το γιουροβιζιονικό έργο που θεωρεί πως θα μεγιστοποιήσει την προβολή του «δυτικού προφίλ» που θέλει να λανσάρει, ο βασικός χορηγός, το Ιδρυμα Αλίεφ, φαίνεται διατεθειμένο να προσφέρει γην και ύδωρ στις αποστολές των 42 διαγωνιζόμενων ραδιοτηλεοπτικών φορέων: καλύπτει όλα τα έξοδα διαμονής και ενδιαίτησής τους, φέρνει σεφ για να ετοιμάζουν ειδικά μενού (από κόσερ έως φινλανδικά πρωινά!) για τα μέλη των αποστολών, θέτει στη διάθεσή τους πολυτελή λεωφορεία επί 24ώρου βάσεως και υποχρεώνει όλα τα εστιατόρια του Μπακού να αποκτήσουν και αγγλόφωνους καταλόγους, διευρύνοντας και το μενού τους.