Ο Κασσαβέτης συναντά τον Κουν

Ενας δολοφόνος, ένας ληστής κι ένας διαφθορέας αποκαλύπτουν το πρόσωπό τους δίπλα στο αναποδογυρισμένο πορτρέτο μιας γκαλερίστριας και στην εικόνα του νεκρού Μουαμάρ Καντάφι. Την ώρα που ο ελληνικής καταγωγής εικαστικός Λουκάς Σαμαράς εμφανίζεται μπροστά από μια κάμερα που καταγράφει τις γκριμάτσες του κατά τη διάρκεια της ημέρας υπό τη μελωδία του «Κλαις» του Λεό Ραπίτη με τη φωνή της Σοφίας Βέμπο. Και όλα αυτά ενώ η ταινία που χάρισε τη διεθνή αναγνώριση στον Τζον Κασσαβέτη μαζί με τρεις υποψηφιότητες για Οσκαρ, τα «Πρόσωπα» («Faces»), κυριαρχεί.

Αποτέλεσμα; Ενα σύμπαν περίεργο, ιδιόρρυθμο, πολυδιάστατο και προκλητικό. Είναι ο κόσμος της εικαστικής έκθεσης «Faces», της νέας παραγωγής της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών που υπό την επιμέλεια του Πάολο Κολόμπο και τον συντονισμό της Μαριλένας Καρρά υπόσχεται, με αφορμή την εμβληματική ταινία του Κασσαβέτη, να διερευνήσει την «αποξένωση του ατόμου, το οποίο βρίσκεται παγιδευμένο ανάμεσα στον εαυτό του, στην αντίληψη που έχει γι’ αυτόν και στην κοινωνία και σχολιάζει τα συναισθήματα της μοναξιάς και πνευματικής αλλοτρίωσης που ανακύπτουν από αυτή τη συγκρουσιακή σχέση».

Και για να το πετύχει επιστρατεύει έργα 19 ελλήνων και ξένων δημιουργών. Από την προβολή των «Ορνίθων» που σκηνοθέτησε ο Κάρολος Κουν στην Επίδαυρο (1975), με μάσκες διά χειρός Γιάννη Τσαρούχη, έως το (βιντεοσκοπημένο) στόμα της Μπίλι Γουάιτλο να απαγγέλλει τον μονόλογο του Σάμιουελ Μπέκετ «Not Ι». Από τις μάσκες του Λορέντσο Τενκνίνι – ο οποίος για λογαριασμό του πρώτου εγκληματολόγου του 19ου αιώνα Τσεζάρε Λομπρόζο έφτιαχνε εκμαγεία των εγκληματιών μετά την εκτέλεσή τους, ώστε ο επιστήμονας να κατηγοριοποιήσει τα χαρακτηριστικά των εγκληματιών – έως τις φωτογραφίες του τσέχου αστέγου Μιροσλάβ Τίχι που «κυνηγούσε» τις εκφράσεις των περαστικών γυναικών.

Η θλίψη, ο πόνος, η απόγνωση αλλά και η διαφθορά έχουν αποτυπωθεί στους 12 γλυπτούς «Αθλίους» όχι του Βίκτωρος Ουγκώ αλλά του γερμανού εικαστικού Τόμας Σούτε, δίπλα στην Αμερικανίδα Σίντι Σέρμαν που σε μία ακόμη από τις μεταμορφώσεις της έχει φωτογραφιστεί ως κλόουν, αλλά και στις κούκλες του παραγνωρισμένου Αμερικανού Μπόρτον Μπάρτλετ, οι φωτογραφίες των οποίων θεωρήθηκε ότι αποτελούσαν μια ενοχλητικά σεξιστική απεικόνιση νεαρών γυναικών, με αποτέλεσμα εκείνος να αναγκαστεί να τις φτιάχνει απομονωμένος από τα εγκόσμια.

Η έκθεση ολοκληρώνεται με έργα των Κλοντ Καέν, Πιερπάολο Καμπανίνι, Εντι Φέργκιουσον, Διονύση Καβαλλιεράτου, Μαργκερίτα Μαντσέλι, Ηλία Παπαηλιάκη, Ούγκο Ροντινόνε, Ράιαν Τρεκαρτεν, Ρόζμαρι Τρόκελ και Λίζα Γιουσκαβάτζ.