[Αποψη] Πώς θα πέσουν τα επιτόκια των ελληνικών ομολόγων

Πριν από λίγες ημέρες ολοκληρώθηκε το πρώτο και σημαντικότερο τμήμα της μεγαλύτερης αναδιάρθρωσης χρέους που έχει γίνει ποτέ παγκοσμίως. Πρόκειται για την ανταλλαγή των παλαιών ομολόγων εκδόσεως του ελληνικού Δημοσίου με νέα χαμηλότερης ονομαστικής αξίας και επιτοκίων και συνολικά μεγαλύτερης διάρκειας. Σε ονομαστικές αξίες, μετά και το δεύτερο τμήμα, που αφορά τα ομόλογα υπό ξένο δίκαιο, το ποσό της αναδιάρθρωσης θα υπερβαίνει τα 105 δισ. ευρώ. Το μέγεθος είναι κολοσσιαίο και το μακροπρόθεσμο όφελος επίσης. Σημειώνουμε με νόημα τη λέξη «μακροπρόθεσμο», καθώς η άμεση ωφέλεια από την αναδιάρθρωση είναι σαφώς πολύ μικρότερη του προαναφερθέντος μεγέθους, καθώς το κράτος είναι υποχρεωμένο να δανειστεί εκ νέου για να καλύψει τις ανάγκες χρηματοδότησης τόσο του ίδιου του προγράμματος ανταλλαγής όσο και του τραπεζικού συστήματος και αυτού της κοινωνικής ασφάλισης.

Αυτό βέβαια δεν υποβαθμίζει την αξία της ουσίας της ανταλλαγής αυτής. Οι λόγοι είναι πολλοί και έχουν αναλυθεί διεξοδικά από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Ωστόσο αυτό το οποίο επισημαίνει η διαφορά μεταξύ άμεσης και ονομαστικής ωφέλειας είναι το κομβικό του μεταρρυθμιστικού μετασχηματισμού της ελληνικής οικονομίας. Η ταχύτητα αυτού του μετασχηματισμού είναι υψίστης σημασίας. Η λήψη αποφάσεων και πολύ περισσότερο η εφαρμογή τους πρέπει πλέον να είναι άμεση. Καθυστερήσεις, έλλειψη διευκρινίσεων, πολυπλοκότητα και περιορισμένη ορατότητα σε κάθε βήμα λειτουργούν ανασταλτικά. Πρόκειται για τους ίδιους λόγους που διατηρούν σε υψηλό επίπεδο το επιτόκιο των μακροχρόνιων ελληνικών τίτλων και μετά την ανταλλαγή. Πρόκειται για τους ίδιους που «πιέζουν» τις τιμές των τραπεζικών τίτλων στο Χρηματιστήριο. Θα μπορούσαν να συνοψιστούν με μία λέξη: αβεβαιότητα.

Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα που πρέπει να λυθεί το αμέσως επόμενο διάστημα. Η ελληνική οικονομία αντιμετωπίζεται με αμφισβήτηση, θεωρείται ασταθής και μη ανταγωνιστική. Το ερώτημα που κυριαρχεί λοιπόν ακόμη και μετά την επιτυχή ανταλλαγή των παλαιών ομολόγων με νέα στις αγορές είναι το κατά πόσο είναι διατηρήσιμο το μέγεθος του χρέους. Τα έως τώρα δεδομένα υποστηρίζουν ότι το μέλλον είναι ακόμη αβέβαιο. Τα στοιχεία που επιτείνουν την αβεβαιότητα είναι πολλά: οικονομικά, πολιτικά, κοινωνικά και θεσμικά, όμως το ουσιαστικότερο είναι η ευαισθησία του στον χρόνο. Και όταν γράφουμε χρόνο εννοούμε τις καθυστερήσεις. Μικρές καθυστερήσεις μπορεί να αυξήσουν την αβεβαιότητα σε τέτοιο βαθμό ώστε ο παράγοντας κινδύνου να ενσωματώσει και πάλι τα χειρότερα των σεναρίων. Κάτι τέτοιο μοιραία θα οδηγήσει σε αύξηση των επιτοκίων και μείωση των αποτιμήσεων.

Ο Θεόδωρος Κρίντας είναι διευθύνων σύμβουλος

της Attica Wealth Management και αντιπρόεδρος

της Ενωσης Θεσμικών Επενδυτών