«Οι ταινίες δεν αλλάζουν τον κόσμο»

Η 1η Εβδομάδα Σερβικού Κινηματογράφου της Αθήνας ξεκίνησε με το βραβευμένο με Χρυσό Φοίνικα φιλμ «Ο μπαμπάς λείπει σε ταξίδι για δουλειές», από το οποίο μάθαμε τον Εμίρ Κουστουρίτσα, που έστειλε μαγνητοσκοπημένο μήνυμά του. Θα είναι όμως παρών – ως νεόκοπος συγγραφέας – στην 9η Διεθνή Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης.

Πρωταγωνίστρια

σε αυτό το φιλμ, αλλά και στο «Underground» του ιδίου, όπως και σε αρκετές επιτυχίες του σερβικού κινηματογράφου, ήταν η Μαριάνα Καράνοβιτς, που μίλησε στα «ΝΕΑ» με έναν κάπως απόμακρο θαυμασμό για τον σκηνοθέτη που την ανέδειξε.

«Εχει φαντασία ο Εμίρ. Αλλά κυρίως έχει κότσια», μας λέει. «Τον έχω δει να καβγαδίζει με παραγωγούς και, κατά βάθος, καταλαβαίνω πως δεν ιδρώνει το αυτί του. Αν δεν μπορεί να κάνει μια ταινία όπως ακριβώς τη θέλει, προτιμά να μην την κάνει καθόλου. Δεν δίνει δεκάρα, αλήθεια σας λέω. Ισως γι’ αυτό να μην έχει γυρίσει κάτι τόσο καιρό, ίσως να έχει κουραστεί να παλεύει μαζί τους, δεν ξέρω τι κάνει κιόλας, έχουμε να μιλήσουμε καιρό – έχω την αίσθηση πως τον ενδιαφέρει περισσότερο η πολιτική τώρα…».

Ο κινηματογράφος, όμως, όπως και κάθε μορφή έκφρασης δεν είναι μια πολιτική πράξη; «Ισως», αντιτείνει. «Οχι όμως με κάποια ουσιαστική δύναμη. Δεν νομίζω πως οι ταινίες θα αλλάξουν τον κόσμο. Πριν από τη δεκαετία του ’90, στ’ αλήθεια πίστευα πως η τέχνη μπορούσε να βελτιώσει τις καταστάσεις, αλλά μετά άρχισαν οι συγκρούσεις. Ημουν αφελής – πίστευα πως, επειδή οι φωτογραφίες μου ήταν παντού σε όλη τη χώρα, αν φώναζα “σταματήστε να πολεμάτε ο ένας τον άλλο”, θα σταματούσαν. Ηταν γερή σφαλιάρα αυτή. Κάποιοι από εμάς αποφάσισαν να φύγουν από τη χώρα και να σώσουν τις ζωές τους. Και, τελικά, αυτή ήταν η πιο ουσιαστική βοήθεια που μπορούσαν να προσφέρουν».

Η Μαριάνα Καράνοβιτς πιστεύει πως οι πολιτικοί μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο. «Εχουν δύναμη, χρήματα, όπλα… Ο καλλιτέχνης δεν μπορεί να ανταγωνιστεί κάτι τέτοιο. Η επιρροή μου σταματά στους μαθητές της τάξης μου – είμαι καθηγήτρια Υποκριτικής εδώ και λίγο καιρό. Ξέρω πως λίγοι από αυτούς θα δεχτούν το σκεπτικό και τις αξίες μου. Αυτό όμως είναι το καλύτερο που μπορώ να κάνω. Και έχω πλέον συμφιλιωθεί με αυτό. Και δεν με σταματά ούτε από το να κατέβω στους δρόμους ούτε από το να φωνάξω για τα ανθρώπινα δικαιώματα, για τις κακοποιημένες γυναίκες, για την γκέι κοινότητα… Αυτό είμαι, τέλος. Καμία υστεροφημία, κανένας ψυχαναγκασμός του “σωτήρα”».