Πεθαίνοντας για την αλήθεια

«Είναι η πόλη των παγωμένων και των πεινασμένων, αντηχούν μόνο όλμοι που εκρήγνυνται και ομοβροντίες όπλων. Δεν υπάρχουν τηλέφωνα, το ηλεκτρικό έχει κοπεί… Η παγωμένη βροχή γεμίζει τις λακκούβες και το χιόνι εισβάλλει μέσα από παράθυρα δίχως τζάμια… Πολλοί από τους νεκρούς και τους τραυματίες είναι εκείνοι που διακινδύνευσαν να βγουν σε αναζήτηση τροφής». Αυτά έγραφε στο τελευταίο ρεπορτάζ της από τη Χομς, από ένα υπόγειο καταφύγιο γεμάτο τρομοκρατημένες γυναίκες και παιδιά, η 56χρονη Μαρί Κόλβιν, η βετεράνος με την καλύπτρα στο ένα μάτι – «παράσημο» μιας πολυετούς καριέρας σε κράτη και περιοχές όπου μαίνονταν πόλεμοι και υπέφεραν άνθρωποι, από τα Βαλκάνια και την Τσετσενία έως το Ανατολικό Τιμόρ. «Σήμερα είδα ένα μωρό να πεθαίνει», είχε δηλώσει στο BBC την Τρίτη. «Ηταν φριχτό, ένα παιδί δύο ετών είχε χτυπηθεί. Ο γιατρός είπε: “Δεν μπορώ να κάνω κάτι”. Η κοιλίτσα του ανεβοκατέβαινε μέχρι που ξεψύχησε».

Η Κόλβιν γεννήθηκε στο Λονγκ Αϊλαντ και σπούδασε στο Γέιλ Ανθρωπολογία. Δεν σχεδίαζε να γίνει δημοσιογράφος, η τύχη όμως τα έφερε έτσι ώστε η ανθρωπολόγος να μετατραπεί σε πολεμική ανταποκρίτρια – από το 1985, για λογαριασμό των «Sunday Times». Εχασε την όρασή της από το ένα μάτι το 2001 στη Σρι Λάνκα, στη βόρεια περιοχή των Ταμίλ, από χειροβομβίδα που της πέταξε στρατιώτης. «Μήπως ήμουν ανόητη; Ανόητη θα ένιωθα αν έγραφα για τη δεξίωση όπου πήγα χθες το βράδυ», έγραψε στην εφημερίδα της• «δεν θα κρεμάσω το αλεξίσφαιρο γιλέκο μου», υποσχέθηκε. Και δεν το κρέμασε. «Αποστολή μας είναι να λέμε την αλήθεια στην εξουσία», δήλωσε τον Νοέμβριο του 2010, στη διάρκεια εκδήλωσης μνήμης για τους δημοσιογράφους που έχουν πέσει εν ώρα καθήκοντος. «Στέλνουμε σπίτι αυτό το πρώτο ακατέργαστο προσχέδιο της ιστορίας. Μπορούμε και προσφέρουμε πράγματι, αποκαλύπτοντας τη φρίκη του πολέμου». Τη συνέκριναν συχνά με τη Μάρθα Γκέλχορν, την ατρόμητη πολεμική ανταποκρίτρια που έγινε το 1940 η τρίτη σύζυγος του Ερνεστ Χέμινγουεϊ• «έζησε τη ζωή της με πάθος», έλεγε χθες μια συνάδελφός της. «Φοβερά παπούτσια, φοβερή δημοσιογραφία».

ΣΤΟ ΣΤΟΜΑ ΤΟΥ ΛΥΚΟΥ. Στη Συρία είχε μπει λαθραία από τον Λίβανο, όπως και ο γάλλος φωτορεπόρτερ Ρεμί Οσλίκ. Ο διευθυντής της στην εφημερίδα τής είχε ζητήσει να φύγει, «κινδυνεύεις» της είπε, αλλά εκείνη «είχε ακόμα μια ιστορία να πει». Στο σπίτι της Χομς που είχαν μετατρέψει σε αυτοσχέδιο «γραφείο Τύπου», έπεσαν 11 ρουκέτες. Η επίθεση ήταν εσκεμμένη, λένε κάποιοι. Ευρώπη και ΗΠΑ, ηγέτες και οργανώσεις δημοσιογράφων κατήγγειλαν με δριμύτητα τον Ασαντ. Και η σφαγή συνεχίζεται.