Οι συλλήψεις στις πορείες δύσκολα οδηγούν στη φυλακή

Εκατοντάδες δικογραφίες έχουν σχηματιστεί τα τελευταία χρόνια εις βάρος συλληφθέντων σε διαδηλώσεις, μετά το τέλος των οποίων ιδιοκτήτες καταστημάτων – και όχι μόνο – μετρούν υλικές ζημιές που αποτιμώνται σε χιλιάδες ευρώ.

Για τα αδικήματα που τους καταλογίζονται, συνήθως πλημμελήματα, δεν προβλέπεται προφυλάκιση. Πολλές φορές όμως οι ίδιες οι δικογραφίες που σχηματίζονται – και χαρακτηρίζονται ατελείς – οδηγούν τους κατηγορουμένους στην ελευθερία.

Η παραπομπή των εκάστοτε συλληφθέντων στη Δικαιοσύνη δεν προεξοφλεί την ενοχή τους και πολύ περισσότερο την τιμωρία τους. Ο πρόεδρος της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων Χαράλαμπος Αθανασίου έχει την άποψη, για όσους βέβαια από τους συλληφθέντες υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία και προκύπτουν ενδείξεις συμμετοχής τους σε αξιόποινες πράξεις, ότι «πρέπει να αντιμετωπίζονται με ιδιαίτερη αυστηρότητα».

«Τα χέρια μας είναι δεμένα από τον ίδιο τον νόμο, που θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για να στείλουμε κάποιον κατηγορούμενο στη φυλακή», αντιτείνουν εισαγγελείς και δικαστές, επιστρέφοντας τις αιτιάσεις σε όσους τους χρεώνουν ότι αφήνουν ελεύθερους εκείνους που συλλαμβάνει η Αστυνομία.

«Είναι δυνατόν τη μία ημέρα να συλλαμβάνονται και την άλλη να φεύγουν ελεύθεροι από τα δικαστήρια; Πώς καταφέρνουν εδώ και χρόνια οι αποκαλούμενοι “γνωστοί άγνωστοι” να παραμένουν τελικά άγνωστοι;» είναι το κυρίαρχο ερώτημα στους διαδρόμους των δικαστηρίων την επόμενη ημέρα των συλλήψεων κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων.

«Η απάντηση βρίσκεται στο ίδιο το σκεπτικό των δικαστικών αποφάσεων, που έχουν αθωώσει ανθρώπους οι οποίοι συνελήφθησαν από τον σωρό, έμειναν στη φυλακή και στο τέλος αθωώθηκαν», λέει ο δικηγόρος Κώστας Παπαδάκης, ο οποίος έχει υπερασπιστεί δεκάδες διαδηλωτές.

ΤΑ ΠΛΗΜΜΕΛΗΜΑΤΑ. Τα κατηγορητήρια που αντιμετωπίζουν οι συλληφθέντες σε αυτές τις περιπτώσεις περιλαμβάνουν συνήθως συγκεκριμένα αδικήματα, όπως διατάραξη κοινής ειρήνης, αντίσταση κατά της Αρχής, παρακώλυση συγκοινωνιών και σωματικές βλάβες. Ολα αυτά είναι πλημμελήματα και το επόμενο στάδιο είναι η παραπομπή των κατηγορουμένων στο εδώλιο του Αυτοφώρου Τριμελούς Πλημμελειοδικείου.

Οι δικαστές, ακόμα και αν κρίνουν ορισμένους εξ αυτών ενόχους, δεν μπορούν να τους στερήσουν την προσωπική τους ελευθερία. Ο πλημμεληματικός χαρακτήρας των πράξεων που τους αποδίδονται συνεπάγεται επιβολή ποινής φυλάκισης μερικών μηνών ή το πολύ 2-3 ετών και υποχρεωτικά χορηγείται ανασταλτικό αποτέλεσμα στην έφεσή τους.

Ετσι, μπορεί πρωτοδίκως οι δράστες να εισπράττουν μία καταδίκη, αλλά κανονικά και με τον νόμο αποχωρούν ελεύθεροι από τα δικαστήρια. Παρατηρείται, μάλιστα, το φαινόμενο όταν οι υποθέσεις τους επανακρίνονται σε δεύτερο βαθμό είτε να μειώνονται οι ποινές τους, είτε και να αθωώνονται.

Ο ΚΟΥΚΟΥΛΟΝΟΜΟΣ. Οι πλημμεληματικές πράξεις αναβιβάζονται ποινικά όταν ο δράστης την ώρα της σύλληψής του είχε καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου του. Η ποινική δίωξη εναντίον του ασκείται με βάση τις επιβαρυντικές διατάξεις του αποκαλούμενου κουκουλονόμου. Πρόκειται για τον γνωστό νόμο που θεσπίστηκε το 2009 και τις πρώτες φορές που εφαρμόστηκε υπήρξαν κατηγορούμενοι οι οποίοι μόνο γι’ αυτήν την πράξη οδηγήθηκαν στη φυλακή. Σήμερα όμως μετά τις τελευταίες δικονομικές ρυθμίσεις για την επιβολή της προσωρινής κράτησης δεν αρκεί η απαγγελία της συγκεκριμένης κατηγορίας για να πάει κάποιος στον Κορυδαλλό. Τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο δύσκολα για τους κατηγορουμένους και – κατά μία έννοια – πιο εύκολα για τους δικαστές όταν οι πράξεις που τους αποδίδονται αφορούν παραβάσεις για προμήθεια, κατοχή και κατασκευή εκρηκτικών υλών.

Κατά κανόνα, όπως έχει δείξει η δικαστηριακή πρακτική, οι κατηγορούμενοι κρίνονται προφυλακιστέοι, όπως συνέβη προχθές και με τους τέσσερις που συνελήφθησαν στην πορεία της περασμένης Κυριακής, για παραβάσεις του νόμου περί εκρηκτικών. Ο νόμος λέει ότι το ανώτατο όριο προσωρινής κράτησης για όλους τους κατηγορουμένους, ανεξαρτήτως αδικήματος, μπορεί να είναι 18 μήνες. Οσοι προφυλακίζονται για τέτοια αδικήματα μένουν στη φυλακή τουλάχιστον 6 με 12 μήνες. Στη συνέχεια αποφυλακίζονται με περιοριστικούς όρους περιμένοντας να δικαστούν και να κριθούν πλέον από τους φυσικούς δικαστές τους.