… και η σχέση ενός ιρανού πρόσφυγα με το Ισλάμ

«Δεν μπορούμε να διαμορφώσουμε εμείς την Ιστορία. Η Ιστορία διαμορφώνεται από μόνη της και γι’ αυτό πρέπει να της δίνουμε χρόνο για να εξελιχθεί. Αυτό είναι το πρόβλημα. Δεν μπορούμε έτσι απλά να φέρουμε τη δημοκρατία στη Λιβύη. Δεν μπορούμε να “δώσουμε” τη δημοκρατία στο Ιράν…».

Ως αριστερός αγωνιστής που υπήρξε, ο Κάντερ Αμπντολάχ είχε πιστέψει πως η ανατροπή του σάχη Ρεζά Παχλεβί θα απελευθέρωνε τον τόπο του από την αμερικανική δεσποτεία. Με καταγωγή από ισχυρή παραδοσιακή οικογένεια του Αράκ, είχε προπάππο βεζίρη που εκτελέστηκε ως μεταρρυθμιστής, παππού ποιητή, θείους ιμάμηδες και εμπόρους («που ακολουθούσαν ένα “σοφτ” Ισλάμ με στοιχεία της παλιάς ζωροαστρικής θρησκείας») και ονειρευόταν μια πολιτική – συγγραφική καριέρα γι’ αυτό και οργανώθηκε στο ακροαριστερό φοιτητικό κίνημα εναντίον του Σάχη. «Ολοι οι διανοούμενοι ήμασταν τότε αριστεροί. Οταν λοιπόν το 1977 εμφανίστηκε ο Χομεϊνί με χιλιάδες οπαδούς, ενωθήκαμε μαζί του ενάντια στον Σάχη κι ας μην ήμασταν ισλαμιστές. Η επανάσταση ήταν μια μεγάλη στιγμή, συναρπαστική, αλλά σύντομα μετατράπηκε σε εφιάλτη». Οι φονταμενταλιστές διέλυσαν τόσο την παραδοσιακή κοινωνία όσο και τους κομμουνιστές οπότε ο Χουσεΐν Σατζαντί Γκεμαγκανί, όπως λεγόταν τότε, έφτιαξε ένα ψευδώνυμο από τα ονόματα δύο εκτελεσμένων φίλων του και άρχισε να εργάζεται στον παράνομο Τύπο, πάντα οπλοφορώντας. Ωσπου στα 32 του διέφυγε με πλαστό διαβατήριο στην Ιστανμπούλ και από εκεί με τη «βοήθεια» λαθρεμπόρων βρέθηκε το 1988 σε ένα ολλανδικό χωριό και σιγά σιγά έγραψε στα ολλανδικά 15 μυθιστορήματα. «Σήμερα ξέρω ότι τα πράγματα προχωρούν με αργές διαδικασίες και με διάλογο. Οι ριζοσπαστικές αλλαγές προκαλούν αδικίες και δεν κάνουν καλό ούτε στη λογοτεχνία ούτε στον έρωτα ούτε στην κοινωνία. Είναι σαν τους σεισμούς που τα συμπαρασύρουν όλα…».