[Νέες ταινίες] Απόλυτο, μοιραίο πάθος

«Ανεμοδαρμένα ύψη». Επιτέλους, μετά το «Red Road» και το «Fish Tank» συνάντησε το περιεχόμενο που ταιριάζει στο προσωπικό της στυλ. Η Αντρέα Αρνολντ περιφρόνησε – και άριστα έπραξε – όλη τη σκόνη τού δήθεν σεβασμού που δείχνουν οι σκηνοθέτες σε κλασικά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και όρμησε με φόρα πάνω στο σώμα του κειμένου και το καταβρόχθισε στη στιγμή.

Ετσι, το μετέτρεψε και το νεκρανάστησε όπως ήταν στο μυαλό και στην καρδιά της Εμιλι Τζέιν Μπροντέ (1818-1848). Σκουριασμένο. Βρώμικο. Κουνημένο. Σκοτεινό. Απωθητικό. Βίαιο. Επιθετικό. Ωμό. Ποιητικό. Κοινωνικό. Ερωτικό. Ενα απόλυτο, μοιραίο πάθος που μπλέκεται και πλέκεται στον κοινωνικό ιστό. Η αποθέωση μιας διαλεκτικής σχέσης που σπάνια συναντάμε στη μεγάλη οθόνη. Με τη μηχανή στο χέρι. Οπως έκανε στις πρώτες ταινίες του ο Λαρς φον Τρίερ. Χωρίς ίχνος εμβόλιμου μουσικού μοτίβου. Τι να το κάνει; Να ερεθίσει τους δακρυγόνους αδένες των αφελών; Μακριά από ‘δώ. Η μουσική που ταιριάζει σ’ αυτό το μοιραίο «περιστατικό» των αταίριαστων εραστών είναι το αλύχτημα των σκύλων, ο αέρας που λυσσομανάει, οι σκουριασμένες πόρτες που στριγκλίζουν, οι χοντρές σταγόνες της βροχής που σαν σφαίρες τους ήρωες βομβαρδίζουν. Οι κραυγές των αφεντικών που μαστιγώνουν. Και η απέραντη σιωπή, η ταφόπλακα σε αυτή την Αγγλία της μετάβασης από τη φεουδαρχία σε μια νέα, καπιταλιστική, ελεύθερη εποχή!

Ετσι, ο πύργος της οικογένειας των Ερνσο δεν είναι τίποτε καλύτερο από μια μεγάλη αγροικία. Τα μεγάλα δωμάτια και τα απέραντα σαλόνια έχουν μετατραπεί σε μικροσκοπικά, σκοτεινά δωμάτια. Οι τρόποι και οι ευγένειες έχουν παραμεριστεί και στη θέση τους η βαρβαρότητα των βρετανών πρωτόγονων «ευγενών» έχει μπει. «Ποιος είναι αυτός ο νέγρος;» ρωτάει με λύσσα ο Χίντλι, ο γιος ενός μικρομέγαλου τσιφλικά που μέσα στη νύχτα προσκομίζει στο σπίτι ως πεσκέσι ένα αδέσποτο μαύρο αγόρι. Ο Χίθκλιφ μαύρος; Ναι. Εδώ η Αρνολντ αυθαιρετεί, γιατί θέλει να σπρώξει τη σύγκρουση μέχρι την Κόλαση. Ακόμη πιο πέρα από αυτήν. Ετσι, η σχέση του υιοθετημένου (μαύρου) Χίθκλιφ με την κατάλευκη «αδελφή» του, την Κάθι, σκαρφαλώνει διαρκώς, από τα κάτω προς τα πάνω. Και έτσι δημιουργεί μια μοναδική επαγωγή. Το αποτέλεσμα είναι ταυτόχρονα γοτθικό, φεμινιστικό, μαρξιστικό, σαδομαζοχιστικό, φροϊδικό, αιμομικτικό, βίαιο και σπαρακτικό.

Γιατί από το πρώτο λεπτό μέχρι το τέλος ο Χίθκλιφ, αυτός ο αδέσποτος μαύρος, αρνείται να υποταχθεί. Γιατί το κύτταρο είναι ζωντανό, αναστατωμένο, οργισμένο και ερεθισμένο. Γιατί η φύση, δηλαδή η σχέση δύο πλασμάτων, περιφρονεί και κουρελιάζει το πρωτόκολλο μιας κοινωνίας υποκριτικής. Γιατί παρ’ όλα αυτά η Κάθι στη συνέχεια υποχωρεί. «Αν και τον λατρεύω», λέει, «δεν μπορώ να τον παντρευτώ τώρα που ο αδελφός μου τον έχει υποβιβάσει τόσο χαμηλά»! Γιατί δηλαδή το «ευπρεπές» σινάφι καταφέρνει να κερδίσει προσωρινά. Και γιατί εξαιτίας αυτού του στραμπουλήγματος και της βίαιης ανακοπής μιας σχέσης τόσο ερωτικής, ο Χίθκλιφ επιστρέφει να εκδικηθεί. Φτάνοντας ακόμη σε εκείνο το σημείο, τη λατρεμένη του να οδηγήσει σε μια απελπισία μοναδική. Ετσι, τα αισθήματα των δύο ηρώων – υποκείμενα μιας κοινωνικής συνθήκης αυταρχισμού και δεσποτισμού – καταλήγουν φονικά εργαλεία που ορμούν να αγκαλιάσουν και ταυτόχρονα να ξεριζώσουν ο ένας την ψυχή του άλλου!

Με δυο λόγια, η κλασική μεταφορά του ίδιου έργου από τον Γουίλιαμ Γουάιλερ, με Λόρενς Ολίβιε και Μερλ Ομπερον του 1939, μπροστά σε αυτή τη θύελλα της Αντρέα Αρνολντ μοιάζει με χαλκομανία για μικρά παιδιά. Να το πω πιο απλά: Δεν είναι από τις ταινίες που αγάπησα, αλλά από αυτές που θα με στοιχειώσουν επειδή τις θαύμασα! ΒΑΘΜΟΙ=8